جزوه تایپ شده شیمی بهداشت محیط
دانشگاه پیام نور کاردانی کارشناسی ارشد خلاصه کتاب دانشگاه آزاد علمی کاربردی استخدامی رشته
آموزش به مادر در رابطه با مراقبت از • • • ورزش هایی که نیاز به تحمل وزن ندارند نظیر شنا کردن و دوچرخه سواری بیشتر توجه نمایید
• با نزدیک شدن به سه ماهه سوم بارداری ورزش های سنگین را کاهش دهید
• ورزش هایی را که نیازمند حفظ تعادل بدن و هماهنگی عضلات می باشند دنبال نکنید
• از فعالیتهایی که نیاز به حبس تنفس دارند(مانوروالسالوا) بپرهیزید
• از ورزش های سنگین و طولانی مدت که موجب تعریق شدید میشوند بپرهیزید. ناتوانی در کامل کردن یک جمله در یک نفس نشان دهنده تنگی نفس است
• بعد از سه ماهه اول بارداری ورزش هایی را که نیاز به وضعیت طاقباز دارند انجام ندهید
• درجه حرارت بدن نباید به بیش از ۳۸ درجه سانتیگراد برسد و همین دلیل از سونا و حمام داغ بپرهیزید
• قبل از شروع ورزش مفاصل خود را گرم کنیم
• سوتین محکم و کفش مناسب بپوشید اطلاعات داشته باشید که مرکز ثقل بدن تغییر یافته است
• ضربان قلب نباید از ۱۴۰ ضربه در دقیقه بیشتر شود
• با مصرف آزادانه مایعات قبل حین و پس از ورزش کردن مانند دهیدراتاسیون و کم آبی شوید
• از گرم شدن بیش از حد بپرهیزید
• علایم هشدار دهنده ای که با بروز آنها ورزش را باید دقت نمود بشناسید
• از غواصی کردن و ورزش کردن در ارتفاع بیش از۵ هزار پا بپرهیزید
شیمی بهداشت محیط
خستگی و افزایش درجه حرارت در هنگام انجام تمرینات ورزشی نمود
انجام ورزش های خفیف تا متوسط در دوران بارداری طبیعی مفید می باشد. پرستار باید با در نظر داشتن تاثیر تغییرات سیستم گردش خون بر رشد و بقای جنین راهنمایی های لازم هنگام ورزش کردن را به ما در ارائه دهد. عوامل تعیین کننده سطح فعالیت بدنی مادر در هر یک از مراحل بارداری شامل وضعیت قلبی مادر و میزان ذخیره جنین _جفتی می باشد.با در نظر گرفتن وضعیت بهداشت تناسب اندام و سبکهای زندگی فعلی ضروری است که در برنامههای آموزشی پره ناتال اطلاعات مربوط به ورزش در دوران بارداری نیز ارائه شود
گرفتن تاریخچه ای از فعالیت های ورزشی ما در دوران قبل از بارداری از اهمیت ویژهای برخوردار بوده و اولین قدم در فرایند پرستاری می باشد. زنانی که سبک زندگی فعالی داشتهاند در مقایسه با زنان کم تحرک، تحمل انجام فعالیتهای بدنی بیشتری را دارند. هدف اصلی تمرینات ورزشی در دوران بارداری حفظ تناسب اندام است و باید به این نکته توجه نمود که هدف از ورزش در دوران بارداری بهبود تناسب اندام یا لاغری نیست نوع ورزش نیز دارای اهمیت است به طوری که زنان نباید در وضعیت طاقباز دراز بکشند و باید از انجام حرکات ورزشی چرخشی پرشی و انجام حرکات پرتکان در طی ورزش بپرهیزند
یکی از ورزشهای خاص دوران بارداری که انجام آن برای مادر مفید است ورزش خم کردن لگن می باشد برای انجام این ورزش فرد در حالی که دستها و زانوهایش بر روی زمین است یا رو به دیوار ایستاده به طور مکرر پشت خود را خم و راست می نماید سایر ورزشهای مناسب عبارتند از چمباتمه زدن و ورزش کگل برای تقویت عضلات لگن به کار میرود در ورزش کگل عضلات عانه ای_ خاجی ( پوبوکوکسیژئوس) را به صورت ارادی منقبض و منبسط می کنند شبیه آنچه که برای شروع و توقف جریان ادرار انجام میشود ورزش می تواند درجه حرارت بدن مادر را بالا ببرد که این مسئله منجر به کاهش خونرسانی و افت عملکرد قلبی در جنین میشود درجه حرارت بدن مادر در طی ورزش نباید از ۳۸ درجه سانتیگراد (4/ ۱۰۰ درجه فارنهایت) بالاتر رود و به همین علت از وان آب داغ و سونا در طی دوران بارداری باید اجتناب نمود
دانلود رایگان جزوه شیمی بهداشت محیط خلاصه کتاب pdf
در هنگام قرار گرفتن در وضعیت طاقباز رحم سنگین و بزرگ بر ورید اجوف تحتانی فشار آورده و در نتیجه بازگشت خون وریدی کاهش مییابد و سندروم هایپرتانسیون وضعیت طاقباز رخ می دهد در این حالت کاهش فشار خون وضعیتی موجب کاهش خونرسانی به جزوه شیمی بهداشت محیط می شود. لازم است که بعضی از پوزیشن ها در دوران بارداری جهت جلوگیری از بروز مشکلات اخیر و هایپوکسی جنینی اصلاح شوند
بار کاری قلب در دوران بارداری بیشتر می شود. همچنین در این دوران تجمع خون در عروق محیطی موجب کاهش ظرفیت برون ده قلبی در هنگام ورزش کردن می شود.. با توجه به اینکه در هنگام ورزش کردن برای پاسخ دهی بیشتر سیستم قلب و عروقی جریان خون از رحم منحرف می شود در نتیجه ممکن است جنین دچار هایپوکسی شود. از سوی دیگر هنگام ورزش کردن سطح کاتکولامینها بالا رفته و با عبور از جفت جنین دچار برادیکاردی و هایپوکسی میشود. در صورتی که مادر ورزش های سنگین و طولانی مدت انجام دهد جریان خون بیشتر در عضلات اسکلتی و پوست افزایش می یابد و در نتیجه جریان خون در رحم و اندام های وابسته کاهش مییابد. در صورتیکه این کاهش به بیش از ۵۰ درصد برسد میتواند عوارض نامطلوب و خطرناکی برای جنین داشته باشد و همین علت انجام ورزش متوسط و معمولی در دوران بارداری برای ورزش سنگین و طولانی مدت ارجحیت دارد. ورزش در حد طبیعی سطح هماتوکریت خون مادر را افزایش داده و اکسیژن بیشتری به رحم می رساند از این رو انجام ورزش متوسط موجب کاهش خونرسانی به جنین نمیشود
ورزش های مناسب برای تقویت عضلات بدن و آرام سازی
خم کردن لگن: برای انجام این ورزش خانم باردار با زانوهای خم مینشیند و به منظور حمایت بدن دست ها را به سمت کمر تکیه می دهد کمر خود را به سمت بیرون خم کرده و دوباره به حالت طبیعی برمی گرداند این ورزش موجب تقویت عضلات پشت و شکم میشود و میتوان آن را در وضعیت چهار دست و پا( روی زانو و دست ها) نیز انجام داد
ورزش تیلور: برای انجام این ورزش خانم باردار با زانوهای خم شده در حالی که پاها روی هم قرار دارد روی زمین می نشیند این عمل موجب تقویت عضلات ران و لگن میشود
ورزشهای کگل( تقویت عضلات پرینه) :
برای انجام این ورزش ما در عضلات آنها خاجی که اطراف واژن و مجرای ادراری را احاطه کرده منقبض می کند هدف از انجام این ورزش پرینه(کگل) تقویت عضلات ناحیه پرینه و افزایش حالت انعطاف پذیری آن است
آرام سازی: برای انجام این جزوه شیمی بهداشت محیط مادر باردار عضلات بدن را به صورت گروهی منبسط (شل) می نماید این فعالیت از عضلات سر آغاز و به سمت انگشتان پا ادامه می یابد با این ورزشها در کل از عضلات بدن از جمله عضلات صورت و دستها را شل میکند
به علت شلی مفاصل ناشی از تغییرات هورمونی در دوران بارداری در صورتی که خانم باردار مفاصل خود را بیش از حد خم و راست نماید ممکن است موجب بروز صدماتی در وی شود محدوده طبیعی حرکتROMنباید از محدوده بیش از بارداری بیشتر شود
به علت جابجا شدن مرکز ثقل بدن که ناشی از بزرگ شدن رحم می باشد باید اقدامات محافظتی و ایمنی خاصی را برای مادر در نظر گرفت. مقدار مایعات و کالری دریافتی باید با نیازهای دوران بارداری و هنگام ورزش کردن سازگار شود. خانم هایی که مشکلات و یا شرایط خاصی از قبیل هایپرتانسیون و یا بارداری چندقلویی دارند باید قبل از شرکت در هر برنامه ورزشی با پزشک مشورت نمایند
یوگا در دوران بارداری:
یوگا ورزشی است که شامل موارد زیر می باشد: تمرکز ذهنی( مدیتیشن) کشش فیزیکی( حالت گیری) و کنترل و آگاهی از تنفس
بسیاری از زنان مبتلا به عوارض خفیف مامایی و طبی برای آمادگی جهت لیبر از یوگا استفاده می کنند. بعضی از انواع یوگا در حاملگی توصیه نمی شوند به عنوان نمونه میتوان از یوگای داغ( بیکران) و یوگای آشتانگا( بسیار قوی و پر تحرک) نام برد که برای مبتدیان توانفرسا می باشد. کالج مامایی و زنان آمریکا راهنما هایی را در رابطه با ورزش های دوران بارداری ارائه داده است این راهنما ها نه تنها در آمادگی جهت لیبر مفید هستند بلکه در سلامت روانی مادر نیز تاثیر مثبت دارند
فعالیت جنسی در دوران بارداری:
هیچ دلیل قابل توجهی برای محدودیت فعالیت جنسی طی دوران بارداری طبیعی وجود ندارد. باید به مادران توضیح داد که ممکن است در راحتی آنها هنگام تماس جنسی و همچنین در میل جنسی آنها تغییراتی رخ میدهد در بعضی از زنان به علت احتقان عروقی لگنی در دوران بارداری میل جنسی افزایش می یابد پس از پاره شدن کیسه آب (پردههایی که محتوی مایع آمنیوتیک بوده و اطراف جنین را احاطه کرده) و یا شروع لیبر نباید فعالیت جنسی انجام شود
ممکن است به منظور افزایش راحتی زن باردار در دوران بارداری از وضعیت های مختلفی نظیر پهلو به پهلو یا وضعیت رو قرار گرفتن خانم در هنگام فعالیت جنسی استفاده نمود. لازم است زن در رابطه با تغییرات فیزیکی بدن شامل ناراحتی های رایج دوران بارداری کاهش تحرک، افزایش تکرر ادرار، کرامپ پا، خستگی و تغییرات میل جنسی با همسر خود صحبت کنند. معمولاً به دنبال فعالیت جنسی فعالیت رحم نیز بیشتر میشود که علت آن تحریک پستانها، ارگاسم زن و پروستاگلاندین های موجود در مایع منی مرد می باشد
دوش واژینال:
اگرچه ترشحات طبیعی واژن در دوران بارداری افزایش مییابد اما خانم باردار نباید از دوش واژینال استفاده نماید مگر در مواقعی که انجام آن توسط مراقب بهداشتی توصیه شده باشد. ph واژن و فلور طبیعی آن که دو عامل محافظتی اصلی در برابر میکروارگانیسم های بیماری زا هستند با انجام دوش واژینال تغییر مییابد در صورتی که انجام دوش واژینال توسط مراقب بهداشتی توصیه شده باشد آموزشهای لازم نیز باید به خانم باردار داده شود از جمله اینکه برای کاهش فشار آب بهتر است که کیسه حاوی مایع شستشو بیشتر از ۱۵ سانتی متر(6 اینچ) بالاتر از سطح واژن قرار نگیرد
بهداشت محیط
پوشاک:
یکی از فاکتورهای مهم و موثر در رابطه با احساس مادر باردار نسبت به خود و ظاهرش در جزوه شیمی بهداشت محیط عموم، نحوه لباس پوشیدن وی است. لباس های وی بهتر است مناسب، آزاد، قابل شستشو و سبک باشند. لباس هایی که از شانه آزاد است برای شکم بزرگ مشکلی ایجاد نکرده و راحت تر است، بهتر است مادر باردار از پوشیدن لباس هایی نظیر جوراب های بلند تا زیر زانو و یا تا ران جوراب دارای کش تنگ یا شلوار های دارای کمربند خودداری نمایند، زیرا این لباسها میتواند خونرسانی به پاها را دچار اختلال کنند و در صورت انسداد خون در وریدهای پا ادم وریدهای واریسی به وجود می آیند
با پیشرفت بارداری مرکز ثقل بدن به سمت جلو تغییر پیدا میکند و در نتیجه احتمال افتادن مادر بیشتر میشود. به همین علت بهتر است از پوشیدن کفش های پاشنه بلند اجتناب نماید. یکی دیگر از مشکلات کفش های پاشنه بلند تشدید انحنای کمر است که افزایش در حکم را به دنبال دارد در حالی که کفشهای پاشنه کوتاه تعادل فرد را بهبود بخشیده و موجب تسکین کمردرد میشوند.
مراقبت از پستان و نیپل:
سایز پستانها در دوران بارداری یک تا دو شماره افزایش مییابد. به منظور پیشگیری از ایجاد اختلال در بافت ارتجاعی پستان ها باید از سوتین های حمایتی و محکم استفاده نمود و اگر مادر قصد دارد به کودک شیر بدهد استفاده از سوتین های شیردهی توصیه می شود
هنگام حمام کردن نباید ناحیه نوک پستان را با صابون شد زیرا صابون دارای تاثیر خشک کنندگی بوده و چربی طبیعی تولید شده توسط غدد مونتگومری را از بین میبرد. باید به زنان آموزش داده شود که قبل از سه ماهه سوم بارداری یا در طی آن ممکن است مایع زرد رنگ به نام کلستروم پستان ترشح شود که در صورتی که میزان آن زیاد باشد باید برای خشک نگه داشتن ناحیه از پدهای داخل سوتین استفاده نمود؛ در غیر این صورت رطوبت مداوم بافت سینه ممکن است موجب خراشیدگی نیپل شود. ممکن است طی دو ماه آخر بارداری به منظور تصحیح پستان های با نوک فرو رفته از کلاهک های مخصوص نیپل برای برجسته کردن آن استفاده نمود. همچنین دانستن این موضوع لازم است که سایز پستان تاثیری در تولید میزان شیر و کفایت آن ندارد
مراقبت از دندان:
خانم های باردار میتوانند مراقبت های معمولی دهان و دندان را ادامه دهند اما درمان هایی که نیاز به عکسبرداری دارند باید تا پایان بارداری به تعویق بیفتند. توصیه می شود که پوسیدگی های دندانی پر شده و عفونت های آن درمان شود. در دوران بارداری خونریزی از لثه ها شایعه است که علت آن افزایش عروق خونی در این منطقه است و برای کاهش آن بهتر است از مسواک نرم استفاده شود
بافت دندان ها نیز تحت تاثیر بارداری دچار تغییراتی می شوند سطح بالای استروژن در دوران بارداری موجب هایپرپلازی لثه ها شده و در نتیجه مادر باردار را در معرض خطر ژنژویت قرار میدهد که با التهاب و حساسیت لثه ها خود را جزوه شیمی بهداشت محیط میکند. از تغییرات دیگر دهان در دوران بارداری میتوان خشکی دهان یا افزایش ترشح بزاق را نام برد. به علت برگشت غذا از معده به مری و استفراغ در دوران بارداری مینای دندان آسیب میبیند. خانمهایی که دارای بیماری های پریودنتال (بافتهای اطراف دندان) هستند در معرض خطر زایمان زودرس و تولد نوزاد با وزن کم می باشند که علت آن سطح بالای پروستاگلندین PGE2است که در نتیجه التهاب دندان رخ میدهد
برای حفظ بهداشت دهان در دوران بارداری باید مواردی را رعایت نمود از قبیل استفاده از مسواک نرم، استفاده از نخ دندان، جرم گیری مناسب دندانها، معاینههای کافی و به موقع دندان و حفظ رژیم غذایی مناسب. مراقبتهای تخصصی دندان اورژانسی نباشند را میتوان به سه ماهه دوم بارداری موکول کرد. تکامل دندان های شیری جنین در هفته ششم بارداری و دندانهای دائمی در هفته دهم آغاز میشود. در دوران بارداری باید ویتامین ها، فلوراید، غذاهای سرشار از ویتامین آ سی، دی، کلسیم، فسفر و پروتئین را به اندازه مناسب مصرف نمود پرستار باید در رابطه با مراقبت از دهان و نیاز به مراقبت پیشگیرانه تخصصی دندان و تغذیه کافی به مادر باردار آموزش دهد
واکسیناسیون در دوران بارداری:
تزریق واکسن های ویروسی زنده ضعیف شده در دوران بارداری ممنوع است زیرا ویروس های زنده می توانند بر رویان در حال رشد و جنین اثرات تراتوژنیک (خطر صدمه احتمالی) داشته باشند. مادر باردار باید مطلع باشد که قبل از تزریق هر واکسنی باید مراقبین بهداشتی را از بارداری خود مطلع نماید
گاهی مزایای انجام واکسیناسیون در مادر باردار بیشتر از خطرات آن میباشد؛ مثلاً زمانی که احتمال مواجهه با بیماری بالا است یا عفونت برای مادر یا جنین خطرناک است، خانم های بارداری که در طی ۱۰ سال گذشته واکسن دوگانه دیفتری و کزازTdدریافت نکردهاند در هنگام بارداری باید از دوز یادآور آن استفاده نمایند. خانم هایی که قبلاً سابقه تزریق واکسن دوگانه را نداشتند میتواند از سه ماهه دوم بارداری دوره آن را شروع نمایند و ممکن است بعد از زایمان برای این خانم ها واکسن دیفتری، کزاز، سیاه سفرهTdap تجویز شود. واکسن آنفولانزا برای مادرانی تجویز میشود که در فصل شیوع آنفولانزا در تریمستر دوم و سوم بارداری می باشند. واکسنهای تب زرد و سیاه زخم بعد از سه ماهه اول بارداری برای مادرانی تجویز می شود که در شرایط پر خطر باشند. به دلیل اینکه عفونت حاصله از ویروس هپاتیت b میتواند منجر به بروز بیماری شدید در مادر و نوزاد شود برای خانم هایی که در معرض خطر این بیماری می باشند می توان در دوره بارداری واکسن آن را تجویز نمود این عوامل زیان آور محیط کار سن حاوی ذرات آنتی ژن سطحی و غیر عفونی ویروس هپاتیت b است و به همین دلیل خطری برای جنین در حال تکامل ندارد. در ایالات متحده آمریکا برای افرادی که به مخمرها حساسیت دارند نباید واکسن هپاتیت b را تجویز نمود
تجویز واکسن های پنوموکوکی، هپاتیت a، پولیو ( خوراکی OPV و تزریقی IPV) سرخک، سرخچه، اوریون MMR و آبله مرغان در دوران بارداری ممنوع است. باید به خانم هایی که واکسنهای MMR یا آبله مرغان را دریافت کردند آموزش داده شود که حداقل تا ۲۸ روز پس از تزریق واکسن باردار نشوند. خانم هایی که در معرض خطر آبله مرغان قرار دارند باید بلافاصله پس از زایمان بر علیه آن واکسینه شوند در رابطه با دریافت ایمنی غیرفعال از طریق ایمونوگلوبولین ها برای مادر باردار تاکنون هیچ گونه خطر شناخته شده تشخیص داده نشده است
اشتغال در دوران بارداری:
قانون منع تبعیض علیه بارداری که در سال ۱۹۷۸ به عنوان اصلاحیه قانون حقوق شهروندی ۱۹۶۴ به تصویب رسید کارفرمایان را ملزم به رعایت حقوق کارکنان در هنگام از کار افتادگی به علت مشکلات بارداری همانند سایر علل مینماید. طبق قانون ترخیص طبی خانواده نیز که یک قانون فدرال میباشد هنگام زایمان یا پذیرش یک نوزاد به فرزند خواندگی میتوان از مرخصی بدون حقوق به مدت ۱۲ هفته استفاده نمود. هنگام بارداری و زایمان گزینه های قابل انعطاف دیگری نیز برای کار وجود دارد که شامل دورکاری، کارهای نیمه وقت، ساعت های کاری قابل انعطاف و تغییر محول بودن وظایف کاری سبکتر به مادران میباشد
خانمهای بارداری که کار می کند در صورتی که هنگام کار مجبور به بلند کردن اجسام سنگین نباشند و همچنین امکان استفاده از دورههای کوتاه مدت استراحت را در محل کار خود داشته باشند میتوانند تا پایان بارداری به کار خود ادامه دهند. در صورتی که مادر باردار مجبور به انجام فعالیتهای بدنی سنگین، حفظ تعادل بدن و یا ایستادن طولانی مدت کار با ماشین های صنعتی و تماس با سایر عوامل محیطی خطرناک باشد باید تا حد ممکن آنها را اصلاح نمود. خانم های باردار دارای مشاغل کم تحرک باید از نشستن و ایستادن در یک موقعیت ثابت و به مدت طولانی پرهیز نمایند زیرا حرکت از کند شدن جریان خون جلوگیری کرده و مانع از ایجاد واریس و یا ترومبوفلبیت میشود
بعضی از مشاغل به دلیل اینکه مادر را در معرض مواد مضر قرار میدهد خطرناک می باشند. این مشاغل عبارتند از کارکردن در پالایشگاهها، آزمایشگاههای تحقیقاتی، محلهایی که در آن گازهای شیمیایی وجود دارد و همچنین مکان هایی که دارای جزوه شیمی بهداشت محیط هستند پرستار بارداری که در اتاق عمل کار می کند ممکن است در معرض گازهای بیهوشی قرار بگیرد. پرستاران بارداری که با دستگاه های رادیولوژی پرتابل کار میکنند نیز در معرض خطرات شغلی هستند
مسافرت در دوران بارداری:
بسیاری از خانم ها در دوران بارداری نیز شیوه زندگی طبیعی و مسافرت های روتین خود را دنبال میکنند. دوران بارداری به دلیل افزایش عوامل انعقادی فیبرینوژن در خون و خطر توقف خون در صورت نشستن طولانی خطر ترومبوآمبولیسم وجود دارد. به دلیل خطر بروز ترومبوفلبیت باید به مادر آموزش داد که در هنگام مسافرت با ماشین نشستن طولانی مدت خودداری کند در رابطه با مسافرت با ماشین توصیه میشود که حداکثر زمان رانندگی در طی یک روز ۶ ساعت باشد و در این مدت هر دو ساعت یک بار توقف نموده تا خانم باردار بتواند ۱۰ دقیقه پیادهروی کند. پیادهروی بازگشت وریدی خون از پاها را افزایش میدهد. در هنگام نشستن در ماشین خانم باردار نیز باید همانند سایر افراد از کمربند ایمنی معنی استفاده نماید اما کمربند را به شیوه ای تنظیم نماید که یک طرف آن زیرشکم قرار گرفته و طرف دیگر روی استخوان های لگن عبور نماید
هواپیما زمان مسافرت را کوتاهتر میکند در صورتی که هواپیما دارای کابین های با فشار تنظیم شده باشد و مدت نشستن هم طولانی نباشد این شیوه مسافرت ممنوعیت ندارد
دستورات مسافرت در اواخر بارداری خطر زایمان زودرس باید در نظر گرفته شود. باید به خانم باردار توصیه نمود که در صورت مسافرت ضروری است که پرونده پزشکی و مراقبت های دوران بارداری خود را برای استفاده در موقعیتهای غیر منتظره همراه داشته باشد. ضروری است که در رابطه با رعایت بهداشت دست ها و مواد غذایی به منظور پیشگیری از اسهال به خانم باردار آموزش داده شود بهتر است هنگام سفر محلول های مخصوص آبرسان به صورت خوراکی و یا نوشیدنی هایی که حاوی مایعات، شکر و الکترولیت های مورد نیاز می باشند را همراه داشت. سازمان جهانی بهداشت who برای تهیه مایع خوراکی آبرسان دستورالعملی را توصیه می کند که عبارت است از مخلوط یک لیتر آب با با یک قاشق چای خوری نمک، ۴ قاشق چای خوری کرم تارتار، یک دوم قاشق چای خوری بیکربنات سدیم و ۴ قاشق چای خوری نمک. باید به خانم های باردار توصیه نمود که کفش های راحت و لباس های آستین بلند بپوشد و در مناطقی که پشه وجود دارد پشه بند استفاده کنند. معمولا استفاده از کرمهای دافع حشرات حاوی deet پس از سه ماهه اول بلامانع است. استفاده از کرم ضدآفتاب نیز بلا مانع است
تاثیر حاملگی بر متابولیسم داروها:
، تغییرات فیزیولوژیک طبیعی ً
فهرست مطالب