دانلود کامل ترین جزوه تاسیسات مکانیکی و الکتریکی برای رشته معماری

جزوه تایپ شده تاسیسات مکانیکی و الکتریکی برای رشته معماری

دانلود فایل

مرتضی ملکی چرکوانی دانشگاه علمی کاربردی مهندس امیدی دانشگاه آزاد اسلامی محم دانلود ضا حسن‌زاده امد ابوالفضل ‌‌‌‌

:
) (∎ ً ∎ ∎ )( ( ∎ ∎ لوله انشعاب به مقدار مصرف در ساختمان ،فشار آب شهر، طول و قطر لوله و نیز دوری یا نزدیکی مصرف كننده از لوله اصلی بستگی دارد. در هر صورت توصیه می شود كه قطر انشعاب از 3/1 قطر لوله آب شهر بیشتر نباشد. همچنین باید توجه داشت كه حداقل قطر این لوله برای مصرف یك خانواده حداقل 20 میلی متر و برای مصرف چند خانواده از 25 میلی متر كمتر نباشد
شیر داخل پیاده رو
قبل از نصب كنتور آب در پیاده رو جلو جزوه تاسیسات مکانیکی و الکتریکی در فاصله حداقل 50 سانتی متر از دیوار یا درب پاركینك روی لوله انشعاب اصلی ساختمان نصب می گردد و توسط یك غلاف ساقه شیر حفاظت و به سطح آورده می شود. و یك درپوش فلزی كوچك در كف پیاده رو روی آن نصب می شود تا محل آن را مشخص كند در هنگام تعمیرات اساسی ساختمان آّّب با این شیر قطع و وصل می شود.
نصب کنتور آب
جهت كنترل آب از كنتور استفاده می شود .ظرفیت كنتور باید با میزان مصرف متناسب باشد و چون غالبا اندازه قطر لوله خروجی كنتور كمتر از قطر لوله آب ساختمان است این مورد سبب افت فشار می شود و از مصرف بی رویه و خیلی زیاد آب جلوگیری می شود. چرخش توربینی درون كنتور در اثر عبور آب به حركت در می آید كههرچه سرعت برداشت آب بیشتر باشد چرخ های شماره انداز كنتور بیشتر می چرخند و به صورت عدد بر حسب مترمکعب نمایش داده می شود برای دسترسی آسان مامورین سازمان آب، كنتور معمولاً در داخل ساختمان و یا بعد از درب ورودی حیاط نصب می گردد. كنتور باید در محلی قرار گیرد كه خطر انجماد وجود نداشته باشد .

دانلود رایگان خلاصه جزوه تاسیسات مکانیکی و الکتریکی برای رشته معماری کتاب پی دی اف

شرح لوله کشی ساختمان
بعد از كنتور یك شیر قطع و وصل و شیر یکطرفه در ورودی ساختمان نصب می شود و سپس با توجه به شبکه لوله کشی و تجهیزات آب رسانی مورد استفاده در ساختمان ها، بسته به این كه تك واحدی یا مجموعه ای از چند واحد مسکونی، تجاری یا اداری باشد ادامه مسیر لوله كشی متنوع است بعد از شیر یکطرفه انشعاب های مناسب برای تهیه آب گرم مصرفی و لوله های تغذیه آب سرد طبقات و زیر زمین جدا می شوند. در صوت استفاده از دستگاه سختی گیر آب در سیستم حرارت مركزی و تهویه مطبوع، انشعاب دیگری نیز برای آن در نظر گرفته می شود. یك شیر فلکه سرشیلنگی برای برداشت آب می توانید در موتورخانه نصب نمایید لوله های آب گرم خروجی از منبع آب گرم نیز همراه لوله آب سرد وارد سرویس ها شده، وسایل بهداشتی را تغذیه می كند.
طریقه لوله کشی آب سرد و گرم مصرفی

تاسیسات مکانیکی و الکتریکی

در ساختمان های بزرگ تر و چند واحدی، معمولا یك یا چند مسیر برای بالا بردن لوله های آب در نظر گرفته می شود. برای تمام لوله های بالارونده در ابتدای مسیر باید از شیر فلکه قطع دستی استفاده شود. و در ابتدای هر طبقه نیز برای لوله ورودی به طبقه باید از شیر جزوه تاسیسات مکانیکی و الکتریکی قطع و وصل برای كلیه لوله ها استفاده كرد. سپس لوله های آب سرد و گرم مصرفی در طبقات ساختمان توزیع می گردد. در صورتی داشتن سقف كاذب امکان پذیر بهتر است لوله كشی در هر واحد در داخل سقف كاذب همان طبقه انجام گردد. علاوه بر لوله های آب سرد و آب گرم لوله سومی به نام لوله گردش آب گرم كه معمولا از آخرین مصرف كننده گرفته شده و در محل ورود آب سرد به منبع آب گرم وصل می شود. و كارش گردش دائمی آب بین مصرف كننده ها و منبع آب گرم می باشد چه مصرف كننده باز و یا بسته باشد .وجود این لوله از هدر رفت آب جلوگیری می كنند زیرا در محل هایی كه فاصله تا منبع آبگرمکن زیاد باشد سریعتر به آب گرم دسترسی پیدا می كنیم. برای جلوگیری از خطر وقوع آلودگی در شبکه لوله كشی توزیع آب، از راه ها و وسایلی مانند فاصله هوایی، شیر یك طرفه و شیر خلا استفادهمی شود.

شیر یکطرفه
شیرهای یکطرفه معمولاً بعد از كنتور آب، روی خط تغذیه آب سرد، قبل از آب گرم كن و مواردی دیگر استفاده می شود. شیر یکطرفه باید فقط در یك جهت به آب اجازه عبور دهد و از نوع فنردار با نشیمن آب بند باشد شیر خلاشکن
شیر یا وسیله مکانیکی خلاشکن عمل مکش سیفونی را حذف می كند این وسیله روی شیر فشاری آب شست و شوی كاسه توالت، روی خط تغذیه آب بهداشتی به ماشین لباس شویی و ظرف شویی نصب می گردد و در صورت قطع جریان آب شهر جلو برگشت جریان را می گیرد .

مخزن ذخیره آب آشامیدنی

حجم مخزن ذخیره آب مورد نیاز
به طور متوسط هر شهروند در ۲۴ ساعت ۱۵۰ لیتر آب مصرف می كند بر اساس توصیه سازمان نظارم مهندسی )مبحث شانزدهم مقررات ملی ساختمان( می بایست همیشه آب مصرفی ۱۲ ساعت را در ساختمان ذخیره داشت. مطابق اعلام رسمی آب و فاضلاب استان تهران جزوه تاسیسات مکانیکی و الکتریکی هر واحد حداقل ۲۵۰ لیتر به ازای یك خانواده ۵ نفره است.
مثال: یك آپارتمان ۴ واحدی با ۲۰ نفر جمعیت در تهران بر اساس اعلام شركت آب و فاضلاب به یك مخزن
۱۰۰۰ لیتری برای ذخیره نیاز دارد. این میزان بنابه توصیه سازمان نظام مهندسی ۱۵۰۰ لیتر می باشد.
در صورتی كه شما پیش بینی می كنید ممکن است بیش از یك روز در ایام خاصی از سال با قطعی آب شبکه شهری مواجه باشید می بایست تعداد روزها را ضربدر تعداد نفرات و ضربدر ۱۵۰ لیتر )سرانه مصرف هر فرد( كنید تا حجم منبع ذخیره مورد نیاز به دست آید.
همچنین برای محاسبه حجم آب ذخیره برای هر نوبت آبیاری )هفته ای یك بار ( به ازای هر متر مربع فضای سبز حداقل ۵ لیتر در نظر بگیرید.
۲ -جانمایی مخزن ذخیره آب : دومین گام تعیین محل نصب مخزن برآورد شده است. پس از اطمینان از جای گیری مخزن در محل نصب مسیر انتقال مخزن و گلوگاه های احتمالی را بررسی فرمایید. لازم به ذكر است سطحی كه مخزن بر روی آن قرار می گیرید می بایست كاملا صاف ، یکدست و با شیب صفر باشد.
برای نصب مخزن ذخیره آب در پشت بام ، محل انتخاب شده از نظر سازه ای می بایست تحمل وزن مخزن پر از آب را داشته باشد بنابر توصیه سازمان نظام مهندسی در مبحث شانزدهم مقررات ملی ساختمان بهتر است حجم آب ذخیره مورد نیاز یك ساختمان به جای یك مخزن بزرگ در حداقل دو مخزن كوچکتر ذخیره شود به عنوان مثال در صورت نیاز به ذخیره ۴۰۰۰ لیتر آب در یك ساختمان بهتر است از دو مخزن ۲۰۰۰ لیتری استفاده كنید. این مسئله باعث می شود هنگام سرویس تاسیسات ساختمان ، آب ساختمان با رزرو نگه داشتن یکی از مخازن قطع نشود .همچنین با نصب تعداد مخازن بیشتر و كوچکتر همیشه توزیع بار بهتری در پشت بام خواهید داشت و این مسئله به استحکام ساختمان كمك به سزایی می كند.

تاسیسات مکانیکی

نصب مخازن به صورت موازی

محاسبه آبگرم مصرفی مورد نیاز:
آب داغ تولید شده توسط بویلرهای تعبیه شده در موتورخانه جزوه تاسیسات مکانیکی و الکتریکی به داخل منبع كویلدار یا دو جداره وارد شده و پس از تبادل حرارت با آب سرد ورودی به منابع مذكور، آب گرم مصرفی تامین شده و توسط پمپ در داخل ساختمان به گردش در می آید.
جهت محاسبه میزان آب گرم مصرفی مورد نیاز ساختمان،حداكثر مصرف آب گرم را از جدول مربوطه كه در ذیل بخشی از آن نشان داده شده است استخراج سپس در ضریب تقاضا ضرب نموده،مقدار واقعی مصرف آب گرم بدست می آید.با ضرب كردن عدد بدست آمده در ضریب ذخیره منبع،حجم منبع آب گرم مصرفی بدست می آید .

فرمول محاسبه:

جانمایی مخزن :
دومین گام تعیین محل نصب مخزن برآورد شده است. پس از جزوه تجهیزات حرارتی و برودتی از جای گیری مخزن در محل نصب مسیر انتقال مخزن و گلوگاه های احتمالی را بررسی فرمایید. لازم به ذكر است سطحی كه مخزن بر روی آن قرار می گیرید می بایست كاملا صاف ، یکدست و تراز باشد.
برای نصب مخزن در پشت بام ، محل انتخاب شده از نظر سازه ای می بایست تحمل وزن مخزن پر از آب را داشته باشد بنابر توصیه سازمان نظام مهندسی در مبحث شانزدهم مقررات ملی ساختمان بهتر است حجم آب ذخیره مورد نیاز یك ساختمان به جای یك مخزن بزرگ در حداقل دو مخزن كوچکتر ذخیره شود به عنوان مثال در صورت نیاز به ذخیره ۴۰۰۰ لیتر آب در یك ساختمان بهتر است از دو مخزن ۲۰۰۰ لیتری استفاده كنید. این مسئله باعث می شود هنگام سرویس تاسیسات ساختمان و تمیز كاری مخزن آب ساختمان با رزرونگه داشتن یکی از مخازن قطع نشود. همچنین با نصب تعداد مخازن بیشتر و كوچکتر همیشه توزیع بار بهتری در پشت بام خواهید داشت و این مسئله به استحکام ساختمان كمك به سزایی می كند.
انتخاب پمپ آب سرد مناسب :
از آنجایی كه ارتفاع ساختمان ، متراژ زیر بنا و جزوه تاسیسات مکانیکی و الکتریکی لوله كشی ساختمان و نحوه اجرای آن نقش مهمی در انتخاب پمپ مناسب دارد ، بنابراین در خصوص هر ساختمان بعد از كارشناسی می توان نظر قطعی داد. در اینجا صرفا به ذكر شاخصهای اصلی انتخاب پمپ مناسب در یك آپارتمان بسنده می كنیم:
۱ -حداكثر ارتفاع آبدهی یا هد پمپ: این عدد نشان دهنده حداكثر ارتفاعی كه پمپ می تواند آب را تا آن ارتفاع از محل نصب برساند. البته آبدهی در این ارتفاع صفر خواهد بود. به عبارت دیگر هد پمپ نشان دهنده حداكثر فشاری است كه پمپ می تواند ایجاد كند مثلا پمپی كه هد آن ۴۸ متر است ، بیشینه فشار آن ۴٫۸ بار است.
۲ -دبی یا آبدهی : این عدد نشان دهنده حداكثر آبی است كه پمپ می تواند در ارتفاع نزدیك به صفر از محل نصب خود در واحد زمان پمپاژ كند.
هر پمپ دارای نموداری است كه رابطه این دو شاخص را نشان می دهد . همانگونه كه در نمودار ذیل می بینید هر چه ارتفاع افزایش یابد دبی یا آبدهی نیز كاهش می یابد. اگر پمپی ۳۵ متر هد دارد یعنی حداكثر فشاری كه می تواند ایجاد كند ۳٫۵ بار است. از طرفی پشت شیرهای بالاترین طبقه ساختمان می بایست حداقل فشار ۱٫۵ بار را داشته باشیم .بنابراین پمپی با ۳۵ متر هد )با فرض صفر بودن اصطکاک و افت فشار در لوله ها ( در ساختمانی می توان استفاده نمود كه ارتفاع آن حداكثر ۲۰ متر باشد .البته با لحاظ ضریب اصطکاک و افت فشار ) متناسب با قطر لوله و متراژ لوله كشی ( این ارتفاع به مراتب كمتر خواهد بود.

نمودار پمپ
در تصویر ذیل طرح شماتیك نصب پمپ و مخزن آب در یك ساختمان كه مورد تایید شركت آب و فاضلاب می باشد نشان داده شده است.

طراحى لوله کشى توزیع آب مصرفى :
الف( طراحى لوله كشى توزیع آب مصرفى ساختمان ) یا ملك( باید طبق روشهاى مهندسى مورد تأیید انجام شود..
ب(در نقاط اتصال شبکه لوله كشى توزیع آب سرد مصرفى با شبکه لوله كشى توزیع آب گرم مصرفى، و نیز در نقاط مصرف آب سرد و آب گرم مصرفى، مانند لوازم بهداشتى و دستگاه هاى مصرف كننده دیگر، باید پیش بینی های لازم به عمل آید تا آب در هیچ یك از این دو شبکه به دیگرى جریان پیدا نکند.
نقشه ها و مدارك طرح :
نقشه هاى اجرایى لوله كشى توزیع آب مصرفى باید، پیش جزوه تاسیسات مکانیکی و الکتریکی از اقدام به اجراى كار، براى بررسى و تصویب بهمسئول امور ساختمان ارائه شود. نقشه های اجرایى لوله كشى باید شامل لوازم بهداشتى و دیگر مصرف كننده ها، جنس، مسیر و قطر نامى لوله ها و دیگر اجزاى لوله كشى باشد. علائم نقشه كشى باید طبق یکى از استانداردهای مورد تأیید باشد.
1(روشهای نصب، حفاظت و نگهدارى لوله كشى توزیع آب مصرفى نیز باید در مدارک پیوست نقشه ها ارائه شود.
2( نقشه ها باید شامل پلان محوطه اختصاصى ساختمان ) یاملك(باشد كه در آن ظرفیت و محل و موقعیّتّ اتصال لوله كشى ساختمان به شبکه آب شهرى مشخص شده و به تأیید سازمان متولى آب شهرى رسیده باشد.
3( نقشه ها باید شامل پلان طبقه ) یا طبقات( ، دیاگرام لوله كشى، طول تقریبى خطوط لوله و نقاط مصرف آب باشد.
4( فشار كار طراحى و مشخصات مصالح انتخابى باید در نقشه ها و مدارک پیوست آن معین شده باشد.
نکاتی برای انجام اصولی لوله کشی ساختمان
الف ( در ساختمان های مسکونی یا اداری ، باید فشار حداقلی برای ساكنین تامین گردد ، در غیر این صورت ، لوله كشی آب كارایی خود را از دست خواهد داد. برای تامین فشار در ساختمان های بلند ، می توان از پمپ استفاده كرد.
ب ( در نصب تجهیزات بهداشتی مثل دستگاه های گرمایشی كه از آب استفاده می كنند یا خود آبگرمکن ها ، این نکته را از قلم نینداخت كه حتما و حتما انبساط آب در اثر گرما باعث آسیب رسیدن به تجهیزات نشود.
ج ( یکی از نکاتی كه به شدت در لوله كشی مهم است ، خوردگی لوله ها می باشد . متاسفانه استفاده از لوله های قدیمی آهنی باعث می شود كه خوردگی در لوله های آهنی بیش تر رخ دهد. این خوردگی ها ، در صورتی كه در طول زمان ادامه یابد ، می تواند مشکلاتی جدی ایجاد كند) مثل ریزش سقف !( لذا حتی الامکان میبایست از لوله های پلیمری استاندارد استفاده شود.
د ( یکی از نکات بسیار مهم دیگر شیب بندی لوله هاست . این مورد بیش تر در مورد لوله های فاضلاب مطرحمی شود ، اما در مورد لوله های آب نیز صادق است . به طور كلی وقتی در یك شبکه می خواهیم ، آب را توزیع كنیم ، محلی كه منبع یا مخزن قرار دارد باید بالاتر از محلی باشد كه آب نهایتا به آن می رسد . لذا همه ی لوله ها به همین دلیل یك شیب در دل خود دارد.
در مورد لوله های فاضلاب هم حتما می بایست این شیب رعایت شود، چرا كه این شیب باعث می شود كه احتمال گرفتگی لوله فاضلاب به حداقل برسد . اما از طرفی كلا شیب لوله ها نباید از حد خاصی بیش تر شود ، چرا كه اگر این شیب زیاد باشد ، جزوه تاسیسات مکانیکی و الکتریکی آب در لوله بسیار بالا رفته و در مکان هایی كه خم داریم ، به شبکه ضربه وارد می شود ! این ضربه ها در محل اتصالات شبکه در طول زمان می تواند آسیب های جدی به شبکه وارد نماید.
ه ( مسئله نشت لوله ها ، همواره نکته بسیار مهمی بوده است . لذا باید در تامین بهترین كیفیت لوله ها و اتصالات به صورت جدی كوشش شود ، چرا كه اگر بهترین كیفیت لوله تهیه شود ، شاید در ابتدا هزینه ها بیش تر باشد ، اما از مشکلات آتی نشت جلوگیری می كند . لازم به ذكر است ، در دوران بهره برداری ساختمان ، یك مشکل نشتی لوله كشی می تواند هزینه گزافی را تحمیل كند!
و ( در لوله های فاضلاب ، استفاده حرفه ای از سیفون ها نباید فراموش شود ، سیفون علاوه بر این كه از بوی بد فاضلاب جلوگیری می كند ، باعث می شود كه حشرات موذی مانند سوسك به سادگی نتوانند از چاه فاضلاب بیرون بیایند. لذا استفاده از سیفون در كلیه چاه های فاضلاب ضروری به نظر می رسد . علاوه بر این در مورد سیفون ها باید توجه داشت برای كارایی بیش تر ، باید حتما سیفون ها به صورت اصولی اجرا شوند ، یعنی قوس سیفون به میزان استاندارد خود باشد.
ز ( مشکلی دیگر كه متاسفانه ( )(