دانلود کامل ترین جزوه حقوق مدنی پیشرفته

جزوه حقوق مدنی پیشرفته

تایپ شده با کیفیت بالا

فرمت : PDF

دانلود فایل

.
رکن سوم: قاضی و دادرس
قضاوت شاخه ای از درخت سرپرستی جامعه است که مخصوص پیامبر (ص) – —————————————–
:
— — :
– :
– :
() :

– :
:
:
:
ً – ————————
چند که در جامعه نیز جایگاه خاص و مورد احترام است لیکن بعنوان یکی از مشاغل اجتماعی مورد توجه اسلام نبوده است.
قضات باید به اهمیت و حساسیت کارشان توجه داشته باشند و آنرا با جدیت و دقت و توکل به خداوند سبحان انجام دهند و تنها از او یاری بجویند و مستحب است هر روز به محض ورود به محل کارشان این آیه را قرائت نمایند.
رَبِّ اءَدْخِلْنِی مُدْخَلَ صِدْقٍ وَاءَخْرِجْنی مُخْرَجَ صِدْقٍ وَاجْعَلْ لِّی مِن لَّدُنکَ سُلْطَناً نَّصِیراً
پروردگارا مرا(در انجام کاری) به حق و درستی وارد کن و با حق و راستی بیرون آور و به من قدرتی یاری دهنده عنایت فرما
و خداوند به کسانی که دین او را یاری دهند چنین وعده داده است که :
يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا إِن تَنصُرُوا اللَّهَ يَنصُركُم وَيُثَبِّت أَقدامَكُم
ای کسانیکه ایمان آوردید اگر دین خدا را یاری کنید،شما را یاری خواهم کرد و در این راه ثابت قدم خواهید شد.
فصل هشتم- فضیلت و ثواب قضاوت—————————————
تصدی به امر قضا دارای فضایل و ثواب بسیاری است که به بخشی از آنها اشاره میشود.
1- عدالت ورزی:
یکی از وظایف مهم قاضی ،حکم به عدالت و انجام دادرسی عادلانه است.در این رابطه پیامبر مکرم اسلام(ص) فرمودند : “ساعَةُ عدلٍ خيرٌ منْ عِبادةِ سِتينَ سنة ” يك ساعت عدالت ورزی بهتر است از 60سال عبادت.
2- حمایت از مظلوم در مقابل ظالم:
یکی از امور ارزشمند شغل قضا،حمایت از حق و مظلوم است در مقابله با ظالمان .رسول خدا فرمودند:
مَنْ أَخَذَ لِلْمَظْلومِ مِنَ الظّالِمِ كانَ مَعىَ فِى الْجَنَّةِ مصباحاً
کسیکه حق مظلوم را از ظالم بگیرد در بهشت، نورانی خواهد بود.
3- اقامه حق و دفع باطل:
این عنوان آنقدر مهم و با ارزش است امیر المومنین علی (ع) حقوق مدنی : سوگند به خدایی که دانه را شکافت و جان را آفرید اگر حضور فراوان بیعت کنندگان نبود و یاران، حجت را بر من تمام نمی کردند و اگر خداوند از علما ،عهد و پیمان نگرفته بود که در مقابل ستمگران و احقاق حق مظلومان سکوت نکنند خلافت را نمی پذیرفتم و صرفاً برای دفع ظلم و احقاق حق آنرا پذیرفته ام.
4- داوری به حق:
در این رابطه از امیرالمومنین علی (ع) منقول است که فرمودند :
أفضَلُ الخَلقِ أقضاهُم بِالحَقِّ. بهترین مردم ،داورترین به حق است.
و پیامبر (ص) نیز متذکر شده اند که جزوه حقوق مدنی پیشرفته با بینه و یمین حکم صادر می کنم نه با علم لدنی.

5- اجرای حدود الهی:
بر اساس روایات متعدد ،اقامه حدود الهی ،برکات و آثار فراوانی دارد.در این زمینه از امام باقر (ع) نقل است که : حَدُ يُقامُ فيِ الارضِ ازكي فيها مِنْ مَطَرِ اربعين لَيلهَ و اَيامِها

دانلود رایگان جزوه حقوق مدنی پیشرفته pdf خلاصه کتاب

اقامه حد در زمین باعث پاکی و تزکیه می شود بطوریکه پاک کنندگی آن از چهل شبانه روز بارش باران بیشتر است.
همانگونه که باران موجب پاکی ظاهری زمین می شود و آلودگی ها را از بین می برد،اجرای حد الهی نیز موجب طهارت معنوی زمین می شود و بسیاری از افراد را از ارتکاب گناه باز می دارد.
6- صلح و سازش:
در منابع دینی ما،اصلاح ذات البین و صلح و سازش اهمیت به سزایی دارد.حضرت امیر (ع) فرمودند که از پیامبر (ص) شنیدم که صلاح دادن مردم از نماز و روزه یکسال برتر است.
و در جای دیگر گفته شده که : اَلصحُ سَیدُ العقود صلح آقای همه عقود است.
در دعاوی و اختلافات مطرح بین آحاد مردم بهترین فرایند جهت حل اختلاف همانا صلح و سازش است که همه از آن سود می برند و راضی و خشنود به دعوای مطروحه خاتمه می دهند و علاوه بر ختم دعوا،موجبات رضایت خداوند متعال نیز فراهم می گو هم قاضی و هم اطراف پرونده از اجر و ثواب زیادی بهره مند می گردند.
بسیار شنیده شده استکه معمولاً در رسیدگی های قضایی ،یکی از طرفین پرونده از نحوه یا نتیجه پرونده ناراضی است ولی در ایجاد صلح و سازش اینطور نیست و طرفین با حقوق مدنی صحن دادگاه را ترک می کنند و در واقع با صلح و سازش ،تخم کینه از میان برداشته شده و رفاقت و برادری جانشین آن گردیده است و چه بسیار اختلافاتی که در نتیجه صلح و سازش به دوستی های مستحکم تبدیل شده اند.و نه تنها طرفین پرونده ،بلکه اقوام و اطرافیان آنها نیز از صلح و سازش نفع می برند و جامعه نیز به آرامش می رسد.
از پیامبر اسلام (ص) نقل شده است که فرمودند:
الخَلقُ عِيالُ الله تعالي – فَأحَبُّ الخَلقِ إلَي الله مَن نَفَعَ عِيالَ الله
انسانها عائله خداوند متعال هستند .نمونه سوالات حقوق مدنی 2 محبوب ترین انها نزد خداوند کسی است که به عائله خداوند منفعتی برساند.
در نتیجه تایید خواهید فرمود که در اثر فرایند صلح و سازش منافع زیادی برای جامعه و افراد آن ایجاد خواهد شد و از رشد فزاینده پرونده های قضایی نیز جلوگیری بعمل خواهد آمد و افراد نیز بجای تدارک برای مقابله و دعوا با یکدیگر ،سعی در کمک و مساعدت به یکدیگر و ایجاد جامعه ای آرام و سازنده برخواهند آمد.

حقوق مدنی

بخش سوم- شرایط و ویژگی های قاضی:
فصل اول- شرایط قاضی———————————————–
از منابع معتبر فقهی و روایات به دست آمده ،چنین استنباط می گردد که حقوق مدنی از نظر اسلام بایستی واجد شرایط باشد .که عبارتند از بلوغ – عقل- اسلام- ایمان- عدالت- طهارت – ذکوریت- اجتهاد و علم داشتن به احکام قضاوت- حافظه- بینایی
به هر یک از موارد اعلامی بشرح ذیل اشاره و توضیح مختصری داده می شود.
1- بلوغ:
همچنان که در بسیاری از امور چه شرعی و چه قانونی ،سن بلوغ شرط شده است،بدیهی است که وجود این شرط در شخص قاضی اساسی و ضروری است.چرا که اساساً بر شخص غیر بالغ ،تکلیفی وجود ندارد و قطعاً مسئولیت خطیر قضاوت بر کسیکه فاقد تکلیف شرعی است گذاشته نمی شود زیرا منصب قضا از بزرگترین مناصب الهی است و ادله نفوذ حکم قاضی ،منصرف به شخص بالغ است.
2- عقل:
شرط اساسی دیگر در قاضی ،شرط عقل است که لازم و ضروری است زیرا غیر عاقل یا سفیه و بی خرد نمی تواند بین خوب و بد ،فرقی قائل باشد و به نیکی از سرمایه های وجودی خود استفاده کند ،چه رسد به اینکه میان امت به قضاوت بنشیند.
بنابراین تصدی منصب قضا برای غیر عاقل جایز نیست و حتی شایسته تر آن است که متصدیان این امر خطیر از کمال عقل برخوردار باشند که انگیزه های الهی نیز در آن وجود داشته باشد و با استفاده از v سلیم ،آموزه های اخلاقی و دینی را خوب فرا گرفته باشد و به جا و به موقع به کار بندد.
در نظام دینی با این کلام تاکید و پذیرفته شده است که :
کلما حَكَمَ بِهِ الشَّرْعُ حَكَمَ بِهِ الْعَقْلُ وکلما حَكَمَ بِهِ الْعَقْلُ حَكَمَ بِهِ الشَّرْعُ
یعنی هر آنچه که شرع مقدس حکم کرده،عقل نیز پذیرفته و حکم کرده و برعکس . که دلالت بر پذیرش و اهمیت عقل دارد .در واقع انسان عاقل دنبال درستکاری و اصلاح جامعه و حل مشکلات است و با درایت عقل و رشد علمی بر مسائل غلبه و فائق می گردد.
3- اسلام:
در جامعه اسلامی،باید متصدیان امر قضا ،مسلمان باشند و آگاه به تعالیم و معارف اسلامی .چراکه جایگاهی که مخصوص پیامبر (ص) و ائمه اطهار علیهم السلام و جانشینان آنان می باشد ،بایستی متصف به شرط اسلام و مسلمان بودن ،آن هم عالم دینی یا شخص آگاه به مسائل قضاء اسلامی باشد.بنابراین قضاوت شخص غیر مسلمان در جامعه اسلامی پذیرفته نیست.
از اوامر الهی است که فرموده اند:
” وَلَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا ” خداوند هرگز کافران را بر مومنان مسلط نمی نماید.
4- ایمان:
این شرط در واقع مبین آن است که صرف مسلمان بودن کافی نیست بلکه شخص باید مسلمان و مومن باشد .یعنی مسلط و مقید به احکام شرع باشد و ضعفی در اعتقادات دینی حقوق مدنی باشد.
البته این معنا هم گفته شده است که مراد،عدم نفوذ قضای مخالف است و چنین آورده اند که :
” المراد من الایمان ،کان القاضی امامیاً ”
5- عدالت:
از نظر سیستم دادرسی اسلام، شرط کمال انسان ،وجود ملکه عدالت در اوست و قرآن چنین دستور داده است که مومنان قائم به عدل باشند.
ملکه عدالت باید بعنوان یک حالت درونی در وجود شخص قاضی باشد چرا که قضاوت بدون عدالت اصلاً قضاوت نیست و گناهی است نابخشودنی .لذا قاضی بایستس با رعایت تقوای الهی و دوری از گناهان کبیره و عدم اصرار بر گناهان صغیره جهت احقاق حق متداعیین اقدام و به عدالت بین آنها قضاوت نماید و در واقع قضات باید برپا دارنده عدالت در حیطه داوری بین مردم باشند و به نوعی امین مردم هستند.
6- طهارت مولد:
شخص مسلمان ،عادل با تقوا ،قطعاً کسی است که طهارت مولد دارد (یعنی کسیکه از پدر و مادر مسلمان در اثر پیوند زناشویی صحیح و مورد تایید اسلام به دنیا آمده باشد.) بنابراین متولد از بستر حرام،قطعاً نمی تواند در مسند قضا بنشیند و قطعاً خداوند متعال چنین شخصی را در مسیر قضاوت بین مردم قرار نمی دهد و در واقع چنین مجالی پیدا نمی کند.
تا سیه رو شود هر که در او غش باشد.
7- ذکوریت:
یکی از شرایطی که برای مسند قضا عنوان شده مرد بودن است که بلحاظ برخی از مصالح و جزوه حقوق مدنی پیشرفته مردان ،این امر خطیر به مردان سپرده گردیده و عنوان شده که غلبه قدرت عقل و ادراک و قدرت و استطاعت در مردان و غلبه قدرت احساس و عاطفه و عشق و مهربانی در زنان معمولاً چنین اقتضایی دارد و چه بسیار اموری که صرفاً به عهده بانوان گرامی گذاشته شده است.
البته امروزه بانوان بسیاری در دادسراها و محاکم خانواده ،به عنوان قاضی مشاور و قاضی ایستاده مشغول انجام وظیفه هستند و بجز حَکَمْتُ ،ورودشان در سایر مناصب بلامانع است.
8- شرط اجتهاد:
اجتهاد که عبارت است از توانایی علمی که انسان با برخورداری از آن حقوق مدنی خواهد بود تا احکام اسلامی را از منابع اصلی آن استنباط و استخراج نماید و بکار ببندد.
قبلاً عرض کردیم که در زمان غیبت کبری این وظیفه قضاوت به عهده علما و مجتهدین قرار داده شده که با تفویض آن به افراد عالم به امور حقوقی و قانونی که مجتهدین دینی نیستند مجاز به تصدی امر قضا گردیده اند.بنابراین ملکه اجتهاد یکی از شرایط مهم برای قاضی است.
9- قوه حافظه و ضبط ذهنی مطالب:
شخص قاضی علاوه بر صحت و سلامت بدنی و عقلی بایستی هوشمند و قدرت حافظه قوی و کارآمدی داشته باشد .چراکه انسانی که قدرت حافظه نداشته باشد یا آنرا از دست بدهد ،از حالت انسان متعارف خارج و شایستگی امر قضاوت رانخواهد داشت و یا اگر شرط را داشته و بعداً از دست داده ،از ادامه کارش جلوگیری می شود.
در واقع زایل شدن هر یک از شروط ،آفتی است در امر قضاوت و جهت تصدی امر قضاوت بایستی از آنان دوری کرد.

فصل دوم – معنی اخلاق————————————————
اخلاق جمع خُلق است در عربی به معنای سرشت،سجیه و جوانمردی. خلق به معنای قوا و سجایای خوب و بد که با بصیرت باطنی درک می گردد.واژه شناسان فارسی خیز خُلق را به معنای نهاد،سرشت،خصلت و طبیعت بکار برده اند
10-شرط بینایی:
پرواضح است که قدرت بینایی ،موجبات تقویت فرد در تشخیص موارد و اقدام قوی و سرعت عمل می گردد و هرچند که عده ای آن را شرط اساسی نمی دانند ،ولی در واقع بین شخص بینا و اعمی فرق وجود دارد و بهتر است که قاضی از قدرت بینایی برخوردار باشد تا بتواند از قضاوت درستی برخوردار باشد.
فصل دوم – ارکان قضاوت در اسلام —————————————-
نظام قضایی اسلام دارای 2 رکن اساسی است : 1- قانون 2- عدالت
1- رکن قانون:
یکی از مولفه های اصلی نظام قضایی اسلام ،احکام و مقررات مدون است.قانون قضایی اسلام ،اخذ شده از منبع غنی وحی است و خالی از اشتباه و خطاست و با قوانین ساخته دست بشر اختلاف اساسی دارد و این امر در تمامی ابعاد ،متضمن سعادت بشر و دوری از مخاصمات است.
آیه 48 از سوره مائده چنین بیان داشته است که :
فَاحْکُمْ بَیْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ اللّهُ وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ عَمّا جاءَکَ مِنَ الْحَقِّ
ای عیسی پس حکم کن جزوه حقوق مدنی پیشرفته مردم آنطوری که () – :
” َِِْ َِ َ” :
” ََََُّّ َََُُُّ ِِِْْ ََُ ِِّ َ َْ ََُُِْْ َِ َِِْْ َ َََْْ ِْ َُْ ًَِّ َْ ًَ َُّ ََََََُِِِّْْْ َُِْ”