دانلود کامل ترین جزوه ارتباط انسانی و یادگیری

جزوه ارتباط انسانی و یادگیری
دانلود جزوه

علمی کاربردی رشته علوم تربیتی دانشگاه پیام نور محسنیان راد دانشگاه آزاد دکتر فرهنگی مریم شهامت پور علامه جعفری کاردانی کارشناسی ارشد خلاصه

 

 

 

 

 

 

 

:

ّ() ؛ () و دانش آموزان هیچ واکنشی از خود نشان ندهند هرکس یا هر دستگاهی که به محتوای مواد آموزشی مجهز باشد نیز می تواند جای معلم را بگیرد. امّا واقعیت این است که فراگیران نسبت به تدریس معلم واکنش نشان می دهند و جریانی دوجانبه بین آنها برقرار میشود. در واقع تدریس به معنی یک کنش و واکنش پیچیده انسانی

بین معلم و شاگردان است و این هم ورزی و روابط متقابل ، به احتمال زیاد عوامل مخل و سربار مانع از آن می شوند که شرایط آرمانی برای برقراری ارتباط در کلاس ایجاد شود (صفوی، (1381 بنابراین ضمن تاکید بر اهمیت و نقش اساسی ارتباط در جریان تدریس میتوان اذعان داشت فرایند ارتباط انسانی در کلاس بدون عوامل مزاحم نیست و در بسیاری از مواقع براحتی برقرار نمیشود و حتی ارتباط برقرار شده قابل تداوم نیست و همین نگرانی مربیان را به سوی توجه بیشتر و عمیقتری نسبت به فرآیند ارتباط، الگوی ارتباطی در کلاس و عوامل مخل در فرآیند ارتباط سوق میدهد.

 

 

فصل اول: مفاهیم ارتباط

 

دانلود جزوه ارتباط انسانی و یادگیری

 

تعریف و تعیین مفهوم ارتباط

ارتباط در لغت معادل Communication انگلیسی بکار می رود. از نظر دستوری در زبان عربی از باب افتعال است و در فارسی به صورت مصدری به معنای پیوند دادن، ارتباط دادن می باشد به صورت اسم مصدر به معنای بستگی، پیوند ، پیوستگی و رابطه بکار میرود. در مفهوم ارتباط دارای معنی فراوانی است از جمله انتقال و انتشار آگاهیها و اندیشهها؛ ایجاد پیوستگی اجتماعی، فن انتقال اطلاعات و افکار از فردی به فرد دیگر. برخی نیز ارتباط را برقراری رابطه بین دو فرد دو موضوع دو اندیشه جزوه ارتباط انسانی و یادگیری باتوجه به تعاریف متعدد میتوان اذعان داشت که هر یک با توجه به کاربرد آن در زمینه خاص مطرح شده است نظیر ارتباط الکترونیک، ارتباط آموزشی، ارتباط انسانی و غیره ولی در فرآیند تدریس و یادگیری ارتباط تعریف مشخص و مخصوص به خود را دارا می باشد.

صاحب نظران بر اساس دیدگاه ها و تخصص هایشان تعاریف مختلفی را برای ارتباطات پیشنهاد کرده اند مثلا 0 هربرت سیمون که مطعالعات و تحقیقاتش بیشتر در مورد فرایند تصمیم گیری است

» .ارتباط را جریانی که تصمیمات اتخاذ شده را از یک عضو به عضو دیگر انتقال می دهد« تعریف کرده است . کلی kelly. H ارتباطات را »فرایندی می داند که به واسطه آن نیاز فرد برای تماس با دیگران ارضا می شود. « بطور کلی پایه گذاران دیدگاه های جدید و روش ها و فنون ارتباطی معتقد اند که کلمه ارتباط Communication از لغات communicare به معنای عمومی کردن یا به عبارتی در معرض عموم قرار دادن اخذ شده است این بدان معنی است که مفهوم از درون فردی برخواسته است و به میان دیگران انتقال یافته است. پس در اصل اعتقاد بر آن است که ارتباطات، برخی از مفاهیم و تفکرات و معانی و یا به عبارتی دیگر پیامها را به دیگران یا میان عموم گسترش می دهد چنان که اشاره شد تعاریف ارائه شده از ارتباط هر یک با توجه به کاربرد آن در زمینه خاص

مطرح شده است. با توجه به تاکیدی که در مبحث حاضر بر ارتباط در آموزش و پرورش می شود
. تعریف ارایه شده ذیل مبین ارتباط با تاکید کاربرد آموزشی است. »ارتباط عبارت است از فرایند انتقال پیام از سوی فرستنده به گیرنده مشروط بر آنکه محتوا از فرستنده به گیرنده منتقل شود و یا بالعکس.«

 

 

ارتباطات انسانی
ارتباطات بیانگر فراگرد ایجاد معنی است. ما از نمادها(اعم از کلامی و غیر کلامی) استفاده می کنیم تا با دیگری ارتباط برقرار کنیم و منظور خود را به او بفمانیم. اما باید بدانیم که ارتباط تنها زمانی اتفاق می افتد که این نمادها بتوانند معنی مورد نظر ما را در ذهن طرف مقابل ایجاد کنند.لازمه این کار وجود کدهای مشترک بین ما و طرف ارتباط است. بنابر این ارتباط فقط انتقال پیام ها و نمادها نیست، بلکه ارتباط شکل گیری معنی در ذهن است.

 

 

بنابر این در تعریف ارتباطات انسانی باید این مفاهیم را مد نظر قرار داد:

-1خلق و استفاده از نمادها

-2تسهیم تجارب و دانسته های خود با دیگران

-3فراگرد تفهیم و تفاهم و تسهیم معنی

 

تعریف ارتباط در آموزش و پرورش

فرآیند انتقال پیام از فرستنده (معلم) به گیرنده (فراگیر) مشروط بر آنکه محتوای پیام مورد نظر فرستنده به گیرنده منتقل شود و بعلکس. شعبانی میگوید: » ارتباط عبارت از فرآیند انتقال و تبادل افکار، اندیشه ها ، احساسات و عقاید دو فرد یا بیشتر با استفاده از علائم و نماد مناسب به منظور تأثیر، کنترل و هدایت یکدیگر است« مهمترین ویژگی این تعریف علاوه بر اینکه به انتقال و تأثیر پیام توجه دارد تاکید به هدف ارتباط است که به کنترل و هدایت یکدیگر یعنی معلم و شاگرد تاکید کرده است. در این تعریف مقصود نهایی هر ارتباطی در آموزش را مورد توجه قرار می دهد اثر گذاری

و کنترل شاگرد را به منظور ، هدایت به سمت اهداف آموزشی و نیل به کمالات انسانی را مطمح نظر قرار داده است. در تعاریف فوق الذکر چند مفهوم وجود دارد که باید آنان تبیین شوند.

– ارتباط نوعی فرایند و جریان است. جریانی که طی آن واکنشی دو جانبه بین افراد و گروها در محیط های اجتماعی بوجود می آید.

– در هر ارتباطی حداقل سه عامل اصلی وجود دارد فرستنده (معلم) گیرنده (فراگیر) و پیام (محتوای درسی) که بدون هر کدام از آنان ارتباط معنی ندارد.

-ارتباط آموزشی دارای محتوای غنی و جدید است به همین دلیل است که حفظ آن اهمیت می یابد

– در ارتباط آموزشی در کلاس علایم و نمادی بکار می رود که دانش آموزان قادر به فهم آن هستند و دارای زمینه مشترک با معلم بعنوان رمزگذار هستند.

– اندیشه ها و افکار هستند که در درون فرستنده پیام است و فرستنده باید به این محتوا تسلط داشته باشد تا بتواند آنرا منتقل کند.

– و سر انجام شرطی است که در ضمن تعریف نهفته است این شرط خاطر نشان می سازد که چنانچه پیام مورد نظر از فرستنده به گیرنده منتقل شده و عکس العمل های گیرنده به فرستنده

پیام مورد نظر منعکس نشود اصولا0 ارتباطی بر قرار نشده است .

حال با توجه به این که بنا به تعریف عده ای بهترین معلم را بهترین بر قرار کننده ارتباط می داند بسیار روشن است که اگر معلم(فرستنده پیام ) نتواند پیام خود را (محتوای درسی ) را به فراگیر منتقل کرده و بازخورد لازم را از او دریافت کند اصولا0 ارتباطی رخ نداده است. بنابراین بر اساس تعریف فوق مدیران، معلمان و مربیان باید هر چه بیشتر از توانمندی ایجاد ارتباط مناسب با دانش آموزان بهره مند باشند چرا که این امر می تواند یاد گیری موثر ، عمیق و پایدار را به همراه داشته باشد .

بطور کلی هر فرد در سازمان در انجام وظایفش زمانی موثر و پایدار است که ارتباط را فرایندی بداند که به واسطه آن انسان ها تلاش کنند احساسات و ایده هایشان را بیان کنند و همین طور احساسات و ایده های یکدیگر را درک نمایند در نظام مدرسه ای جزوه ارتباط انسانی و یادگیری در ایجاد جو مطلوب برای بر قراری ارتباطات نقش حساس و تعیین کننده ای دارند . ارتباط در جوی که مشارکت و تصمیم گیری ها و

رهبری مبتنی بر تفاهم حاکم است رشد و توسعه پیدا می کند . مدیران با گوش فرا دادن به مربیان و معلمان باید در برقراری ارتباط همه جانبه و آرامش فکری و روانی آنان بکوشند . بطور کلی توجه به عامل انسانی در ارتباطات می تواند بسیاری از نقایص و مشکلات ارتباطات رسمی در سازمان ها را کاهش داده یا مرتفع سازد .

 

اهداف ارتباط در آموزش و پرورش

هدف هر پیامی بستگی مستقیم به شرایط فرستنده و گیرنده دارد با این وجود متخصصان و اندیشمندان اهدافی را ذکر کرده اند ارسطو معتقد است هدف هر ارتباطی ترغیب افکار و عقاید می باشد میلر؛ گسترش دامنه انگیزه های پاداش بخش برای گیرندگان پیام را هدف ارتباط میداند. برخی معتقدند هدف اساسی افراد یا هر فرستنده پیام این است که خود را به صورت عامل موثری درآورد تا بتواند بر محیط و حتی سرنوشت خود تأثیر بگذارد و به خواستههای مورد نظر خود برسد شعبانی مینویسد: هدف ارتباط تاثیر، کنترل و هدایت یکدیگر است. بنابراین هر گاه معلم به توانایی تاثیرگذاری، کنترل شاگرد و هدایت آن به سوی آرمانهای آموزشی و اهداف درسی نایل شد قطعا0 میتواند ارتباط کافی را برقرار کرده و تدریس اثربخشی را در کلاس ارائه دهد.

خود آزمایی فصل اول:

-1 ارتباط را تعریف نمایید.؟

-2 در تعریف ارتباطات انسانی کدام مفاهیم را باید مد نظر قرار داد؟ -3 تعریف ارتباط در آموزش و پرورش چیست؟

-4 اهداف ارتباط در آموزش و پرورش را بیان کنید.

فصل دوم: انواع ارتباط و الگوهای ارتباطی

 

 

انواع ارتباط

هر مربی از طریق ارسال پیام های آموزشی بوسیله بخشی از رسانه ها یا روشها با دیگر اشخاص و فراگیران ارتباط برقرار می کند و در شرایط مختلف و امکانات متفاوت انواع خاص ارتباطی را بوجود می آورد به معنی دیگر ارتباط های انجام شده در کلاس یک نوع یکسان و دارای یک الگوی واحدی نیستند بلکه از دیدگاه مختلف میتوان ارتباط را طبقه بندی و تقسیم نمود.

الف) انواع ارتباط با توجه به تعداد گیرنده پیام:

1ـ ارتباط درون فردی: که از طریق آن فرد در درون خودش در حال ارتباط است بین اطلاعاتی جدید و گذشته ، حل تعارضات درونی و برنامه ریزی برای آینده است.

2ـ ارتباط میان فردی: که فرد حداقل با یک نفر ارتباط برقرار می کند

3ـ ارتباط گروهی: که به دو صورت ممکن است انجام گیرد

الف) ارتباط بین دو یا چند نفر با همدیگر

ب) ارتباط بین یکنفر با یک گروه (کلاس)

 

ارتباط جمعی : این نوع ارتباط عمدتا نهادمند و برنامه ریزی شده و ازطریق وسایل ارتباط جمعی بصورت غیر مستقیم با تعداد زیادی از افراد برقرار می شود. بازخورد مناسب و سریع وجود ندارد و نیاز به مهارت و تخصص ارسال کننده پیام دارد.

 

خلاصه رایگان کتاب جزوه ارتباط انسانی و یادگیری

ب) ارتباط با توجه به وجود برنامه یا اتفاق:

1ـ ارتباط ارادی: مثل ورود معلم به کلاس و ارائه برنامه درسی طبق طرح درس برای تدریس

2ـ ارتباط غیرارادی: مثل کینه و نفرت یا محبتی که برای برخی از شاگردان در کلاس حاصل می شود یا انتظارات متفاوتی که معلم از شاگردان مبنی بر ارزیابی اولیه از آنها و یا پایگاه اجتماعی آنان دارد.

 

ج ـ ارتباط با توجه به نوع رمزهای(نمادهای) بکار گرفته شده:

1ـ ارتباطی کلامی:. هرگاه پیام بصورت کلام مبادله شود ارتباط کلامی گویند . مثل کلام و نوشتار

2ـ ارتباط غیر کلامی: رفتارهای غیر کلامی بخش عظیمی از ارتباط را تشکیل می دهند و همواره روابطی بین ارتباط کلامی و غیر کلامی وجود دارد انواع ارتباط غیر کلامی شامل، زبان بدن، صداهای آوایی(بلند و آرام صحبت کردن، مکث ها)، فضا(مجاورت)، زمان، شامه، زیبایی شناسی(موسیقی و رنگ)، مشخصات فیزیکی فرد، مصنوعات(جواهرات، عینک، نوع لباس).

د) ارتباط براساس وجود واسطه بین گیرنده و فرستنده:

1ـ ارتباط مستقیم : ارتباطی است که بدون واسطه بین فرستنده و گیرنده پیام، پیام مبادله می شود.

2ـ ارتباط غیر مستقیم:ارتباطی که چهره به چهره نیست و معمولا0 از طریق رسانه های مختلفی انجام میگیرد.

 

ه) ارتباط با جزوه ارتباط انسانی و یادگیری به وجود یا عدم وجود بازخورد

1ـ ارتباط یک طرفه: که از فرستنده شروع و به گیرنده ختم می شود و بازخورد وجود ندارد مثل سخنرانی از طریق رادیو

2ـ ارتباط دوطرفه و چند جانبه: در این ارتباط نقش و جایگاه فرستنده و گیرنده پیام دائما0 عوض می شود

 

و) ارتباط با توجه به قانون

1ـ ارتباط رسمی: که دارای پشتوانه قانونی است و براساس خواست مراکز رسمی انجام می گیرد . این نوع ارتباط بیشتر در سازمان ها شکل می گیرد.

2ـ ارتباط غیر رسمی: که بدون ملاحظات قانونی مشکل می گیرد مثل ارتباط دوستانه یا ارتباط خانوادگی که مبنای عاطفی دارد.

فرآیند الگوهای ارتباطی

الگوهای ارتباطی متفاوتی برای برقراری ارتباط وجود دارد :

) : ّ 

) : :

= = = =