جزوه روستا ۱
شامل دو فرمت پی دی اف و ورد
با قابلیت ویرایش و جستجو
تایپ شده با کیفیت بالا
دانشگاه آزاد اسلامی کارشناسی ارشد دانشگاه پیام
: : : : : :
– – – – – – ) ( – – – :
– – :
– – – – 5- عدم جديت قانونی
6- ماندگاري کم مردم در روستاها
داخل بافت و یا داخل طرح هادی یعنی چه؟
طرح هادي روستايی طرحی است که ضمن ساماندهی و اصلاح بافت موجود، میزان و مکان گسترش آتی و نحوه استفاده از زمین براي عملکرد هاي مختلف از قبیل مسکونی، تولیدي، تجاري و کشاورزي، و تأسیسات و تجهیزات و نیازمنديهاي عمومی روستايی را بر حسب مورد در قالب مصوبات طرحهاي ساماندهی فضا و سکونت گاه هاي روستايی يا طرحهاي جامع ناحیه اي تعیین می نمايد.
اين طرح بر اساس آئین نامه نحوه بررسی و تصويب طرحهاي توسعه عمران محلی ، ناحیه اي ، منطقه اي و ملی و مقررات شهرسازي و معماري کشور مورخه 1378/10/12 توسط هیأت دولت مصوب شده است.
مدت زمان طرح هادي از زمان تهیه طرح به مدت 10 سال مصوب شده است و پس از آن بازنگري خواهد شد.
منظور از داخل بافت نیز همان طرح هادي روستا و يا منطقه شهري است که وقتی گفته میشود ملک در داخل بافت واقع است به اين معنی است که ملک در داخل محدوده مجاز طرح هادي ساخته شده است و جزوه روستا ۱ قانونی میتوان درخواست جواز ساخت يا پروانه ساختمانی کرد.
پروانه ساختمان يا مجوز ساخت در هر منطقه اي بر اساس طرح هادي صادر می شود و پروانه براي زمین هايی صادر خواهد شد که در داخل طرح هادي قرار بگیرند. بنابر اين ملکی که خارج از طرح هادي قرار دارد نمی تواند مجوز ساخت و پروانه ساختمان بگیرد و در نتیجه امکان گرفتن سند هم نخواهد داشت و همواره در خطر تخريب توسط شهرداري يا دهیاري خواهد بود.
طرح هادي توسط بنیاد مسکن انقلاب اسلامی تهیه می شود و آخرين نسخه نقشه طرح هادي در دهیاري و ياشهرداري در دسترس عموم می باشد. بر روي نقشه طرح هادي، کاربري زمین هاي داخل و خارج طرح هادي مشخص شده است. قبل از خريد هر گونه ملکی، ابتدا نقشه طرح هادي را در محل دهیاري و يا شهرداري مشاهده کنید و مطمئن شويد ملک مورد نظر داخل طرح )داخل بافت( قرار دارد.
روستا
تعاریف متفاوت روستا
تعریف ده در قانون اصلاحات ارضی: در ايران ده يا روستا عبارت است از يک مرکز جمعیت و محل سکونت و کار و تعدادي خانواده که در اراضی آن ده به کار کشاورزي مشغولند و درآمدشان از طريق کشاورزي تأمین می شوند.
تعریف ده: ده عبارت است از محدوده ي جغرافیايی که واحد اجتماعی کوچک و مرکب از تعدادي خانواده که نسبت به هم داراي نوعی احساس وابستگی، عواطف و علايق مشترک هستند و در آن تجمع می يابند و بیشتر فعالیتی که براي تأمین نیاز زندگی خود انجام می دهند، از طريق استفاده و بهره برداري از زمین و در درون محیط مسکونی شان صورت می گیرد و اکثريت به کار کشاورزي مشغولند.
ملاک های تفکیک شهر از روستا:
1. اشتغال: مکان هايی روستايی شامل درصد بالايی از کارگران و خانواده هاي آنها که مستقیماً با زمین به منظور زراعت و فعالیت هاي مربوط به آن سر و کار دارد. ) در بخش کشاورزي )زراعت، دامداري، باغداري(
2. محیط: محیط جغرافیايی نواحی روستايی به طور غالبی دست پرورده طبیعت است تا ساخته دست بشر .
3. اندازه جامعه: محیط روستايی معمولاً کوچکتر از شهرها هستند.
4. تراکم جمعیت: جمعیتهاي نسبی در نواحی روستايی پايین تر از شهرها است. حد نصابی که براي جمعیت ده در نظر گرفتند 5000 نفر جمعیت است که اين عدد هرگز رقم قابل اتکايی نیست.
) تراکم نسبی (: نسبت جمعیّّت ساکن در هر محدوده به سطح کل را گويند و در واقع تراکم جمعیت رابطه و نسبت بین انسان و زمین می باشد .
5. تجانس جمعیت: از لحاظ خصوصیات اجتماعی جمعیت جوامع روستايی در مقايسه با جمعیت شهري متجانس تر است و در روستا روابط چهره به چهره و خانوادگی ارزش بالايی دارد. )يکدستی و همگونی درروستا بیشتراز شهر است(
6. تمایز اجتماعی: تمايز و طبقه بندي اجتماعی در شهر بیشتر به چشم می خورد تا در روستا. زيرا درروستا روابط قومی و خويشاوندي پايدارتراست. تنوع و تعدد تیپ هاي مختلف نواحی مسکونی در شهر با ده قابل مقايسه نیست.
7. تحرک: تحرک هم به مفهوم فضايی و هم اجتماعی در روستا نسبت به شهر شدت کمتري دارد.
تنوع سیمای روستاها
در مطالعات و بررسی هاي معماري گروه بندي روستاها به منظور بررسی معماري روستاها به منظور نتیجه گیري مطلوب و تسهیل در امر بررسی، گروه بندي و سطح بندي پديده ها امري اجتناب ناپذير است.
دانلود رایگان جزوه روستا ۱ pdf
مطالعه و بررسی و شناخت متجاوز از 60000 روستا در ايران بدون گروه بندي امکان پذير نیست. روستاهاي ايران را در رابطه با عوامل متعددي که در شکل گیري، بقا و توسعه آنها مؤثر بوده اند می توان گروه بندي نمود.
در ايران پیدا کردن روستاهايی که از هر لحاظ باهم مشابه باشند بسیار بعید و مشکل است. به دلیل تنوع توپوگرافی ،معیشت، زبان، اوضاع اقتصادي، اجتماعی، مذهب، قومیت، مالکیت، منابع آب، نوع خاک، و جنس زمین. که همین تنوع برنامه ريزي روستايی را در ايران مشکل کرده است. بنابراين براي گروه بندي دقیق روستاها به منظور برنامه ريزي صحیح الزاماً بايد شناختی دقیق و همه جانبه از کلیه ي روستاها در دست باشد.
1- گروه بندی روستاها بر اساس شکل استقرار و تیپ
از نظر جامعه شناسی تیپ روستاها بیشتر متأثر از ساختارهاي اجتماعی و اقتصادي روستاها هستند تا عوامل فیزيکی.
اصولاً در تیپ شناسی روستا، سه تیپ مشخص روستايی وجود دارد:
1- روستاهاي متمرکز يا گردآمده
2- روستاهاي بینابین
3- روستاهاي پراکنده
که البته در اين بحث بیشتر ، توجه به شکل استقرار مساکن نسبت به يکديگر و نیز نسبت به مزارع معطوف است.
الف( روستاهای متمرکز و یا گرد آمده:
در اين تیپ روستاها، مساکن روستايی به يکديگر چسبیده و چشم اندازي متمرکز و عموماً بدون فضاي خالی در محدوده دارد، مزارع که محل تولید روستائیان محسوب می شود از خانه ها جدا وگاهی در فاصله نسبتاً دوري قرار دارند.
عوامل مؤثر در شکل گیری این تیپ روستاها: ضرورت امر دفاع و امنیت، منابع آب دائمی مثل چاه، چشمهو قنات، قومیت، توپوگرافی زمین و شیوه هاي بهره برداري است.
روستاهاي متمرکز در اکثر نقاط ايران وجود دارد. به عبارت ديگر تیپ غالب روستا ها در ايران روستاهاي متمرکز و يا گردآمده است. اين شکل استقرار در مناطق غربی، مرکزي و شمال و شمال شرقی و مشرق و جنوب ايران به تعداد زياد به چشم می خورد. در مناطق خشک و نیمه خشک کشور شايد يکی از علل عمده تشکیل روستاهاي متمرکز وجود منابع آب باشد.
به طور کلی فلات مرکزي ايران قلمرو روستاهاي متمرکز بوده است.
قومیت و شیوه هاي بهره برداري نیز در پیدايش روستاهاي متمرکز در ايران مؤثر بوده اند چون جامعه روستايی ايران به علت شرايط خاص جغرافیايی و اجتماعی همگرا می باشد. و گرايش به سمت بهره برداري اشتراکی از زمین موجب پیدايش روستاهاي متمرکز شده است.
ب(روستاهای پراکنده
درشناخت اين تیپ، شکل و وسعت مزارع دخالت دارند. زيرا مزارع گسترده سطوح وسیعی از اراضی را در بر می گیرند و به علت وجود پاره اي مشکلات که در مورد روستاهاي گردآمده بیان گرديد در اين روستاها وجود ندارد و روستائیان ترجیح می دهند خانه هاي خود را در میان کشتزارهاي خود بسازند. چون حدود مزارع مشخص و مالکیت مزارع نیز محرز است در نتیجه در داخل هر مزرعه يک خانه بنا می گردد که باعث ايجاد روستاها ي پراکنده می شود. ضريب تفرق روستاهاي پراکنده باتوجه به وسعت اراضی و تعداد مساکن محاسبه می شود.
مهم ترین محاسن روستاهای پراکنده:
دقیق بودن حدود در مزارع، نزديکی مزارع به محل سکونت، سهولت در امر تردد به مزرعه، خود رأي بودن در انتخاب کشت محصولات، يکپارچه بودن مزرعه که باعث کارايی در کاربري ماشین هاي کشاورزي می شود.
قلمرو عمده ي روستاهاي پراکنده، مناطق شمالی کشور است بخصوص در منطقه گیلان و حواشی سفید رود شکل غالب و کامل آن مشاهده می گردد.
در مناطق ديگر کشور، مثل بندر عباس، میناب و بشاگرد بلوچستان و بوشهر روستاهاي پراکندهي کم جمعیتی به چشم میخورد. البته، بايد توجه داشت که در مناطق جنوبی کشور بايد واحه را از روستاهاي پراکنده تشخیص داد.
واحه روستاهاي کم جمعیتی هستند که گرد چشمه و يا برکه ي آبی تجمع می يابند.
ج( روستاهای بینابین
اين تیپ روستاها ويژگی روستاهاي پراکنده و متمرکز)گرد آمده( را با هم دارا می باشند. اين روستاها عموماً دربرخی کشورهاي جهان بر اساس يک برنامه ريزي مشخص طرح ريزي و ساخته میشوند. ولی در ايران برنامه ريزي براي ساخت اين نوع روستاها وجود ندارد و اگر روستايی از اين نوع موجود باشد ناشی از وجود برخی عوامل طبیعی و يا انسانی می باشد.
2-گروه بندی روستاها بر اساس عوامل طبیعی
برخی از عوامل طبیعی در شکلگیري روستاها مؤثر هستند و يا به عبارت ديگر روستاها را می توان بر اساس آن عوامل طبقه بندي نمود که مهمترين اين عوامل عبارتند از : توپوگرافی، اقلیم، منابع آب و خاک.
-توپوگرافی: شکل و چهره ي زمین و بالاخص عامل ارتفاع در توزيع و شکل گیري روستاهاي کشور بسیار مؤثر بوده اند. اصولاً ارتفاعات جاذب جمعیت نیستند و اين امر حتی بر سطح کره زمین نیز کاملاً مشهود است و حدود 57 درصد از جمعیت جهان در ارتفاعی بین صفر تا 200 متري از سطح دريا زندگی می کنند. به طور کلی در ارتفاعات به علت وجود شیب، عدم تشکیل خاک، مشکل بودن ارتباطات، کاهش فشار جو و در نتیجه کمی اکسیژن سکونت دشوار است. به طور کلی شکل زمین در ايران در توزيع تیپ و در نتیجه در معیشت روستاها بسیار مهم می باشد.
کلاس روستا
بنابراين روستاهاي ايران را در رابطه با عامل ارتفاع می توان به صورت زير طبقه بندي نمود:
الف( روستاهاي جلگه اي ب( روستاهاي پايکوهی ج( روستاهاي میان کوهی د( روستاهاي کوهستانی الف( روستاهای جلگه ای
دراين طبقه بندي نوع غالب روستاها، جلگه اي و يا روستاهايی هستند که در دشت ها استقرار يافته اند، وسعت اراضی و جمعیت پذيري اين روستاها بیشتر از تیپهاي ديگر می باشد.
ب( روستاهای پایکوهی
پاي کوه ها به علت داشتن شیب ملايم، وجود آب و بافت خاک نسبتاً خوب، مکان هاي مناسبی براي استقرار روستاها می باشند. تعداد زيادي از روستاهاي کشور در پاي کوه ها استقرار يافته اند.
ج( روستاهای میان کوهی
روستاهاي میان کوهی روستاهايی هستند که در داخل مناطق کوهستانی و در میان دره ها شکل گرفته اند .
استفاده از آب هاي جاري در امتداد دره ها بخصوص رود خانه ها، وجود راههاي ارتباطی و همچنین شرايط میکروکلیمايی مناسبی که بوجود میآيد در شکل گیري و بقاي اين روستاها مؤثر است. در اين تیپ از روستاها به علت کم بودن وسعت اراضی، زراعت دامنه ي وسیعی ندارد و اصولاً معیشت روستاهاي میان کوهی به باغداري و دامداري، صنايع دستی و پاره اي از امور خدماتی متکی می باشد. اين قبیل روستاها را در امتداد دره هاي کوه هاي البرز، زاگرس و کوه هاي مرکز میتوان مشاهده کرد.
د( روستاهای کوهستانی
روستاهاي کوهستانی از جمله نوع محدودي از روستاهاي کشور هستند که در ارتفاعات استقرار يافته اند. اين قبیل روستاها به علت داشتن شیب تند، سختی معیشت و آمد و شد جاذب نمونه سوالات ارزش های دفاع مقدس هاي زيادي نیستند. معیشت اين روستاها دامداري، باغداري و احتمالاً برخی خدمات زيارتی، تفريحی و ورزشی می باشد.
3- گروه بندی روستاها بر اساس اقلیم:
گسترده بودن ايران در عرض هاي وسیع جغرافیايی، وجود ارتفاعات و دشتها و بیابانها، دوري و نزديکی به دريا ها و مجاورت داشتن با مناطق پر فشار قاره اي وکم فشار اقیانوسی اقالیم متنوعی در گستره ايران بوجود آورده است. با هر نوع اقلیم تیپ و يا نوع خاصی از روستاها شکل میگیرد. مثل مقدار ريزش بارش هاي جوي، مثلاً روستاهاي مناطق پر باران،کم باران، نیمه خشک و روستاهاي مناطق خشک می تواند از جمله اين طبقه بندي باشند. همچنین عامل درجه حرارت نیز که از عناصر مهم اقلیمی است میتواند در تقسیم بندي روستاها به کار رود.
4- گروه بندی روستاهای ایران بر اساس آب:
ايران چون در منطقه خشک جهان قرار گرفته، وجود دانلود رایگان جزوه روستا ۱ pdf در شکلگیري سکونتگاههاي آن نقش عمده اي ايفا می کند. با توجه به منابع آبی که مورد استفاده قرار می گیرد منابع آبی روستاهاي کشور عمدتاً به منابع آبی سطح الارض )روي زمین( و تحت الارض )زير زمین( و احتمالاً ترکیبی از هر دو محدود می گردد. در مناطق شمالی و غربی کشور منابع آبی روستاها اکثراً سطح الارض و يا رودخانه ها هستند و بر عکس در فلات مر کزي ايران به علت کمی بارش هاي جوي جريان رودخانه هاي دائمی کم و محدود می باشد. و در نتیجه منابع آبی اکثر روستاها آبهاي تحت الارض است که به صورت چشمه، چاه و قنات مشاهده می گردد. تعداد روستاهايی که از آب رودخانه استفاده می کنند 7326 روستا می باشد. يکی از علل عمده تخلیه روستا و در نتیجه متروک شدن اراضی کشاورزيدر ايران خشک شدن قنوات میباشد.
3- گروه بندی روستاها بر اساس خاک:
در ايران به علت وجود تنوع اقلیمی و ويژگیهاي زمین شناسی و تنوع در پوشش گیاهی، خاک هايی و يا زمین هايی با توانايیهاي مختلف به وجود آمده است. متأسفانه نقشه هاي خاک شناسی از کلیه مناطق ايران تا کنون تهیه نشده تا بتوان روستاهاي کشور را بر اساس نوع خاک طبقه بندي نمود.
4- گروه بندی روستاها براساس عوامل انسانی
1-جمعیت: بر اساس وزارت کشور تا سال 1365سکونتگاهايی که بیش از 5000 نفر جمعیت داشته اند شهر و سکونتگاههايی که کمتر از 5000 نفر داشته اند، روستا نامیده می شوند که البته در سر شماري سال1370 اين عدد به 10000 نفر تغییر يافته است. البته اين عدد در کشورهاي مختلف متفاوت است به عنوان مثال در کانادا سکونتگاهی که يک هزار نفر جمعیت داشته باشد شهر خوانده می شود. در حالیکه در ژاپن به جايی که حداقل 30000 نفر جمعیت داشته باشد شهر می گويند. البته بايد متذکر شد که در کشورهاي صنعتی، تفاوت فاحشی بین آمار کسانی که در مناطق غیرشهري و ظاهر روستايی زندگی می کنند و کسانی که به عنوان نیروي کار، در بخش کشاورزي فعالیت دارند، وجود دارد. کشورهاي کانادا، فرانسه و انگلستان مصداق اين سخن هستند، در حالیکه در کشورهاي در حال توسعه، درصد بسیار بالايی از روستايیان و گاهی تمام آنها به کار تولید کشاورزي و صنايع دستی اشتغال دارند.
2-معیشت: در بعضی از روستاها معیشت روستايیان صرفاً به يک عامل وابسته است و در پاره اي با بیش از يک عامل در ارتباط است.
مهمترين عواملی که در :
– )( – – )( – – – )( – – )( – )( – – ً
فهرست مطالب