دانلود کامل ترین جزوه پرورش گاو گوشتی و پرواربندی

جزوه تایپ شده پرورش گاو گوشتی و پرواربندی

دانلود فایل

محمود شماع محمد زرین دانشگاه پیام نور دکتر نورالله نیکخواه دانلودعلی زهری دانشگاه آزاد دکتر نورالله خیرخواه کارشناسی کاردانی ارشد

– :
)( )( ) ( – //میباشد که نشان دهنده وجه تمایز آن با سایر نژادهاست. دارای دست و پا بسیار کوتاه بوده و به زمین نزدیک بوده و بدن بسیارگوشت آلود است.

2- نژاد براهما Brahma
گاوهای کوهاندار هندوستان هستند که در آمریکا به این نام خوانده میشوند. در سال 1854 گاو زیبو هندوستان به امریکا منتقل و در پی تلاقی چهار نژاد، براهمن به دست آمده است. بیشتر این گاوها؛ خاکستری هستند. توان بسیار خوبی برای شرایط بسیار گرم دارند. از ویژگیهای بارز این نژاد وجود یک کوهان بزرگ در ناحیه شانه گاو است. گاو براهمان دارای یک پوست خیلی شل است که سبب شده این نژاد توانایی تحمل شرایط آب و هوایی بسیار گرم را داشته باشد. این نژاد دارای رنگ-های متنوع از خاکستری روشن تا قرمز متمایل به تیره است. عمده رنگ این نژاد خاکستری روشن است.
گاوهای این نژاد از آمیخته گری بین دو نژاد براهمن و آنگوس )برا+نگوس= برانگوس( به دست آمده است.
این نژاد مادرهای خوبی هستند. گاوهای بدون شاخ و بدون کوهان هستند. گاوهای برانگوس به رنگ مشکی و قرمز با یک پوشش براق هستند.

1 Feedlot

4- نژاد سیمنتال
دره سیم در کشور سوئیس موطن این نژاد جزوه پرورش گاو گوشتی و پرواربندی. در حال حاضر در حدود 40 میلیون راس در اروپا وجود دارد. نوع آلمانی آنرا فلک فی گویند. 5 درصد گاوها سوییس را تشکیل میدهد. سر، پاها و دم سفید رنگ است. توانایی تولید شیر خوبی دارند .
نژادی گوشتی و شیری است.
Simmental، یکی از نژادهای آرام برای مدیریت می باشد. این نژاد متوسط تا بزرگ با استخوان های قوی است ، وزن گاو نر در سن بلوغ به طور معمول 2200-2800 پوند)حدود 1000-1200(کیلوگرم و گاو ماده 1200-1600 پوند ،)550-725( کیلوگرم است. طول عمر مفید از ده تا دوازده سال و تولید شیر بالا است .Simmental خال خال، گاهی اوقات تنها با چند لکهی سفید است. رنگ های متفاوت از طلایی کم رنگ تا قهوه ای تیره مایل به قرمز می باشد رنگ سیاه نیز مشاهده می شود. سر و قسمت های پایین تر پاها نیز تا حد زیادی سفید است. افزایش وزن گوساله سیمنتال 1915 گرم در روز و ضریب تبدیل غذایی بسیار عالی 46/6 کیلوگرم خوراک برای هرکیلوگرم گوشت و بازده لاشه 63 درصد است.
این نژاد به انواع نام ها در کشور های مختلف می باشد از جمله
“Fleckvieh”در آلمان
در اتریش و سوئیس و همچنین بسیاری از دیگر کشورهای اروپایی “”Montbeliard ،Pie Rouge””،
“Abondance” در فرانسه
.”Pezzata Rossa” در ایتالیا
در آلمان Thal یا Tal به معنای دره می باشد )بنابراین این نام به معنای واقعی «دره ی Simme “است.(

در حال حاضر دو رگه های هلشتاین- سیمنتال نیز در ایران وجود دارد. گوساله دو رگ آن بدنی مشکی و سر و صورتی سفید دارد. چشم و مژه های سفید در این گوساله ها ویژگی بارز آنهاست. در مقایسه با گوساله اصیل هلشتاین رشد بیشتر و بازده لاشه بالاتری دارد .

5- نژاد لیموزین Limousin
موطن این نژاد کشور فرانسه است. در سال 1971 وارد آمریکا شده است .این نژاد یکی از از بهترین نژادهای گوشتی فرانسه بوده و جزو بهترین گاوهای گوشتی دنیا نیز به شمار میرود .مقاوم به شرایط محیطی فقیر میباشد. توانایی تحمل هوای بسیار سرد تا بسیار گرم را دارند. گاوهای مادر این نژاد جزوه پرورش گاو گوشتی و پرواربندی باروری بالا، شیردهی خوب و زایش راحت است .
رنگ این گاوها قرمز طلایی ویا خرمایی بوده و قد بلند دارد. مرغوبیت گوشت این گاوها از این جهت است که چربی در داخل عضلات و ما بین الیاف جمع و ذخیره میگردد یا به نوعی ماربلینگ خوبی دارد. از ویژگیهای برجسته پرواری برخوردار است و برعکس نژاد شاروله استخوان بندی ظریفی دارد و به همین علت درصد گوشت به استخوان در این نژاد بیشتر از نژاد شاروله است. وزن ماده ها 550 تا 600 کیلوگرم و وزن گاو تخمی این نژاد 800کیلوگرم و وزن اخته آن به 1000 کیلوگرم میرسد. این نژادکمتر از شاروله به تغیرشرایط اقلیمی عادت میکند. نژادی است زودرس ومخصوص پرواری به طور کلی بازده گوشت آن بین 60 تا 62 درصد است

افزایش وزن روزانه گوساله لیموزین ، روزانه 1710 گرم در روز و ضریب تبدیل 44/6 کیلوگرم خوراک برای هر کیلوگرم گوشت است.

6- نژاد گالووی
جنوبی غربی اسکاتلند منشاء این نژاد است. با جزوه پرورش گاو گوشتی و پرواربندی نژادی آمیخته نشده است .قدیمیترین نژاد گوشتی بریتانیا بوده و با شرایط محیطی بسیار سخت، بسیار مقاوم است. قابلیت چرا بسیار خوب دارند.

7- نژاد آنگوس
این نژاد در طی سال 1873 از اسکاتلند وارد آمریکا شده و از آن تاریخ مورد اصلاح نژاد قرار گرفته است. این نژاد نیاز نگهداری کمی داشته و زایمان راحت دارد. دارای خصوصیات مادری خوبی است. گوشت آن دارای ماربلینگ )پراکندگی چربی در بافت عضلانی گوشت که به گوشت ظاهری لکه لکه یا رگهدار میدهد( طبیعی و تردد است. سازگاری خوبی با شرایط محیطی دارند. تولید گوشت خوب دارند. بی شاخ هستند. صفت بی شاخی غالب است. این نژاد در دو رنگ سیاه یک دست و قرمز یک دست یافت می شود در حالیکه گله با رنگ سیاه آن غالب است.

8- شاروله
منشاءاصلی فرانسه است. این نژاد در سال 1936 وارد کشور آمریکا شده است. در استرالیا وانگلستان و بعضی دیگر از کشورها نیز پرورش داده میشود. به صورت خالص و دورگه با نژادهای بومی میباشد این نژاد یکی از بهترین نژادگاوهای گوشتی دنیا محصوب میشود. دارای اندامی پر گوشت وکاملا عضلانی میباشد. رنگ سفید شیری با موهای مجعد وجه تمایزاین نژاد با سایر نژادها ست. دارای استخوان بندی قوی ؛ بدنی کشیده و طولانی بوده و مادر آنها تولید شیر خیلی خوبی دارند. مادران آنها زایش راحتی دارند. این نژاد مناسب برای تلاقیگری است. وزن زنده آن در سه سالگی بین 800 تا 1150 کیلوگرم است. باشرایط اقلیمی هر منطقه سازگاری دارد و به همین علت در کشورهای گرمسیر وسردسیر پرورش داده میشود و از سوی دیگر در انتقال صفات وخصوصیات ژنی وارثی توانایی زیادی دارد بازدهی گوشت آن حدود 85 درصد است واضافه وزن روزانه گوسالههای این نژاد حدودااتا 925/1 کیلوگرم است.

جزوه پرورش گاو گوشتی و پرواربندی دانلود رایگان خلاصه کتاب پی دی اف

شکل گاو نژاد شاروله

مشکلات پرواربندی گوساله در ایران
از مجموع 755 هزار تن گوشت قرمز تولیدی در جزوه پرورش گاو گوشتی و پرواربندی 1392، گاو و گوساله با مجموع 389 هزار تن به مقدار 52/51 درصد گوشت قرمز کشور را تولید میکنند. نظز به سهم تولید گوشت قرمز توسط گاو و گوساله که نیمی از گوشت قرمز کشور را تولید می کنند ،ضرورت دارد با رفع موانع تولید این دام زمینه ای گسترش و افزایش بهرهوری را در این صنعت فراهم کرد. مشکلات زیر مانع پیشرفت صنعت پرواربندی گوساله در ایران شده است .
1- گوسالههای نر هلشتاین را به عنوان گوساله پرواری پرورش میدهند. چون هلشتاین یک نژاد شیری است ،در مقایسه با نژاد های گوشتی مناسب پرورش با هدف تولید گوشت نمیباشد.

جزوه پرورش گاو گوشتی

2- نبود گوساله های نژاد گوشتی در کشور
3- تعداد کم گوسالههای نر مناسب پرواربندی.
4- بالا بودن هزینه تولید یک کیلوگرم گوشت قرمز.
5- عدم حمایت های مالی مناسب جهاد کشاورزی از تولید کنندگان گوشت قرمز.
6- پایین بودن قیمت خریدگوشت زنده از دامداران.
7- تعداد کم واحدهای پرواربندی گوساله در کشور.
8- گوساله قطع شیر، تا وزن 100 ، قیمت هر کیلو زنده دو برابر قیمت رایج زنده روز است. مثلا اگر قیمت زنده گوساله بالغ هر کیلو 11 هزار تومان است، قیمت تا 100 کیلو گرم هر گوساله کیلویی 21000 تمان و بیشتر از 100 کیلو گرم
، 11000 تومان محاسبه می شود. همین امر سبب شده که 100 کیلو گرم وزن اولیه دو برابر قیمت رایج باشد.
9- رقابتی نبودن کشتارگاهها. در هر استان معمولا یک کشتار گاه وجود داشته و آن هم متعلق به شهرداری هاست. همین امر سبب شده قصاب های مستقر در این کشتارگاهها خودسرانه از گوشت گوساله های ذبح شده مقادیری را بدون رضایت مالک بردارند. امکان تعویض کله و پاچه و جگر گوساله هم مکرر مشاهده شده است. لذا دامدران تمایل به ذبح در مکانی غیر از کشتارگاهها پیدا میکنند .
ضرورت دارد تعداد قابل توجهی کشتارگاههای کوچک و خصوصی و زیر نظر دامپزشکی کشور احداث گردد تا رویه کاملا رقابتی ایجاد گردد.

مقدمه:
مطالعه تغذیه نشخوارکنندگان نیازمند توجه اولیه جزوه پرورش گاو گوشتی و پرواربندی این مساله است که دامهای نشخوارکننده ) گاو- گوسفند و بز( به دلیل دارای بودن میکروارگانیسمهای سیستم گوارش ، نیازهایی غذایی متفاوتی از دام های تک معده ای ) طیور( دارند .
بنابر این به هنگام جیره نویسی دو نیاز را باید تامین کرد:
– نیاز خود دام به مواد مغذی ) انرژی- پروتئین ، ویتامین و مواد معدنی(
– احتیاجات ثانویه دام که برای میکروارگانیسمهای مستقر در دستگاه گوارش است. این میکروارگانیسمها وظیفه تجزیه مواد غذایی را دارند. بعد از عبور از شکمبه بافت این میکروارگانیسمها تجزیه شده و بیشترین پروتئین قابل جذب در روده باریک را ایجاد می کنند.
لذا جیره دام باید طوری متعادل گردد که هم نیاز این میکروارگانیسمها تامین گردد و هم نیاز خود دام. در این صورت فعالیت شکمبه بیشترین بازدهی را دارد.
به این نکته باید توجه نمود که در گاوهای خشک و کم تولید، نیاز میکروارگانیسمهای شکمبه به نیتروژن )پروتئین(، کمتر از نیاز بافتهاست. درگاوهای شیری پر تولید ) بیش از 30 کیلوگرم در روز(، نیاز دام به پروتئین
)پروتئین میکروبی( بیش از آن مقداری است که در شکمبه دام تولید میگردد. لذا باید مقدار کمبود حاصل را از پروتئین عبوری در روده )UDP( تامین کرد.
در نشخوارکنندگان مواد غذایی دریافتی ابتدا توسط میکروارگانیسمهای شکمبه تخمیر و هضم میشوند. تولیدات تخمیری میکروبی در شکمبه سر انجام به شکل اسیدهای چرب فرار ) اسید استیک (2C) ، پروپیونیک (3C)، بوتیریک (4(C ایزو بوتیریک ، والریک (5C) ، ایزو والریک ، 2 متیل بوتیریک و هگزانویک (6(C( بعنوان منبع انرژی و پروتئین
)سلولهای میکروبی( برای متابولیسم بافت حیوان، قابل دسترس حیوان است )2010 Pen, 2007; Martin et al.,(. هر چند تخمیر شکمبهای تولیداتی همچون متان) 4CH(، دی اکسید کربن)2CO(، و آمونیاک) 3NH( هم دارد .

گازهای تولیدی در شکمبه نشخوراکنندگان شامل:
– دی اکسید کربن) 2Co( 65 درصد
– متان) 4CH( 27 درصد
– ازت 7 درصد
– اکسیژن 6/0 درصد
– هیدروژن 2/0 درصد
– H2S 01/0 درصد
موضوع گازهای گلخانهای )دی اکسید کربن و متان( از دو منظر زیست محیطی و گرم شدن زمین و تغذیه دام دارای اهمیت است که در زیر به تفکیک بیان گردیده است )Alemu et al.,2011(.
متان از نظر اهمیت در میان گازهای گلخانه ای پس از دی اکسید کربن و آب قرار دارد )Johnson and Johnson, 1995(. بعلاوه دفع آمونیاک، اکسید نیتروس) N2O( و متان از کود و ادرار نشخوارکنندگان به محیط موثر بر کیفیت آب و سلامت انسان و همچنین همراه با تاثیر گازهای گلخانهای است. لذا یک عزم جهانی جهت کاهش متان در دامپروری و کاهش ازت دفعی در کود و ادرار تولیدی دام وجود دارد. گازهای گلخانهای مانند متان، دی اکسیدکربن و اکسید نیتروژن سبب افزایش دمای زمین از جزوه پرورش گاو گوشتی و پرواربندی جذب انعکاسهای با طول موج بلند میشوند. گزارش مکگین و همکاران )2004( بیان میکند که متان دفع شده از نشخوارکنندگان در حدود 38 درصد گازهای گلخانهای است. لذا تغییرات جیرهای میتواند سبب بهبود کاهش دفع متان درگاوها و کاهش گازهای گلخانهای و در نهایت تعدیل دمای زمین گردد )1102 ,Benchaar et al.(.
یکی از دستاوردهای منفی فرایند تخمیر در شکمبه تولید گاز متان) 4CH( است) Russell,2002(. در شکمبه یک گاو به طور متوسط در هر روز از طریق آروغ در حدود 26 گالن) 100 لیتر( گاز متان خارج میشود. یکی از اثرات منفی تولید متان در شکمبه، هدر رفت انرژی خام) GE( مواد غذایی از طریق آروغ میباشد )2010 Martin et al.,(. برآوردها از این میزان هدر روی انرژی خام جیره به صورت متان، بین 2 تا 12 درصد میباشد که در گرم شدن زمین نیز موثر است (9002 ,.(Johnson and Johnson, 1995; Agarwal et al. کاهش متان دفعی سبب افزایش راندمان تولید دام و همچنین محافظت از محیط زیست میگردد )2010 Martin et al.,(.

در طی سال 2010 ، قاره های آسیا ، آمریکای لاتین و آفریقا به ترتیب 24،34 و 15 درصد از کل متان تولیدی) 100 میلیون تن( ناشی از پرورش نشخوارکنندگان را به خود اختصاص داده اند)Reay et al., 2010(.
متابولیسم پروتئین در شکمبه نتیجه فعالیت متابولیکی میکروارگانیسمهای شکمبه است. ساختمان پروتئین فاکتور کلیدی موثر تعیین کننده حساسیت پروتئاز های میکروبی و به دنبال آن تجزیه پروتئین می باشد )5002 ,.Bach et al( .
همزیستی بین نشخوارکنندگان و میکروفلورای آنها، سبب بوجود آمدن یک مزیت مفید و با ارزش برای دام میشود که آنها میتوانند منابع نیتروژن پروتئینی را بعنوان مواد مغذی مصرف کنند. پروتئین میکروبی که از شکمبه به رودة کوچک جریان پیدا میکند سبب میشود تا منبع فوق العاده مناسبی از اسیدهای آمینه برای میزبان به جهت سنتز پروتئین شیر و گوشت مهیا گردد .
اما پروتئینهای میکروبی سنتز شده در شکمبه برای حمایت و پشتیبانی نیازهای اسیدآمینهای نشخوارکنندگان با تولید بالا کافی نیستند)5002 ,.Bach et al., 2005; Lapierre et al (.
معمولاا به جیرههای مصرفی دام به عنوان مکمل منابع پروتئینی افزوده میشود، که چنین اعمالی میتواند ارزش اقتصادی جیره را افزایش دهد. بعلاوه مصرف ازت ناکافی توسط نشخوارکنندگان سبب دفع مدفوع غنی از ازت به محیط می گردد. در یک بررسی علمی برآورد جزوه پرورش گاو گوشتی و پرواربندی که حدود 3 درصد نیتروژن مصرف شده توسط گاوهای شیری از طریق ادرار دفع می گردد. بنابراین بهبود مصرف ازت تاثیر مثبت بر راندمان تولیدات دام و بر محیط دارد )5002 ,.Lapierre et al(.
مطالعات گستردهای در خصوص متابولیسم نیتروژن در شکمبه )تجزیه پروتئین، سنتز پروتئین میکروبی و راندمان سنتز پروتئین میکروبی( منتشر شده است و اکثر آنها بر غلظت آمونیاک و استفاده از آن به عنوان منبع نیتروژن برای سنتز پروتئین میکروبی متمرکز هستند )5002 ,.Bach et al(. در حالیکه نیتروژن با منبع پپتیدی و اسید آمینهای نیز میتوانند بعنوان منبع سنتز پروتئین در شکمبه استفاده شوند)5002 ,.Bach et al(.
دآمیناسیون شکمبهای نیتروژن جیره، سبب افزایش آمونیاک و دفع اوره میشود که این امر منجر به کاهش راندمان مصرف نیتروژن جیره شده و همراه با آلودگی آبهای زیر زمینی و همچنین آزادسازی گازهای گلخانهای N2O است) ,.Tedeschi et al2003(. لذا بهبود کارآیی استفاده از نیتروژن شکمبهای یکی از اهداف اصلی مطالعات تغذیه نشخوراکنندگان بوده که منجر به تولید بهتر و آلودگی محیطی کمتر میگردد.

جیره غذایی و مدیریت تغذیه دام:
مقدمه:
برای تامین نیاز دام ضرورت دارد ابتدا نیاز دام را جزوه پرورش گوساله کنیم. در مرحله بعد محاسبه نیاز دام بر اساس مواد مغذی موجود در مواد غذایی را جیره نویسی گویند. نیازهای مختلف دام ) گاو- گوسفند و بز( بر اساس اهمیت به شرح زیر است.
آب – مصرف ماده خشک )جزوه پرورش گاو گوشتی و پرواربندی =Dry Matter Intake( – انرژی- پروتئین- مواد معدنی )ماکرو و میکرو(- ویتامینها و ترکیبات افزودنی.

ترکیبات افزودنی عبارتند از:
ویتامینهای محلول در آب و محلول در چربی، مواد معدنی) مکمل معدنی، آهک، دی کلسیم فسفات، پودر استخوان( آنتی بیوتیکها ، نمک و بافرهای بیکربنات )جوش شیرین و اکسید منیزیم(و سایر بافرها .

جیره نویسی و تامین نیاز دام:
شرایط اصلی نوشتن جیره برای دام:
1- قیمت هر کیلو گرم از خوراک مصرفی را داشته باشیم.
2- احتیاجات سنین مختلف دام گوساله و بره های پرورای را بدانیم ) بر اساس NRC(.
3- آنالیز هر یک از خوراک های مصرفی را داشته باشیم ) بر اساس NRC یا تجزیه تقریبی مواد غذایی.(
4- حدود استفاده مجاز هر یک از مواد غذایی را باید رعایت کنیم.
5- توانایی کار با نرم افزارهای تهیه جیره دام) NRC, CPM,Spartan( و یا اکسل به روش خطی را داشته باشیم.

نیاز انرژی دام گوشتی به این مواد دارای تقسیم بندی هایی است که به شرح ذیل است:
: )Maintenance(نیاز نگهداری -1
مواد مغذی مورد نیاز دام برای تامین فعالیتهای دام جزوه پرورش گاو گوشتی و پرواربندی هرگونه تولید و رشد ) دام را در شرایط عادی خود نگهدارد بدون افزایش و کاهشی در وزن و بدون اینکه تولیدی داشته باشد.( NEm انرژی خالص برای نگهداری 2- رشدGrowth : تامین مواد مغذی برای دامهای دارای افزایش وزن را گویند.
NEg انرژی خالص برای رشد

گرچه به راحتی می توان بر اساس انرژی قابل متابولیسم نیاز دام را تامین نمود. معمولا مقدار خوراک مصرفی هر بره و یا گوساله را بر اساس مقدار انرژی متابولیسمی مورد نیاز بخش بر مقدار انرژی متابولیسمی تامین شده میتوان برآورد کرد. به راحتی می توان بر اساس شاخص ME برای گوساله و بره های پرواری جیره نویسی کرد.

Water :آب
آب مهمترین ماده مغذی برای پرورش دامهای شیری؛ خصوصاا گاو شیری است و نقش بسیار تاثیر گذاری در پرورش سایر دامهای پرواری دارد.

فعالیت هایی مانند موارد زیر از نقشهای آب در بدن دام است:
– انتقال مواد مغذی و سایر ترکیبات به سلولها و از سلولها.
– هضم و متابولیسم مواد مغذی.
– دفع مواد زاید از طریق ادرار – مدفوع و تنفس.
– کمک به دفع حرارت مازاد بدن از طریق تعرق.
– نگهداری مناسب توازن مایع و یون در بدن.
– فراهم کردن یک محیط مایع برای جنین.
شرایط به نحوی است که کاهش 20 درصدی آب سبب بروز جزوه پرورش گاو گوشتی و پرواربندی در دام می گردد.
عوامل موثر در اتلاف آب از طریق مدفوع عبارتند از:
1- مقدار ماده خشک مصرفی توسط دام) Dry Matter Intake = DMI(. هرچه که مقدار ماده خشک مصرفی بیشتر باشد آب مصرفی دام نیز بیشتر است. در نتیجه آب دفعی از طریق مدفوع نیز بیشتر می گردد. افزایش علوفه آب دفعی از طریق مدفوع را افزایش می دهد.
2- درصد ماده خشک جیره دام:
هر چه ماده خشک جیره کمتر باشد ، دفع آب از طریق مدفوع بیشتر است. گنجاندن تفاله تر چغندر در جیره سبب افزایش دفع آب از طریق مدفوع و خیس شدن بستر می گردد. چون تفاله تنها 17 درصد رطوبت دارد.

پرورش گاو

3- قابلیت هضم جیره غذایی:
دامهای آب مورد نیاز خود را از سه منبع:
– نوشیدن یا مصرف آزاد آب ) 87 درصد نیاز دام از این طریق تامین می گردد.(
– آب موجود در خوراک مصرفی.
– آب تولید شده توسط متابولیسم مواد مصرفی. این بخش در مقایسه با دو بخش دیگر ناچیز است.
کیفیت آب به دو بخش تقسیم میشود و شامل:
1- کیفیت شیمیایی آب
2- کیفیت باکتریولوژی آب

میزان نیاز دام )گاو- گوسفند و بز( به آب در هر روز تحت تاثیر چند عامل قرار میگیرد:
– مقدار ماده خشک مصرفی
– مقدار ماده خشک جیره
– درجه حرارت محیط و سایر عوامل محیطی
– مقدار سدیم مصرفی
– مقدار پروتئین جیره
– مقدار بافر بی کربنات
1- هرچه که مقدار ماده خشک مصرفی بیشتر باشد جزوه پرورش گاو گوشتی و پرواربندی مصرفی توسط دام نیز افزایش دارد.
2- جیره غنی از نمک و حاوی پروتئین بیش از مقدار نیاز ) معمولاا 15 درصد پروتئین خام( سبب افزایش مصرف آب و افزایش دفع ادرار در دام می گردد. دفع ادرار مازاد سبب مرطوب شدن بستر می گردد. این مساله در شرایط نگهداری دام در جایگاه مشکلات آلودگی بدن دام را به دنبال دارد. لذا تامین پروتئین مازاد در جیره نویسی برای گوساله و گوسفند گوشتی در شرایط زمستان سبب افزیش دفع ادرار و خیس شدن بستر می گردد.
افزایش رطوبت بستر نیز مشکلات ناراحتی سم، آلودگی پوستی و افزایش انگل های خارجی و … را به دنبال دارد هر گرم سدیم مصرفی سبب افزایش 05/0 کیلوگرمی آب می گردد.
نکته:
در شرایطی که گوسالهها دفع ادرار زیاد دارند ابتدا سنگ نمک را از آخور آنها حذف کنید. در صورت تداوم دفع ادرار نمک جیره) 22/0 درصد( را از خوراک گوسالهها حذف کنید. در صورت تداوم دفع ادرار بیش از حد مقداری از اوره جیره حذف کنید. مطمئن باشید با حذف نمک ادرار دام به مقدار طبیعی دفع میگردد.

3- آب دارای توانایی قابلیت هدایت دما و حرارت تبخیر برای انتقال حرارت از بدن به محیط است. افزایش دمای محیط از 18 درجه به 30 درجه مقدار مصرف آب را تا 30 درصد افزایش میدهد. در شرایط تابستان دامهایی که سایهبان ندارند به مقدار 20 درصد بیشتر از دیگران آب مصرف می کنند.

نیترات:
نیترات مصرفی در شکمبه میتواند به عنوان نیتروژن برای ساخت جزوه پرورش گاو گوشتی و پرواربندی میکروبی استفاده شود. اما ممکن است نیترات به نیتریت احیاء گردد که برای دام مضر است. نیتریت تولیدی میتواند با هموگلوبین ترکیب شده و سبب کاهش ظرفیت حمل اکسیژن هموگلوبین گردد و در موارد حاد سبب بروز Asphyxiation مسمویت نیتراتی .
علایم مسمویت نیتراتی عبارتند از:
– تنفس سخت و نبض تند.
– کف کردن در دهان
– تشنج
– پوزه کبود و نقاط اطراف چشم
– خون قهوهای شکلاتی رنگ
غلظت بیخطر نیتروژن نیترایتی در آب) NO3-N( کمتر از 10 میلیگرم در لیتر و نیترات کمتر از 44 میلی گرم در لیتر است.

شناسایی مواد غذای رایج در تغذیه دامهای گوشتی:
Gramineae [Cereal] ):دانه غلات )گندمیان
مهمترین انواع غلات که در جیرة دام و طیور کاربرد دارند عبارتند از:
در ایران جو) Barley( ذرت Corn و گندم Wheat معمولاا به عنوان مهمترین منابع تامین انرژی در جیره دام ) گاو، گوسفند و بز( به کار برده می شوند. این گروه از مواد غذائی معمولاا از لحاظ درصد فسفر غنی تر از گروه لگومینوزها) یونجه( می باشند.
جدول4 : مقایسه انرژی چند دانه غلات کاربردی در تغذیه دام.
ردیف ترکیب جو ذرت گندم
1 TDN% ) مجموع مواد مغذی قابل هضم( 84 88 88
2 2/2 2/20 2/00 NEm
3 1/40 1/4 1/30 NEg
NRC 2007 Sheep and Goat :گروه ذرت
مهمترین جنس های مورد استفاده در این گروه عبارتند از:
1( ذرت معمولی 2(ذرت خوشه ای
Sorghum Vulgare Zea Mays

Zea Mays :ذرت معمولی
در بین گیاهی علوفه ای از لحاظ مقدار محصول و ارزش غذائی دارای اهمیت خاصی است. دانه های ذرت به مصرف انسان و دام می رسد، و علوفة سبز آنرا نیز می توان به صورت سیلو Silage شده که یکی از بهترین غذاهای دامی است به مصرف دام رسانید. ذرت سیلو شده بهترین غذای زمستانه جهت نشخوارکنندگان ) گوسالة پرواری و برةپرواری( است.
مقدار مادة خشک DM ذرت در بخشهای مختلف جزوه پرورش گاو گوشتی و پرواربندی تا ابتدای سفت شدن دانه رو به افزایش است و سپس ثابت می ماند.

در مرحلة شیری ـ خمیری بودن بلال ،DM برابر است با 45%، و در مرحلة سفت شدن ،70-65%.
از رابطة 5/22= 100 ×} وزن گیاه سبز ÷ وزن تازه دانه{ ، جهت تعیین مناسب ترین زمان برداشت می توان استفاده کرد. در چنین وضعیتی DM کل گیاه حدود 30% است، که مناسب ترین زمان جهت سیلو نمودن است.
متوسط ضریب هضمی مادة آلی ذرت 75-73% بوده و علف سبز ذرت از نظر کارتن بسیار غنی است.

سیلوی ذرت :
سیلاژ، ماده ای است که توسط تخمیر کنترل شده یک گیاه با رطوبت زیاد تولید می شود. سیلوکردن نام این فرآیند است و محل انجام آن را سیلو گویند. کلمة سیلو از واژة یونانی Siros به معنای چاله یا گودالی درون زمین برای ذخیره ذرت گرفته شده است. نخستین مورد ضروری برای حفظ محصولات زراعی به وسیله تخمیر طبیعی، دستیابی به یک
شرایط بیهوازی است. قابلیت هضم و ارزش غذائی سیلوی ذرت خوب است. مشاهدات نشان داده که اسیدیته pH سیلوها همیشه کمتر از 2/4 بوده و مقدار اسیدلاکتیک آن زیاد و اسید بوتیریک آن صفر است. پس تخمیر لاکتیکی در سیلوها مطلوب است.
نکته: چون در فصل سرما به دلیل سرمای محیط گوساله و بره تمایل بسیار کمی به مصرف آب دارند، لذا مصرف آب دام به طور چشمگیری کمتر از حد معمول میشود. در چنین شرایطی که جیره پرواری بوده و منابع تامین کننده کلسیم و فسفر جیره بالاست امکان ابتلا به سنگ مجرای ادراری بیشتر میگردد. لذا مصرف سیلو ذرت و تفاله تر چغندر میتواند به طور جدی نیاز دام به آب را بر طرف کند.
پس هدف از سیلو نمودن: ایجاد یک محیط بیهوازی برای تخمیر قندها به اسید لاکتیک بوده که باعث پایین آوردن pH سیلو و سبب نگهداری علوفه می شود.

سیلو ذرت:
– ذرت یگ گیاه مطلوب برای سیلو کردن است.
– ماده خشک مناسب) 30 درصد( و قابلیت بافری پایینی )مقاومت در مقابل اسیدی شدن( دارد.
– ذرت شیری، دارای کربوهیدراتهای محلول در آب مناسب) جزوه پرورش گاو گوشتی و پرواربندی ( و به مقدار کافی است .
– کربوهیدراتهای محلول در آب) WSC( شاخصی از میزان تخمیر در سیلو است .

– تنها مشکل ذرت پایین بودن پروتئین خام آن است. این مشکل با افزودن 5/0 درصد اوره بر طرف می گردد )یعنی هر تن سیلو 30 درصد ماده خشک ،5 کیلو گرم اوره(. افزودن اوره سبب افزایش پروتئین سیلو از 4/8 درصد به 6/12 درصد میشود.
– سیلوی ذرت از لحاظ مواد معدنی نیز ضعف دارد که ضرورت دارد به هنگام مصرف به آن مواد معدنی افزود .
– مکمل معدنی دامی ) متفاوت از نوع طیور( را از داروخانه های دامپزشکی خریداری نمود.
– سیلو ذرت را میتوان از سن 5-4 ماهگی به بعد به گوسالهها داد، البته باید ابتدا عادت پذیر شوند.

جدول 3: شاخص ارزیابی سیلو
مقدار شاخص ارزیابی سیلو
بیش از 300 گرم در کیلوگرم ) 30 -26درصد( ماده خشک )DM(
بیش از 11 مگاژول در هر کیلوگرم انرژی متابولیسمی )ME(
بیش از 7/0 FME/ME
150 تا 170 گرم در کیلوگرم ماده خشک)17-15 درصد( پروتئین خام)CP(
4-4/5 pH
550-500 گرم در کیلوگرم ماده خشک الیاف نامحلول در شوینده خنثی )NDF(
کمتر از 50 گرم در کیلوگرم نیتروژن کل نیتروژن آمونیاکی
بیش از 750 گرم در کیلوگرم نیتروژن کل محلول نیتروژن اسید آمینه ای
بیش از 100 گرم /) ( : % ) ( ////////-) ( /-% ؛ -/