دانلود کامل ترین جزوه سنگ شناسی رسوبی

جزوه تایپ شده سنگ شناسی رسوبی

دانلود فایل

حسین پروین کارشناسی ارشد دکتر حرمی دانشگاه پیام نور کاردانی تاکر برای آزمون استخدامی رشته زمین شناسی علمی کاربردی دانشگاه آزاد خلاصه

: : : ++ → − +++

() () بعد از فرايند هوازدگي رسوبات ايجاد شده بفرمهاي مختلف حم لونقل يافته و وارد محيط رسوبي مي شوند نحوه حمل ونقل ذرات براساس اندازه و انرژي محيط متفاوت مي باشد. ذرات نامحلول غالبﹰا بفرمهاي غلتيدن (Rolling)، جهيدن (Saltation) سرخوردن و معلق جابجا مي شوند. ذراتي كه بصورت محلول در محيط آبي مي باشند بصورت محلو لهاي حقيقي (Solution) منتقل مي شوند . رسوبات پس از حم لونقل در محيط رسوبي ت هنشين م يشوند. تركيب رسوباتي كه وارد حوضه رسوبي مي شوند توسط فاكتورهاي ذيل كنترل م يشود كه عبارتند از: ١ـ تركيب سنگ منشا: از يك سنگ گرانيتي رسوبات حاصل شده غالبﹰا از جنس كوارتز و فلدسپات م يباشند . در حاليكه از يك ميكاشيست غالبﹰا جزوه سنگ شناسی رسوبی از جنس فلدسپات و ميكا مي باشند . ٢ـ آ بو هوا: اگر يك سنگ منشا در دو ناحيه با دو آب و هواي مختلف قرار گيرد رسوبات حاصل از اين سنگ در اين دو ناحيه متفاوت خواهند بود. اگر سنگ منشا يك گرانيت باشد در آ بوهواي قطبي و نيمه قطبي از اين گرانيت سنگريزه گرانيتي يا آرن حاصل خواهد شد. تحت شرايط آب وهوايي گرم و مرطوب گرانيت تحت تاثير هوازدگي شديد واقع شده و از آن كانيهاي رسي توليد مي گردد . ٣ـ وضعيت توپوگرافي ناحيه منشا: زماني كه ناحيه منشا داراي توپوگرافي بلند و با شيب تند باشد تجزيه شيميايي سن گهاي ناحيه منشا كمتر صورت خواهد گرفت و رسوبات بصورت نابالغ فلدسپا تدار خواهد بود . ٤ـ وضعيت تكتونيكي ناحيه منشا: اگر ناحيه از نظر تكتونيكي ناپايدار باشد زمان كافي براي تجزيه شيميايي كامل سن گهاي آن ناحيه موجود نخواهد بود. در نتيجه رسوبات فلدسپا تدار خواهند بود . ٥ـ طولاني يا كوتا هبودن طول مسير حمل ونقل: درزماني كه مسير طولاني باشد كانيهاي ناپايدار نظير فلدسپات از مجموعه رسوبي خارج مي شوند و درصد كانيهاي پايدار نظير كوارتز افزايش م ييابد . مكانيسم ته نشست يا رسوب مواد جامد و محلول بصور تهاي زير مي باشد: الف: ته نشست مواد جامد، رسوب كردن مواد جامد بر طبق قانون نيروي ثقل انجام م يگيرد كه سرعت ت هنشست يا رسوب كردن به عوامل زير بستگي دارد . ١ـ جرم و قطر ذره ذرات با جرم و قطر بيشتر سريعتر از ذرات با جرم و قطر كمتر رسوب مي كنند. رابطه بين سرعت رسوب و جرم ذرات توسط فرمول زير نشان داده مي شود: G.M =V سرعت رسوب كردن F V : سرعت ،G: شتاب ثقل ،M: جرم ذره و F: نيروي اصطكاك اين فرمول نشان م يدهد كه سرعت رسوب مواد در آب آرام با مقدار نيروي جاذبه زمين و جرم دانه ها نسبت مستقيم و با نيروي اصطكاك كه توسط غلظت محيط رسوبي ايجاد مي شود نسبت معكوس دارد .

جزوه سنگ شناسی

قطر ذره نيز در سرعت رسوب كردن تاثير دارد. براي ذرات كوچكتر از ماسه ريز سرعت متناسب با توان دوم قطر ذره م يباشد: 2 ≈V D براي ذرات بزرگتر از ماسهريز سرعت متناسب با جذر قطر ذره مي باشد: V ≈ D 2 ـ سرعت جريان ب: ته نشست يا رسوب مواد جزوه سنگ شناسی رسوبی : در محيط رسوبي ت هنشست مواد محلول و كلوئيدي غالبﹰا به چهار طريق انجام مي گيرد . ١ـ ت هنشست در اثر تبخير در اثر تبخير و نهايتﹰا افزايش غلظت يونهاي موجود در حوضه رسوبي مواد محلول ته نشين مي شوند. نظير رسوب نمك، ژيپس و … ٢ـ ت هنشست در اثر فرايند شيميايي خالص در آبهاي گرم فشار گاز ٢CO كاهش م ييابد و ب يكربنات كلسيم محلول در آب بصورت كربنات كلسيم رسوب مي كند، و فشار ٢CO را بالا م يبرد . Ca HCO( 3 )2 → CaCO 3 +H O CO2 + 2 ↑ آ ت آ ل 3 ـت هنشست در اثر فرايندهاي بيوشيميايي گاز ٢CO تحت تاثير فرايند زيستي نظير فتوسنتز جذب مي شود و فشار گاز ٢CO كاهش مي يابد و طبق رابطه بالا كربنات كلسيم رسوب م يكند تا جبران نقصان گاز ٢CO در محيط را بنمايد . ٤ـ ت هنشست در اثر فرايندهاي حياتي مواد محلول و كلوئيدهاي آهكي و سيليسي موجود در آب توسط موجودات زنده جذب شده و بعد از مرگ اين موجودات صدف آنها كه از جنس مواد آهكي و سيليسي مي باشد آزاد شده و جزء مواد تشكيل دهنده رسوب قرار مي گيرد . بعد از ته نشست ذرات رسوبي اين مواد تحت تاثير فرايند سنگ شدگي (Lithification) قرار ميگيرند و تبديل به سن گهاي سخت مي شوند. در فرايند سنگ شدگي رسوبات منفصل تحت تاثير پديده فشردگي (Compaction) و سيماني شدن (Cementation) قرار م يگيرند و تبديل به سنگ هاي سخت م يشوند .

جزوه سنگ شناسی رسوبی خلاصه کتاب پی دی اف pdf رایگان

سن گهاي رسوبي ايجاد شده ممكن است تحت تاثير نيروهاي كوهزايي بصورت برجستگ يها و كوه درآمده و در معرض رخنمون قرار گيرند و جزوه سنگ شناسی رسوبی تحت تاثير فرسايش قرار گرفته و پديده هاي ذكر شده مجددﹰا تكرار شود . اين فرايند تحت عنوان بالاآمدگي (Uplifting) معروف است . – ذرات تشكي لدهنده سنگ هاي رسوبي ذرات تشكي لدهنده سن گهاي رسوبي را م يتوان به سه گروه عمده زير تقسي مكرد: (Clastic or Terriginous Particle )الف ـ مواد تخريبي يا آواري ب ـ مواد شيميايي نابرجا يا آلوكميكال( Allochemical Particle) ج ـ مواد شيميايي برجا يا ارتوكميكال( Orthochemical Particle) (Clastic Particle) الف- ذرات تخريبي تمام ذرات جامد حاصل از فرسايش سنگ هاي ديگر را ذرات تخريبي م يگويند كه خود مي تواند شامل مواد غيرآلي و مواد آلي باشد. اين ذرات در اثر فرايندهاي مختلف نظير هوازدگي، ريزش ناگهاني سنگها و فعاليت يخچا لها از سنگ منشا جدا م يشوند. ذرات تخريبي ٠٦ تا ٠٨ درصد كل ذرات رسوبي را شامل م يشود و غالبﹰا شامل: (Rock fragments) ـ خرده هاي سنگ١ خرد هسن گها ذراتي هستند كه خصوصيات قابل تشخيصي از سنگ منشا خود را دارا م يباشند. عوامل بسياري در حفظ يا نابودي خرد هسنگها موثرند. اين عوامل شامل نوع سنگ، فاصله سطوح ناپيوستگي از يكديگر، نوع هوازدگي، فعاليت در حين حمل ونقل، هوازدگي پس از رسوبگذاري و نيروهاي وارده در حين سيماني شدن در فرايند سن گشدگي م يباشد . خرد هسن گها غالبﹰا در كنگلومراها و برشها وجود دارند و همچنين ذرات درشت موجود در ماسه سنگها را تشكيل م يدهند. همانطور كه خرده سن گها كوچكتر مي شوند به كاني يا دانه هاي تشكي لدهنده خود تفكيك م يشود . تركيب خرد هسن گها اساسﹰا به سنگ منشا و مقاومت ذرات در طي حمل ونقل وابسته ست. در ماسه سنگها خرد هسن گهاي موجود غالبﹰا شامل خرده سن گهاي رسوبي دان هريز نظير قطعات گل سنگ، شيل و سيلتستون و قطعات سن گهاي دگرگوني نظير اسليت جزوه سنگ شناسی رسوبی م يباشد. خرد هسن گهاي چرتي نيز نوع ديگر از خرد هسن گهاي رسوبي است كه در سنگ هاي رسوبي بفراواني مشاهده مي شود. خرد هسن گها بعلت داشتن خصوصيات سنگ منشا اوليه خود براي تشخيص منشا رسوبات از اهميت خاصي برخوردار است، و ٠١ درصد كل ذرات تخريبي را شامل مي شود . ٢ـ كوارتز( Quartz) يكي از مهمترين ذرات تخريبي تشكيل دهنده سن گهاي رسوبي، كوارتز مي باشد. در سنگ هاي آذرين و دگرگوني كوارتز تا حداكثر ٠٤ درصد ذرات را تشكيل مي دهند اين مقدار ممكن جزوه زمین شناسی مهندسی گاهي به ٠٠١ درصد نيز برسد. در سن گهاي رسوبي تخريبي ميزان كوارتز بالا است و غالبﹰا بصورت كاني غالب در اين سنگها ديده م يشود. بطور متوسط در ماسه سن گها ٥٦ درصد كوارتز وجود دارد و گاهي اين مقدار به ٠٠١ درصد در سنگهايي مانند كوارتزارنايت ها مي رسد. البته بخاطر اين است كه كوارتز داراي مقاومت فيزيكي و شيميايي بالايي است. در طي هوازدگي فلدسپاتها كه عمده ترين كاني سنگ هاي آذرين و دگرگوني هستند تجزيه شده و به كانيهاي رسي تبديل مي شوند و به اين ترتيب درصد كوارتز افزايش م ييابد. بيشتر ذرات كوارتز از سن گهاي آذرين دروني، گني سها و شيس تهاي اسيدي سرچشمه م يگيرند. كوارتز داراي ويژگ يهاي متفاوتي است و براساس خصوصيات زير مي توان منشا اوليه كوارتز را شناسايي كرد . ١ـ نوع خاموشي ٢ـ انكلوزيونهاي جامد و سيال موجود در بلور كوارتز ٣ـ شكل بلوري ٤ـ منوكريستال يا پل يكريستال بودن ٥ـ نوع مرز يا كنتاكت بين بلوري در كوارتز پل يكريستالين (Deformation lamella) ـ وجود تيغ ههاي دگرشكلي٦ ذرات كوارتز يا بصورت منوكريستال و يا پلي كريستال ديده م يشوند. در حالت منوكريستالي ((QM فقط از يك بلور منفرد كوارتز تشكيل شده است.

دانلود خلاصه کتاب رایگان سنگ شناسی رسوبی

كوارتز پل يكريستال ((Qp ممكن است از دو يا سه بلور كوارتز (٢-٣(Qp و يا اينكه از چند بلور كوارتز (٣>(Qp تشكيل شده باشد. همچنين مرز بين بلورهاي كوارتز در كوارتز پلي كريستال بحالت هاي مختلف جزوه سنگ شناسی رسوبی مي شود و ممكن است بصورت مضرس (Suturation contact)، مستقيم . باشد (Irregular contact) و نامنظم (Straight contacts) مرز نامنظم مرز مستقيم مرز مضرس منشا كوارتز: كوارتز داراي منشاهاي متفاوتي است و براساس ويژگ يهاي متفاوت موجود در بلور كوارتز مي توان منشا اوليه آنرا شناسايي كرد . • ـ منشا ولكانيكي كوارتزي كه داراي منشا ولكانيكي است غالبﹰا بصورت يوهدرال و درشت بلور م يباشد داراي خاموشي مستقيم و بصورت تك بلور يا منوكريستال ديده م يشود و داراي خرد هگيهاي خليج مانند در سطوح كريستالي بوده و فاقد انكلوزيون مي باشد لذا كام ﹰلا شفاف و بلورين به نظر مي رسد . كوارتز با منشا ولكانيكي • ـ منشا پلوتونيكي غالبﹰا اين قبيل از كوارتزها از گرانيت هاي باتوليتي و يا گرانيت هاي گنيسي منشا م يگيرند و از فراوانترين انواع كوارتز هستند. داراي خاموشي مستقيم تا موجي (كمتر از ٥ درجه) و بصورت بلورهاي تقريبﹰا هم بعد (Subeqent) ديده مي شوند. بصورت بلورهاي منوكريستال و در مواردي بحالت پلي كريستال ديده م يشوند و غالبﹰا فاقد انكلوزيون مي باشند . • ـ منشا دگرگوني كوارتزهاي حاصل از سنگ هاي دگرگوني داراي خاموشي موجي بوده كه خاموشي موجي آنها بيش از٥ درجه است در مواردي نيز خاموشي مستقيم در آنها ديده مي شود. بصورت پلي كريستالين بوده و غالبﹰا بلورهاي كوارتز موجود در حالت پلي كريستالين جزوه سنگ شناسی رسوبی جه تيافتگي ترجيحي مي باشند. تعداد بلورهاي كوارتز موجود در يك كوارتز پل يكريستالين متعلق به درجه دگرگوني كم بيشتر از كوارتزهاي متعلق به درجه دگرگوني بالا است . انكلوزيونهايي از كاني هاي دگرگوني را در مواردي مي توان در اين قبيل كوارتزها مشاهده كرد . كوارتز با منشاء دگرگوني • ـ منشاء هيدروترمال كوارتزهاي متعلق به رگه هاي هيدروترمال درشت بلور، منوكريستال يا پل يكريستال بوده و حاوي انكلوزيو نهاي سيال فراواني است وبعلت فراواني اين انكلوزيو نهاي سيال كوارتز داراي رنگ شيري مي باشد. خاموشي اين قبيل از كوارتزها غالبﹰا مستقيم ولي خاموشي موجي هم در آنها ديده م يشود . كوارتزهاي متعلق به رگه هاي هيدروترمالي • ـ كوارتزهاي حاصل ازسيكل رسوبي مجدد كوارتزهاي با منشاءهاي متفاوت موجود در داخل سنگ رسوبي ممكن است تحت تاثير فرسايش و هوازدگي آزادشده و وارد محيط رسوبي و نهايتﹰا در داخل سنگ رسوبي جديد قرار گيرد.

در طول دياژنز سيمان سيليسي (siliceouse cement) بصورت رشد ثانويه در حاشيه كوارتزهاي موجود در داخل سنگ هاي رسوبي ته نشين مي شود كه تحت عنوان سيمان همجور (syntaxial) ناميده م يشود كه داراي تداوم نوري با بلور كوارتز است .هنگامي كه سنگ رسوبي تحت تاثير فرسايش واقع م يشود و اين قبيل كوارتزها آزاد مي شود تحت تاثير حمل ونقل در محيط رسوبي سيمان سين تكسيال يا همجور حاشيه اين قبيل كوارتزها دچار فرسايش مي گردد. سايش در رشد ثانويه اطراف كوارتز نشان دهنده سيكل مجدد فرسايش سنگ رسوبي قبلي است . كوارتز حاصل از سيكل مجدد تخريب غالبﹰا كوارتز منوكريستال با خاموشي مستقيم بعلت اينكه تحت تاثير فشار قرار نگرفته پايداري بيشتري در مقايسه با بلورهاي كوارتز منوكريستال با جزوه سنگ شناسی رسوبی موجي و همچنين كوارتز پل يكريستال دارد و اين قبيل از كوارتزها (منوكريستال با خاموشي موجي و پل يكريستال) در طي هوازدگي حم لونقل و دياژنز بطور انتخابي از محيط خارج مي شوند و نسبت كوارتزهاي منوكريستال با خاموشي مستقيم با افزايش انرژي محيط در طول حمل ونقل افزايش = + ()(). ()

(- ) () ()