جزوه اشخاص و اموال
تایپ شده با کیفیت بالا
فرمت:PDF
دکتر صفایی دکتر کاتوزیان دکتر حسین صفایی
مطابق ماده ۵۸۳ قانون تجارت همه شرکتهای مندرج قانون () () ()
()
() کانون سردفتران اسناد رسمی، دانشگاه آزاد اسلامی موسسات خیریه انجمن های علمی و ادبی و….(مشمول ماده ۵۸۴قانون تجاری)
آثار شخصیت حقوقی شرکت های تجاری
عبارتند از۱.نام شرکت۲.اهلیت شرکت۳.اقامتگاه شرکت۴.تابعیت شرکت
نام شرکت: شرکت های تجاری دارای نام هستند که ممکن است ناشی از محلی باشد که شرکت در آنجا قرار دارد مثل شرکت سهامی لرستان که در خرم آباد است.
یا ممکن است اسم شرکت ناشی از نوع فعالیت شرکت باشد مانند اشخاص و اموال سنگ مرمر که به اکتشاف سنگ های معدنی و قیمتی میپردازد.
یا ممکن است یک اسم فانتزی یا دل بخواهی باشد.
معمولا مرجع ثبت شرکت ها برای اسم شرکت خیلی سخت گیری نمی کند ولی این اسمشرکت نباید برخلاف احساسات ملی و اسلامی و مذهبی ایرانیان باشد یا نباید تهدیدی برای امنیت کشور باشد.

دانلود اشخاص و اموال
اهلیت شرکت: اهلیت شرکت به معنای صلاحیت، شایستگی انجام یکسری موضوعاتی است که در اساسنامه پیش بینی شده
یعنی شرکت به عبارت سادهتر فقط در قالب موضوعی که در اساسنامه پیش بینی شده است می تواند فعالیت کند و خارج از آن موضوع اهلیت ندارد
مثل این که اگر شرکتی موضوع آن تولید موادغذایی باشد نمی تواند روغن اتومبیل تولید کند
معمولاً شرکت های ایرانی خیلی از موضوعات را قید میکنند که در صورتی که یک موضوع را انجام ندهند یکی دیگر انجام دهند.
اقامتگاه شرکت: در قانون ماده ۱۰۰۲ قانون مدنی می گوید اقامتگاه هر شخصی عبارت است از محل سکونت او یا مرکز امور مهم او، و اگر مرکز امور مهم او غیر از محل سکونتش باشد مرکز امور مهم اش میشود اقامتگاه
اما در خصوص شرکتها اقامتگاه تا حدی متفاوت است.
در این خصوص 2 قانون متضاد و متعارض وجود دارد:
1. ماده ۱۰۰۲ قانون مدنی
2. ماده ۵۹۰ قانون تجارت
دانلود رایگان جزوه اشخاص و اموال pdf
مطابق ماده ۱۰۰۲ قانون مدنی اقامتگاه شرکت عبارت است از مرکز عملیات و مرکز فعالیت شرکت.
مطابق ماده ۵۹۰ قانون تجارت اقامتگاه شرکت محل اداره اشخاص و اموال است.
مثل اینکه یک شرکتی است دفترش در تهران اما محل فعالیت شهرستان دماوند است و مرکز اداره ، مدیران ، دفتر تهران اما مرکز فعالیت شهرستان دماوند است.
مطابق قانون مدنی اقامتگاه این شرکت شهرستان دماوند اما مطابق قانون تجارت اقامتگاه این شرکت تهران است.
در محل حل این دو تعارض ماده ۵۹۰ قانون تجارت را ترجیح می دهیم چون امروزه تمام اوراق به محل اقامت مدیران به آنها ابلاغ میشود؛ چون قانون مدنی عام است و تجاری خاص است یعنی قانون عامی که اخیراً تاسیس شده ناسخ قانون خاصی که قبلاً تاسیس شده نیست.
بنابراین محل اصلی شرکت محل اداره ان است.
فائده تعیین اقامتگاه
1. اقامتگاه تعیین میکند شرکت تابع چه کشوری است (در مورد شرکت های چند ملیتی در اساسنامه قید شده(
2. اقامتگاه از این جهت دارای اهمیت است که اوراق قضایی مثل رای دادگاه، احضار نامه، دادخواست و…
در محل اقامت شرکت به مدیران و مدیر عامل ابلاغ می شود.
3. اقامتگاه از این جهت دارای اهمیت است دولت مقرر کند شرکتهایی که در بعضی مناطق تأسیس شود از بعضی از معافیتهای گمرکی و مالیاتی محقق شوند و برخوردار میشود.
تابعیت شرکت: در این خصوص دو نظریه از جانب حقوقدانان ارائه گردیده است:
1. بعضی از حقوقدانان معتقد هستند معیار و ملاک تعیین تابعیت شرکت مرکز اصلی شرکت یا محل اداره شرکت است و می گویند چنانچه شرکتی در ایران تشکیل شود اما مرکز اصلی آن (یعنی محل اداره آن) خارج از ایران باشد شرکت خارجی است.
و معتقدند که چنانچه شرکتی در خارج تشکیل ولی مرکز آن در ایران باشد شرکت ایرانی محسوب می شود.
2. معیار و ملاک تعیین تابعیت را اکثریت سهام دانسته اند یعنی اگر اکثریت سهام متعلق به خارجیان باشد شرکت خارجی است و اگر اکثریت سهام متعلق به ایرانیان باشد آن شرکت ایرانی است حقوقدانان با توجه به نمونه سوالات حقوق مدنی 2 بانک مرکزی که تغییر می کند.
شرکت های سهامی
شرکت سهامی بزرگترین شرکت در دنیاست به طوری که اکثر فعالیت های بزرگ در قالب این شرکت انجام می شود مثل فعالیت های سنگین، فعالیت های اقتصادی بزرگ، حتی دولت ها در قالب این شرکت فعالیت می کنند.
این شرکت به قدری بزرگ است که دارای هزاران شریک است حتی شرکا همدیگر را نمیشناسند. شرکت سهامی نقش ویژه و مهم در اقتصاد هر کشور دارد به همین دلیل قانونگذاران کشورهای مختلف نیمی از قانون تجارت خود را به این شرکت اختصاص دادند از جمله قانون تجارت فرانسه، آلمان، ایران.
تعریف شرکت سهامی
شرکتی است که سرمایه آن به قطعات جزوه اشخاص و اموال تقسیم می شوند شرکت به ۲نوع تقسیم میشود:
1. شرکت سهامی عام
2. شرکت سهامی خاص
شرکت سهامی عام شرکتی است که قسمتی از سرمایه آن از طریق فروش سهام به مردم تامین می گردد.
شرکت سهامی خاص شرکتی است که تمامی سرمایه آن در بدو تاسیس توسط موسسان تأمین می گردد. حداقل سرمایه برای تشکیل شرکت سهامی عام پنج میلیون ریال است حداقل سرمایه برای تشکیل شرکت سهامی خاص یک میلیون ریال است.(درقانون تجارت ما وجود دارد.(
نحوه تاسیس شرکت سهامی
به مجموعه اعمال مادی و حقوقی اشخاص و اموال اولیه شرکت در جهت تشکیل شرکت و به ثبت رسانیدن شرکت را تاسیس می گویند. و شخصی که در تشکیل شرکت پیش قدم میشود را موسس می نامند.
مسئولیت حقوقی موسسان
موسسین مطابق ماده ۲۳ قانون تجارت در قبال اعمال و اقداماتی که در جهت تشکیل و به ثبت رسانیدن شرکت انجام می دهند مسئولیت تضامنی دارند.
مسئولیت تضامنی یعنی اشخاص ثالث و اشخاص زیان دیده بدون تقدم و تاخر و بدون ملاحظه می توانند به هر کدام از موسسین که دلشان بخواهد برای دریافت خسارت رجوع کنند. این مسئولیت تضامنی یک اصطلاح غربی است از حقوق فرانسه وارد حقوق ایران شده و در قانون تجارت میبینیم.
موسسان برای تشکیل شرکت سهامی باید مدارک زیر را تهیه کنند
۱.اظهارنامه ۲.اساسنامه ۳.طرح اعلامیه پذیره نویسی سهام
اظهار نامه: یک فرم مخصوصی است که در مرجع ثبت شرکتها وجود دارد و در قسمت ثبت شرکت های اداره ثبت اسناد این فرم وجود دارد.
تنظیم اظهارنامه و پرکردن آن صرفاً برای این است مرجع ثبت شرکت ها و عموم مردم مطلع شوند که چنین شرکتی در حال تاسیس است.
اساسنامه: به منزله قانون اساسی شرکت است یعنی شرکت مطابق اساسنامه اداره می شود در واقع در اساسنامه قید میشود که این شرکت چگونه اداره شود مثل: مدت شرکت، موضوع شرکت، سرمایه شرکت و…
خیلی اساسنامه مهم است.
اعلامیه پذیره نویسی سهام
پذیره نویسی: برای این که شخصی شریک شرکت شود نیاز است که عمل پذیره نویسی انجام دهد، پذیره نویسی یعنی عمل شریک شدن در شرکت پذیره نویسی یعنی شریک.
در سیستم حقوقی پذیره نویسی یعنی عملی که به موجب آن شخص متعهد می شود که قسمتی از سرمایه شرکت را در حدود مبلغی که به شرکت می آورد تامین کند. همه اشخاص میتوانند پذیره نویسی انجام دهند و یک عمل تجاری نیست فقط.
برای تشکیل شرکت سهامی عام
موسس آن باید ۲۰ درصد سرمایه شرکت را خود تعهد کنند ۳۵ درصد از مبلغ تعهد شده را در حسابی به نام شرکت در شرف تاسیس نقدا واریز نمایند و سپس طرح اعلامیه ی پذیره نویسی،اظهارنامه، اساس نامه که به امضای همه موسسان رسیده است در تهران به اداره ثبت شرکت ها و در شهرستان ها در دایره ثبت شرکت ها و در جایی که مرجع ثبت شرکت ها وجود نداشته باشد به اداره ثبت اسناد و املاک محل تسلیم نمایند و رسید دریافت کنند.
آیا فقط اشخاص حقیقی میتوانند شریک شوند یا حقوقی ها هم میتوانند شریک یک شرکت دیگر شوند؟
ماده ۵۸۸ قانون تجارت می گوید که اشخاص حقوقی می توانند دارای کلیه حقوق شوند که قانون برای انسان قائل است مگر حقوق و وظایفی که ذاتا و طبیعتا مخصوص انسان است.
پس شرکت ها می توانند شریک شرکت دیگر شوند و عمل پذیره نویسی انجام دهند و شریک شرکت شود.
منابع حقوق خصوصی: حقوق داخلی ، حقوق بین الملل
منابع حقوق بین الملل: اصلی و فرعی
اصلی: قاعده آمره، معاهده،عرف، اصول کلی حقوق بین الملل
فرعی: دکترین، رویه قضایی
تابعیت (Nationality): رابطه هر شخص حقیقی با دولت یا اشخاص و اموال ؛که این رابطه یک پیوند حقوقی،سیاسی و معنوی میان شخص با دولت متبوعش ایجاد میکند.
تبعه (National): شخصی که واجد شرایط تابعیت است.
رابطه ی سیاسی: بسته به سیاست هر کشور میتوان گفت:هر کشور میتواند اجازه بدهد به هر شخصی که تابع آن شود یا از وی سلب تابعیت شود.از آنجا که تابعیت رابطه شخص با دولت و دولت با شخص است رابطه ای سیاسی است مثل حق رای یا حق کاندیدا شدن.
رابطه حقوقی: چون حقوق تنظیمکننده روابط بین اشخاص در جامعه است. مثل عدمخرید و فروش ملک به اتباع بیگانه.
رابطه معنوی: چونتابعیت یک علقه معنوی است که شخص نسبت به وطن خود دارد،که ریشه در پیوند معنوی شخص با دولت دارد و همیشه با شخص همراه است.
اصول تابعیت در حقوق بین الملل:1- هر فرد باید تابعیت داشته باشد 2- هیچفردی نباید بیش از یک تابعیت داشته باشد 3- تابعیت یک امر همیشگی و زوال ناپذیر است.

اشخاص و اموال
نکته: اصلیک برای مبارزه با بی تابعیتی و اصل دو برای مبارزه با پدیده تابعیت مضاعف می باشد.
Apatridy: بی تابعیتی Apatride: بدون تابعیت
مواردی که ممکن است شخص تابعیت خود را از دست بدهد: 1- مهاجرت 2- مجازات 3- جلاء وطن 4- ترک تابعیت
1- مهاجرت: درقانون قدیم برخی کشورها آمده بوده که اگرتبعه مدت زیادی مهاجرت کند، بایدتابعیت از آنها سلب شود که امروزه نسخ شده است. مثل کشور روسیه در قدیم (چونمخالف حقوق بشربود.)
2- مجازات: در قانون قدیم بعضی از کشورها برخی جرائم موجب سلب تابعیت می شدندکه امروزه نسخ شده است. (چون مخالف حقوق بشربود.)
3- بر اثر قانون خاص ترک وطن شود: قدیم درقانون برخی کشورها آمده بود اگر شخصی به قصد ترک وطن مهاجرت کنند تابعیت ازوی سلب میشودامروزه نسخ شده است.(چونمخالف حقوق بشراست.)
4- ترک تابعیت: فرد به انتخاب خود به موجب قوانین و مقررات آن کشور می تواند انتخاب کند که تابعیت خود را از دست بدهد یا به حالت سابق بماند.
نکته: ناظر بر اصل ۴۱ قانون اساسی سلب تابعیت در ایران پذیرفته شده نیست اما ترک تابعیت مطابق شرایط مثل ماده ۹۸۸ قانون مدنی پذیرفته شده است.
ماده ٩٨٩ قانون مدنی، به منزله سلب تابعیت نمی باشد بلکه لفظ کان لم یکن به معنای این است که تابعیت خارجی آنها قابلیت استناد ندارد و راجع به صحت آنها نمی توان صحبت کرد.
قواعد استخراج شده از اصل اول: 1- هر جزوه اشخاص و اموال به محض تولد باید تبعه دولت معینی باشد 2- هیچ فردی نمیتواند ترک تابعیت کند بدون اینکه تابعیت دولت دیگری را بپذیرد.
سیستم های تابعیت: خاک و خون
سیستم خون: صرف نظر از مکان تولد طفل به واسطه تابعیت پدر یا مادر یا هر دو آنها، طفل هم تابعیت همان کشور را کسب می کند. خون با نژاد متفاوت است.(سیستم نژاد در قدیم مربوط به آلمان بوده و امروزه منسوخ شده که هدف آن: 1- سیاست دفاعی 2- سیاست تهاجمی و تعرضی است. که بیشتر مصلحت سیاسی موردتوجه است تا حقوقی.)
سیستم خاک(تابعیت ارضی): صرف نظر از سیستم خون میباشد یعنی کاری به تابعیت پدر و مادر شخص ندارد بلکه به صرف تولد در خاک یک کشور تبعه آن محسوب میشود مثل آمریکا.(حاکمیت مختص خاک نیست بلکه از باب کثرت و مصادیق آورده شده و گرنه کشتی، هواپیما و… را نیز شامل میشود.)
نکته: برخی کشورها سیستم خون و برخی سیستم خاک را پذیرفته اند و برخی هر دو را پذیرفته اند با رجحان یکی مثل ایران هردو را پذیرفته با رجحان سیستم خون.
نکته: مهمترین مزیت سیستم خون جلوگیری از اختلاط سیستم نژادی است. و مهمترین مزیت سیستم خاک جلوگیری از پدیده بی تابعیتی است.
دلایل طرفداران سیستم خون: 1- مصلحت: کشور ما به عنوان کشور پرجمعیت یا در حال توسعه اقتضا می کند که سیستم خون را – : – : :
– – – : : ً : – – – : : : ().
فهرست مطالب