جزوه اموزش جیره نویسی دام و طیور
خلاصه کتاب پیام نور کاردانی کارشناسی ارشد دکترا جیره نویسی دام و طیور
8 ب( پرورش گلههای پرواری
نگهداری و پرورش )( ً( ( ) ( ) ( – )(
– – – – – – )( – مادر شدن بسیار با ارزش هستند.
مشخص می گردد این بره ها به مقدار کافی شیر مصرف ننموده اند .
– مهم ترین عامل موفقیت در پروار بندی، بره های شیر مست هستند. به عبارتی تغذیه مناسب بره ها در زما ن شیرخوارگی است. تامین جیره مناسب برای این بره ها ، منجر به کسب افزایش وزن 300 گرم و بیشتر در روز می گردد.
نکته :
عمده ضعف همه گوسفندان ایرانی در شرایط روستایی و سنتی ،پایین بودن میزان رشد روزانه) ADG( و با افزایش وزن روزانه 200-180 گرم در روزاست. این امر سبب شده است که پروار بندی در شرایط روستایی و عشایری صرفه اقتصادی نداشته باشد. چون جزوه اموزش جیره نویسی دام و طیور در شرایط سنتی10 کیلوگرم خوراک تازه خورده تا یک کیلوگرم گوشت زنده تولید کند )سوری و نوریان سرور؛1387(.
اما با اجرای روشهای علمی پرورش و نگهداری برهها، میتوان از برههای نر در شرایط پروار بیش از 300 گرم و حتی تا 350 گرم در هر روز افزایش وزن گرفت. افزایش وزن 300 گرم و با ضریب تبدیل 5/7 به منزله سودهی مناسب بره های پرواری است. تجربیات نگارنده این جزوه نشان داده است پروار بندی بره های نر افشار زنجان افزایش وزن روزانه 379 گرم بوده است .
نکته: بره های شیرخوار باید به مدت 75 روز از شیر مادر استفاده کنند. بعد از هفته دوم و از آغاز هفته سوم نیز علاوه بر شیر مادر باید روزانه 50 گرم ، در هفته چهارم روزانه 100 گرم ) هر هفته 50 گرم اضاف گردد ( کنسانتره استارتر دریافت کنند. در هفته پایانی ) روز 70 تا 75 ( روزانه 450 گرم کنسانتره دریافت کنند .
نکته : بعد از قطع شیر برهها باید پروار گردند. در غیر این صورت برههای رشد مناسب و مورد انتظار بالای
300 گرم در روز را نخواهند داشت.
انتخاب برهای نر پرواری :
– به هنگام خرید از مالک سوال گردد که بره ها تا چه سنی از شیر مادر مصرف کرده اند ؟ باید از مصرف
75 روزه شیر و دسترسی آزاد بره به شیر مادر مطلع بود. اینگونه برههایی از پتانسیل رشد بالایی برخوردار هستند. در صورت تهیه جیره مناسب و بر اساس توصیه های NRC) بعدا ذکر خواهد شد( این گونه برها از رشد روزانه بیش از 300 گرم برخوردار خواهند شد.
– گله بره ها را بخوبی کنترل کنید که برهها نباید سرفه کنند. خصوصاً اگر سرفه همراه با ورم زیر گلو و ریزش پشم باشد؛ نشان از آلودگی انگلی فاسیولا هپاتیکا )قابل انتقال به انسان و آسیب غیر قابل جبران به کبد( و پیش روی آلودگی تا ششهای دام را دارد. معمولاً سرفههای خشک و مداوم دارد.
– از انتخاب بره های ماده جدا جزوه اموزش جیره نویسی دام و طیور کنید .فقط بره های نر را پروار می کنند. چون ماده ها رشد مناسب ندارند ولذا سودآوری ندارند.

جیره نویسی
– دنبه:
دنبه گوسفند باید کوچک و بالاتر از مفاصل خرگوشی باشد.
– بینی:
هیچ گونه آبریزشی از بینی گوسفند مشاهده نگردد. بینی گوسفند باید کاملاا تمیز و پاکیزه و مرطوب باشد. آبریزش و خلط بینی نشانه آلودگی انگلی دام است.
– بینی گوسفندان را بررسی کنید تا خونریزی بینی مشاهده نکنید. خونریزی نشانه آلودگی انگلی است.
– زخم های روی لب بره خصوصا روی لب پایین بره ها را کنترل کنید. در صورتی که همراه با لنگش باشد به بیماری PPR ) طاعون دام کوچک( و درصورتی که بدون لنگش باشد بیماری اکتیمای مسری )ارف- دهان دلمه( است .
درمان اکتیمای مسری: تزریق 3 تا 4 روز از محلول پنی سیلین- استرپتومایسین تزریق عضلانی هر 10 کیلو گرم وزن زنده 1 میلی لیتر شستشوی محل زخم با ترکیبات شستشو و ضد عفونی کننده.
خرید و انتقال برهها به مزرعه:
– تلاش شود کلیه برهها از یک گله خریداری گردد. خرید برهها از چند گله به دو دلیل زیر توصیه نمیگردد.
1- امکان بروز و شیوع بیماری در صورت خرید بره ها از چند گله ، بالاست.
2- در صورت خرید برهها از چند گله متفاوت، برهها پدرهای متفاوتی داشته و لذا واریانس ژنتیکی گله بالا میرود. بنابراین برهها پتانسیل ژنتیکی رشد متفاوتی خواهند داشت.
حتماا برهها را در وعده صبح خریداری کنید. تلاش شود وزن کشی برهها به صورت ناشتا باشد. از خرید بره در وعده ظهر و عصر خودداری کنید. چون چند کیلوگرم غذا خورده و وزن زنده برهها بیشتر از حد واقعی است.
دانلود جزوه اموزش جیره نویسی دام و طیور رایگان خلاصه کتاب پی دی اف
– حتماا باسکول دیجیتال مطمئن خود را به محل خرید برده و به وسیله باسکول خود برهها را وزن کشی کنید. چون در بعضی از مواقع مشاهده شده است که فروشندگان باسکولهای خود را از تنظیم خارج نموده و بیش از حد مجاز قرائت میکند. برای مثال اگر یکصد بره خریداری کنید و هر بره 5/1 کیلوگرم بیشتر از حد معمول توزین گردد ،مجموعاا 150 کیلوگرم خواهد شد. لذا مبلغ کل 1650000 تومان متضرر خواهید شد.
– قبل از خرید بره و انتقال آنها حتماا مقدار علوفه و کنسانتره مورد نیاز را محاسبه و خریداری در سالن انبار کنید .
– بعد از انتقال برهها به سالن پرواربندی، در دو روز اول از همان غذای قبل ) خوراک قدیمی که قبلا مصرف می کرده اند ( در اختیار برهها قرار دهید. سپس از روز سوم خوراک جدید را در طی 14 روز جایگزین خوراک قدیمی کنید.
– در روز سوم حتماا برهها را پلاک گوش زده و برای هر گوسفند پرونده بهداشتی و درمانی صادر کنید. حتماا از شماره های گوش پلاستیکی رنگی که شماره برجسته دارند استفاده کنید. نوع با شماره رنگی، مقاومت نداشته و رنگ شماره در طی مدت کوتاهی پاک می گردد.
– شماره های همه بره ها را یا در گوش چپ و یا در گوش راست نصب کنید.
– مقدار خوراک جدید مصرفی هر بره را محاسبه کنید و بر عدد جزوه اموزش جیره نویسی دام و طیور تقسیم کنید )مثال : 2000 گرم تقسیم بر 14 =
143 گرم(. هر روز مقدار 143 گرم از خوراک قدیمی کسر و خوراک جدید را جایگزین کنید. باید دوره آدابتاسیون ) سازگاری( را در طی 14 روز طی کنید.
– در صورتی که دوره سازگاری را رعایت نکنید امکان ابتلا برهها به اختلال تغذیه ای – باکتریایی آنتروتوکسمی بالاست. در صورت بروز آنتروتوکسمی حاد بره پس از 12 ساعت تلف می گردد.
– داخل گوش زیر دنبه و کشاله داخلی ران را بررسی و معاینه کنید. در صورت بروز کنه) ( از محلول تزریقی آیورمکتین استفاده کنید. به ازاء هر 50 کیلوگرم وزن زنده 5/0 سی سی ، زیر جلدی تزریق کنید.
– در آغاز دوره به همه برهها در سه مرحله و هر مرحله با فاصله 10-7 روز قرص ضد انگل بخورانید. تلاش کنید از سه نوع قرص ضد انگل داخلی استفاده کنید.
– در وعده اول قرص یا محلول آلبندازول ) وسیع الطیف و موثر علیه انواع انگل های گوارشی ، ریوی و کبدی ( ، در وعده دوم قرص رافوکساناید و در وعده سوم نیز از پودر محلول در آب لوامیزول )هر ساش برای 5راس ( استفاده کنید.
– بره هایی که سرفههای ممتد نموده و یا آبریزش بینی دارند را تحت نظر بگیرد.
– در پایان هر دو هفته باید افزایش وزن روزانه برهها را محاسبه کنید. افزایش وزنی کمتر از 250 گرم تا 200 گرم در روز به معنی حداقل سود ممکن برای شماست. افزایش وزن 200 گرم در روز به معنی ضرر خواهد بود.
– وزن کشی در پایان هر دو هفته، ارزیابی عملی و جدی از وضعیت گله، سلامت گله و کیفیت جیره شما خواهد بود. در پایان هر دو هفته اگر وزن برهها را داشته باشید؛ میتوانید بره های بیمار از سالم را ارزیابی کنید.بره هایی کهافزایش وزن مناسب ) کمتر از 250 گرم در روز( داشته اند را معاینه کنید.
تجربه ثابت نموده است که بره ها افزایش وزن خود را پس از دو هفته بروز می دهند. لذا توصیه نمیگردد که هر هفته وزن کشی کنید.
– در هر گله 100 راسی معمولاا، تعداد 2 تا 3 برهای وجود دارند که با وجود مصرف مناسب غذا اصلا رشدی ندارد .
باید بدانید که نگهداری آنها مقرون به صرفه نیست و بهتر است آنها را بفروشید .
– بهترین حالت برای توزیع غذا ، توزیع چهار وعده در روز است .ولی رایج ترین روش توزیه سه وعده یعنی وعده صبح ) 8 صبح ( ، وعده ظهر ) 14 ظهر( و و عده شب ) 20 عصر( می باشد .
– به هنگام توزیع غذا در وعدههای صبح و ظهر و عصر حتماا سلامت برهها را کنترل کنید. برههای بیمار به هنگام توزیع غذا گوشهگیر بوده و تمایلی به مصرف غذا ندارند. نشخوار هم نمیکنند.
– در مواجه با چنین بره های ابتدا دمای بدن آنها را از ناحیه مقعد اندازه گیری کنید . دمای عادی بدن بره 5/38
محلول خوراکی پارفین پماد چشمی استریل ویتامین A تعداد قابل توجهی سرنگ با نیدل 16 نیدل )سر سوزن( تزریق زیر جلدی
سرنگ محلول خوران و یک شیلنگ تراز کوتاه 20 سانتی متری اسپری اکسی تتراسایکلین) OCT( تفنگ قرص خوران سرنگ مخصوص خوراندن محلول

جزوه اموزش جیره نویسی دام و طیور
تغذیه برههای پرواریLamb finishing Nutrition : دوره پروار بر اساس تغذیه به چهار بخش تقسیم می شود:
مرحله اول : دوره سازگاری که 14 روز است. درداین مرحله به تدریج خوراک جدید جایگزین خوراک قدیمی میگردد.
مرحله دوم : ماه اول پروار : ترکیب علوفه و کنسانتره برهها معمولاا در این ماه 40 %به 60% است مرحله سوم: ماه دوم پروار ، ترکیب علوفه و کنسانتره برهها معمولاا در این ماه 30 %به 70 % است
– مرحله چهارم و ماه سوم پروار ترکیب علوفه و کنسانتره برهها معمولاا در این ماه % 25 به 75 % است .
– توصیه میگردد هر سه روز یکبار یک درصد از مقدار علوفه جزوه اموزش جیره نویسی دام و طیور کسر و به مقدار کنسانتره مصرفی اضافه گردد. تا در پایان ماه اول ترکیب علوفه به کنسانتره به 30 به 70 درصد برسد. همچنین در پایان ماه دوم به 35به 75 و یا حتی 20 به 80 برسد و در تا پایان دوره به همین نسبت 20 به 80 ادامه یابد .
– در صورتی که درصد کنسانتره بیش از 60 درصد بشود، و این تغییر تدریجی نباشد امکان ابتلا برهها به بیماری Acidosis اسیدوز بسیار بالاست. از نشانههای این اختلال متابولیکی، بروز اسهال در گوسفند و عدم تمایل به مصرف خوراک است .
– در آغاز پرواربندی علوفه جیره 40 درصد ) نصف آن سیلو و نصف دیگر یونجه( و در آغاز ماه سوم 25 درصد است .تفاوت 15 درصد است. یعنی در طی 2 ماه مقدار علوفه 15 درصد کم شده است . لذا باید روزانه مقدار 25/0 درصد از علوفه کم و به کنسانتره افزود. کاهش روزانه در جیره نویسی قدری مشکل است. لذا پیشنهاد می گردد هر سه روز یکبار مقدار 75 /0 درصد از علوفه کم و به کنسانتره اضافه کنید .
– در صورت گران بودن یونجه شما می توانید تا نهایت 10 درصد جزوه پرورش گوساله را از کاه تامین کنید.
– در آغاز پروار بندیو وزن بین 20 تا 30 کیلوگرم ،NRC 1985 نیاز گوسفندان به پروتئین را 15 درصد پیشنهاد داده و با افزایش سن)وزن بین 30 تا 40 کیلو گرم( درصد پروتئین تا 6/11 کاهش می یابد. در صورت وزن 40 تا 50 کیلو گرم درصد پروتئین تا 10 درصد کاهش می یابد .
– همچنان با افزایش سن و وزن ،مقدار انرژی قابل متابولیسم افزایش دارد. لذا باید به این نکته در جیره نویسی توجه کرد.
ماه اول : انرژی قابل متابولیسم 5/2 مگاکالری در هر کیلو گرم است.
ماه دوم : انرژی قابل متابولیسم 7/2 مگاکالری در هر کیلو گرم است.
ماه سوم : انرژی قابل متابولیسم 8/2 مگاکالری در هر کیلو گرم است.
مدفوع برهها در حالت عادی به صورت گلولههای جزوه اموزش جیره نویسی دام و طیور کوچک به نام پِشگِِل است. در صورتی که کود دفعی به شکل گفته شده باشد، نشان دهنده مناسب بودن فیبر جیره در تغذیه پره های پرواری است .
هر وقت که درصدکنسانترهی جیره را افزایش دادید، هر روزScore مدفوع برهها را کنترل کنید. اگر از حالتپشگل خارج به شکل شل تبدیل شد، نشان دهند حد نهایی درصد کنسانتره در جیره است. وجود علوفه برای رشدپرزهای شکمبه ضروری است این نکت هرا فراموش نکنید.
افزایش سرعت عبور غذا از دستگاه گوارش، سبب کاهش قابلیت هضم ماده مغذی می گردد.
– برههایی که اسهال ناشی از اسیدوز می گیرند قریب به 5 تا 7 روز زمان می برد تا مجددا به حالت عادی مصرف خوراک برسند.
– در صورت بروز چنین حالتی ) مصرف کنسانتره}جو، ذرت، سبوس، و…{ زیاد( حتما به بره ه ای مبتلا شربت جوش شیرین بخورانید. مقداری جوش شیرین را در مقدار کمی آب جوش حل کنید و سپس به داخل بطری های نوشابه خانواده انتقال دهید وتوسط آب سرد به حجم برسانید .
– مرسوم ترین علوفه ای که در تغذیه استفاده میگردد عبارتند از کاه گندم یا کاه جو ، یونجه و سیلو ذرت. ولی بهترین حالت استفاده از یونجه وسیلوی ذرت است. لذا توصیه اکید میگردد در جیره پرواری فقط از سیلو ذرت ویونجه آسیاب )در اندازه ذرات مشابه کاه( شده استفاده گردد.
– در صورت گران بدون یونجه ، از کاه نیز می توانید استفاده کنید.
– غلات تامین کننده منبع انرژی در تغذیه برهها جو و ذرت بلغور شده است. در صورتی که قیمت هر دو غله برابر و یا ذرت کمتر از جو بود، حتما از ذرت استفاده کنید. استفاده از جو زمانی توصیه میگردد که قیمت آن کمتر از ذرت باشد.
– کود مرغی فرآوری شده )حرارت دیده(، پودر گوشت و اوره از منابع تامین کننده پروتئین و انرژی جیره هستند.
– حتما از پودر گوشت در جیره استفاده کنید.
– با توجه به گران بودن کنجاله سویا استفاده از آن اصلاا توصیه نمیگردد. بهتر است پودر گوشت را جایگزین آن کنید .
– پودر گوشت حاوی پودر استخوان توصیه می گردد.
– سبوس گندم ، ملاس یا شیره چغندر ، پساب ملاس ) محصول جانبی پس از الکل گیری از ملاس ( تفاله تر یا خشک چغندر از دیگر اقلام مصرفی در جیره بره های پرواری هستند.
–
ترکیبات معدنی دی جزوه اموزش جیره نویسی دام و طیور فسفات، پودر استخوان و نیز جهت تامین کلسیم و فسفر و آهک مرده جهت کلسیم کاربرد دارند.
پودر استخوان چون منبع جانوری است و قابلیت جذب بهتری دارد بهترین منبع است. در صورت استفاده از پودرگوشت حاوی پودر استخوان نیازی به افزودن منابع کلسیم و فسفر مانند آهک و دی کلسیم فسفات و پودراستخوان در جیره نیست.
حتماا توصیه می گردد در کل دوره مقدار 2 درصد مکمل معدنی استفاده کنید .
– در فصل سرما حتماا از سیلو ذرت در جیره به عنوان علوفه استفاده گردد. چون این علوفه تر بوده و سبب خوشخوراکی سایر علوفهها میگردد. ضمنا چون تر و تازه و سبز است مانع بروز اختلال گوارشی در گوسفندان میگردد .
– همچنین چون تر بوده مقادیر کافی اب دارد. در فصل سرما نیز بره ها تمایل بسیار کمی به مصرف اب دارند. لذا امکان ابتلا به سنگ کلیه و مجاری ادراری زیاد است. لذا استفاد هاز علوفه پر آب نیاز دام بهآب را تامین می کند.
– شما می توانید مقدار خوراک مصرفی را بر اساس ME محاسبه کنید.
]ME تامین شده در جیره ÷ ME مورد نیاز دام [ = DMIkgمقدار ماده خشک مصرفی بره
– اگر از این فرمول برای برآورد مقدار ماده خشک مصرفی استفاده کنید، حداقل تفاوت با مقدار پیشنهادی NRC
2007 خواهید داشت. حتی در بعضی از مواقع دقیقاا همان مقدار را برآورد خواهید کرد.
– اما استفاده از شاخص ME بر اساس فرمول بالا دقیق تر است .
– در مرحله بعد به As feed تبدیل کنید.
– As feed kg=DM kg÷ (DM/100)
– البته بهتر است بعد از برآورد مقادیر ذکر شده ، 10 جزوه اموزش جیره نویسی دام و طیور بیشتر از مقدار برآورد شده در اختیار برهها قرار دهید. در طی سه تا پنج روز اول مقدار خوراک مصرفی برهها را کنترل و ثبت کنید. لذا در روز 6 ، دقیقاا مقدار مصرفی آنها مشخص میگردد .
– بهتر است مقدار علوفه به نحوی باشد که بعد از 24 ساعت، دقیقاا روز بعد ساعت 8 صبح در حدود حداکثر 10-5 درصد علوفه در آخور باقی مانده باشد .یعنی در حد اشتها غذا بخورند.
– حتماا هر روز مقدار مصرفی بره ها را دقیقاا ثبت کنید تا در پایان دوره ضریب تبدیل غذا به گوشت را در اختیار داشته باشید.
با مشخص شدن افزایش وزن روزانه )گرم در روز( ]ADG[ و ضریب تبدیل خوراک به گوشت، میتوانید محاسباتاقتصادی گله خود را انجام دهید. در غیر این صورت، یعنی اگرهر دو هفته یک بار؛ وزن کشی نکنید و خوراکمصرفی را محاسبه نکرده باشد، نمی توانید محاسبات اقتصادی سود و زیان گله خود را انجام دهید.
دانههای جو و ذرت باید به شکل دانه شکسته و بلغور باشند. قابلیت هضم دانه سالم در حدود 55 تا 58 درصد و در دانه های بلغور شده تا 85 درصد هم می رسد.
– دفعات توزیع غذا در هر روز بهتر است چهار مرتبه و در ساعات 7 صبح ، 30/11 صبح ،16 بعد از ظهر و 30/20 شب باشد.
– مقدار غذای کم، که به فواصل کوتاه در اختیار دام قرار میگیرد، شرایط ثابت در شکمبه حاکم میکنند لذا تراکم کمتری در آمونیاک حاصل میگردد. لذا تعداد دفعات چهار وعده در روز بهترخواهد بود.
– استفاده از اوره باید با احتیاط و به تدریج و تا سطح نهایت 1 درصد کل جیره باشد. درصورت بروز مسمومیت آمونیاکی در بره های ، به گوسفندان سرکه بخورانید.
– از محدودیت های دیگر اوره در جیره این است که فاقد پروتئین قابل متابولیسم)MP( است.
نکته:
در pH اسیدی شکل غالب آمونیاک)3NH( در شکمبه +4NH )جزوه اموزش جیره نویسی دام و طیور ( است که این فرم نمیتواند به سرعت از دیواره شکمبه عبور نماید. در pH بیشتر از 3/7 حدود 50 درصد آمونیاک به شکل 3NH یافت میگردد؛ شکلی که میتواند به سرعت منتشر گردد. لذا میتواند سبب بروز مسمومیت آمونیاکی شود. به همین خاطر توصیه میگردد در صورت بروز مسمومیت آمونیاکی به دام سرکه )اسید استیک( خوراند. علایم مسمومست آمونیاکی در نشخوراکنندگان شامل اضطراب، مشکلات تنفسی، افزایش بزاق، تشنج عضله و پوست ، عدم هماهنگی، تتانی و مرگ بین 1 تا ساعت پس از بروز اولین نشانه میباشد.
انتخاب گوسفندان جهت ذبح و قربانی
گوسفند انتخابی جهت قربانی باید دارای شرایط زیر باشد.
– بدن تمیز:
گوسفند باید ظاهری کاملاا تمیز و پاکیزه داشته باشد. گوسفندانی که دایم در آغل بودهاند، دارای بدنی کثیف و آغشته به گال میباشند. گوشت چنین گوسفندانی طعم مطبوع ندارد. گوسفند با ظاهری کاملاا تمیز نشان دهنده این است که گوسفند دایم در حال چرا در مرتع بوده و در هوای آزاد پرورش یافته است و لذا گوشت آن مطبوع است.
– سُُم گوسفند:
سُُم گوسفند باید کاملاا مناسب بوده و فاقد سم های بلند باشد. جزوه اموزش جیره نویسی دام و طیور که در حال چرا در مرتع بوده اند به دلیل تردد زیاد سایش سم داشته و معمولا سم های بلندی ندارند. گوشت گوسفندان در حال چرا و هوای آزاد مطبوع است.
– لنگش:
گوسفند نباید لنگش داشته باشد. لنگش به هر دلیلی نشان از ضعف جسمی گوسفند دارد. چنین گوسفندی درصد بازدهی لاشه کمی دارد. خصوصا اگر لنگش به دلیل بروز بیماری اسیدوز باشد.
– سرفه:
گوسفند نباید سرفه کند. خصوصاا اگر سرفه همراه با ورم زیر گلو و ریزش پشم باشد؛ نشان از آلودگی انگلی فاسیولا هپاتیکا )قابل انتقال به انسان و آسیب غیر قابل جبران به کبد( و پیش روی آلودگی تا شش های دام را دارد .
معمولا سرفه های خشک و مداوم دارد.
– دنبه:
دنبه گوسفند باید کوچک و بالاتر از مفاصل خرگوشی باشد.
– وزن زنده:
جهت قربانی؛گوسفندان با وزن بالاتر از 50 کیلوگرم توصیه میگردند. چون معمولاً مقدار استخوان بدن در حدود 10 درصد لاشه است )کیانزاد؛ 1383(، لذا هر چه وزن بیشتر از 50 کیلوگرم باشد؛ بازدهی گوشت لاشه بیشتر میگردد.
گوسفند ماکویی گوسفند مغانی صفات لاشه
36/30 38/64 وزن زنده
29/40 31/35 وزن لاشه شکم خالی
2/87 8/90 وزن استخوان
9/9 10/5 درصد استخوان از لاشه شکم خالی
کیانزاد، محمد رضا) 1383( برآورد ترکیبات فیزیکی و شیمیایی لاشه گوسفندان مغانی و ماکویی در گله های اصلاحی) اندازه های بدن و خصوصیات لاشه (. پژوهش و سازندگی، شماره 64. 11-2.
– سن:
اگر سن بره بین 3 تا 9 باشد ) کمتر از یکسال( بره را پرواری گویند که گوشت لذیذ و مطبوعی خواهد داشت. سن بره را از روی وضعیت دندانهای پیشِ فکِ پایین تشخیص میدهند. گوسفند زیر یکسال باشد.
– بینی:
هیچ گونه آبریزشی از بینی گوسفند مشاهده نگردد. بینی گوسفند باید کاملاً تمیز و پاکیزه و مرطوب باشد. آبریش و خلط بینی نشانه آلودگی انگلی دام است.
– بینی گوسفندان را بررسی کنید تا خونریزی بینی مشاهده نکنید. خونریزی نشانه آلودگی انگلی یا بیماری لیستریوزیس )مشترک انسان دام( است .
– خرید گوسفند از مزارع فعال و به اصطلاح از سر مزرعه بهتر و مطمئنتر است. چون افراد دلال اطراف شهرها اقدام به خوراندن آب نمک و جیرههای حجیم وآب دوست نموده وحیوان را با شکم پُُ- )( ً -َََ : ) (.
//////) ( ) (. — َََ)َََ( ؛
فهرست مطالب