دانلود کامل ترین جزوه اخلاق دانش اندوزی

جزوه رنگی و تایپ شده اخلاق دانش اندوزی

دانلود فایل

دانشگاه پیام نور علمی کاربردی کاردانی ارشد کاشناسی استخدامی علمی کاربردی

مشتری مداری ابزارنگارانه می تواند مانع گسترش اخلاق حرفهای ًً ؛؛ )( : «ً :
– دهند. آنها کار مولد را عبادت تلقی میکنند یعنی هرکس برای گذراندن معیشت به کسب و کار بپردازد، مانند کسی است که درراه خدا جهاد کرده است. انجام امور به صورت کارآمد از دیگر ملاحظات اخلاقی کار و تولید در اسلام است. در روایتی تصریح شده که ارزش هر انسان به حسن انجام عمل وی بستگی دارد؛ یعنی کار و محصول خوب ارزش بیشتری نسبت به کار ضعیف دارد. تأکید بر فعالیت های مولد مانند کشاورزی و
صنعت در قرآن و روایات نیز از دیگر ملزمات اخلاق کسب و کار در اقتصاد اسلامی است. حرام بودن سفتهبازی محض از دیگر عناصر کارساز دراخلاق اسلامی است.
2- مبادله و توزیع
بازار و تجارت نقش فراگیری در اقتصاد صدر اسلام داشت و در دوران تمدن اسلامی رو به گسترش بوده است. بازاری ها و تجار از اهمیت خاصی برخوردار هستند. هر کس می خواهد وارد فعالیت بازرگانی و خرید و فروش شود، باید چندین خصلت را دارا باشد: اول این که دنبال فعالیت مبتنی بر ربا )کسب درآمد ازراه غیرموجه وغیرمولد( نرود. دوم این که درانجام معامله قسم نخورد. سوم این که اشکالات و نواقص کالا یا خدمت مورد عرضه خود را نپوشاند. انجام تبلیغات غیر واقعی و ارائه اطلاعات غلط در مورد کالا یا خدمت و کاربرد حیله، از دیگر امور غیرمشروع در بازرگانی مورد نظراسلام است که در قالب روایات همه آنها حرام اعلام شدهاند.
3- قیمت، سود و پرداخت واجبات مالی
اخذ سود عادلانه، وضع قیمت متناسب با هزینه تولید و پرداخت واجبات و مستحبات مالی، ازدیگرملازمات اخلاق کسب و کار درشریعت اسلامی است. قیمتگذاری علیالاصول در چارچوب بازار صورت میگیرد و تنها در موارد خاصی دولتمردان در این مسئله دخالت می کنند. نبود سختگیری در خرید و فروش و قانع شدن به سود کم و دادن بخشی از سود بهعنوان صدقه، از دیگر دستورات اخلاقی کسب و کار مورد نظر شریعت است. کم فروشی و اخذ قیمت بیش از میزان متعارف بازار، از دیگر گناهان در تجارت محسوب میشود. تأکید بر کارکرد ابزار دقیق سنجش در معاملات و رعایت عدل و انصاف از دیگر ملاحظات اخلاق کسب و کار در اسلام است.
همچنین تصریح شده که قیمت اعلام شده برای کالا باید رضایت طرفین معامله را جزوه اخلاق دانش اندوزی کند و بر اساس عرف سالم اقتصادی تنظیم شود.
4- تجارت خارجی و نقش دولت در کسب و کار
طبق روایات و سیره پیامبر، بازرگانان خارجی از احترام خاصی برخوردار هستند و لازم است امنیت اموال آنها مورد توجه باشد و اگر در هنگام حضور در کشور اسلامی متحمل خسارت شوند، دولت اسلامی موظف است خسارت مربوطه را جبران کند .دولت علاوه بر توجه خاص به امور تجارت خارجی، موظف است زمینههای تحقق نوعی اخلاق کسب و کار مطلوب را فراهم آورد. ارتباط مرتب با صاحبان
مشاغل، برخورد پدرانه و تربیتی با آنها، حفظ آزادی کسب و کار و عدم دخالتهای غیر معقول در بازار، حفظ قواعد اخلاقی بازی در
ارتباط با بازاریان، حفظ نوعی انضباط در بازار و ممانعت از فعالیت های تخریبی و ضد اخلاقی )مانند احتکار، انحصار،رشوه و رانتجویی( و موارد مشابه از جمله خدمات دولت اسلامی محسوب می شود.

اخلاق دانش اندوزی

اخلاق کسب و کار از منظر اسلام
در فقه اسلامی برای هر امری شرایطی را بیان نموده که در آن خیر و صلاح دنیا و آخرت فرد نهاده شده است و اثرات بسیار مثبتی هم برای جامعه دارد. یکی از مشاغلی که دین مبین اسلام اهمیت ویژه ای به آن داده تجارت است و به همین دلیل برای تاجر شرایطی قرار داده که می توان به مواردی از آن اشاره کرد اولین قدم در تجارت راستگویی است. بدون شک راستگویی یکی از شرایطی است که هر فرد بهعنوان تاجر باید داشته باشد و لازمه تجارت صدق می باشد و مقام و جایگاه تاجر راستگو در قیامت در حد مقام شهدا می باشد و جایگاهش زیر سایه عرض الهی است.
حضرت علی)ع( فرمود: راستگویی سرچشمه ایمان و زینت انسان است و در جایی دیگر فرمودند: راستگویی بهترین دلیل برای پیروزی است.
تجار باید در هزینه کردن روش متعادلی را دنبال کنند، حقوق نیروی کار را در اولین فرصت ممکن بپردازد. در معاملات و مبادلات نه
خود را داخل ضرر کند و نه به دیگران زیان وارد کنند و علامتدهی غلط به مشتری ندهند. تجارتی را برپا کنند که رضایت تمامی افراد طرف معامله در آن محقق شود، در اموری که اطلاع کافی ندارند به متخصصین مراجعه کنند، در معامله به همدیگر خیانت نکنند و نظایر آن.

شرایط کسب حلال
یکی از زمینه های کسب روزی حلال، شناخت دستورالعملهای دین و مسائل خرید و فروش است، کسی که می خواهد تجارت کند ،باید شناختی در دینش داشته باشد تا حلال را از حرام باز شناسد و کسی که شناخت دینی ندارد و به احکام تجارت ناآشناست ولی تجارت می کند، خود را در شبهات افکنده است. ائمه معصوم)ع(، راهکار مناسب برای کسب روزی حلال را ابتدا شناخت دین و مسائل دینی و بعد از آن آشنا شدن با مسائل خرید و فروش بیان می کنند و به صراحت اعلام می دارند که شخصی که به اینها عمل نکند ،خود را در شبهات و حرام گرفتار خواهد کرد.
پیامبر اکرم)ص( فرمود:
و نیز فرمود: « کسی که دوست دارد جزوه اخلاق دانش اندوزی مستجاب شود، باید از درآمد و خوراک حلال و پاکیزه بهره مند شود و از حرام بپرهیزد.
انواع مکاسب )مستحب، حلال ، مباح، مکروه و حرام(
از آنجا که تجارت و کسب نقش مهمی در زندگی مردم و رشد اقتصادی جامعه دارد و اقتصاد سالم مرهون آن است؛ از اینرو لازم است که یک فرد تاجر و کاسب پیش از کار تجارت، نسبت به موضوعات و قوانین و احکام فقهی آن آشنا گردد، تا در معاملات و داد و ستد در مسیر ربا و معاملات نامشروع قرار نگیرد؛ همانطور که امام علی)ع( میفرماید: «اى تجّّار و کسبه! اوّّل احکام معاملات و تجارت را یاد بگیرید، آنگاه به کار تجارت بپردازید».
یکی از موارد شناخت احکام معاملات، اقسام مکاسب است.
تجارت و کسب مال به احکام پنجگانه تقسیم میشود:
1. کسبهای واجب: کسبهای واجب آن کسبهای حلالی هستند که فرد آنرا شغل و پیشه خود قرار داده و غیر از آن درآمد دیگری برای زندگی ندارد؛مانند کسب و کار و تلاش براى زندگى از طریق تجارت، زراعت، صنعت و مانند آن براى کسانى که مخارج همسر و فرزند خود را ندارند، همچنین کسب و کار براى حفظ نظام و تأمین احتیاجات جامعهی اسلامى
0. کسبهای مستحب: کسبهایی که برای کارهای مستحبی انجام شود؛ مانند کسب برای وسعت و گشایش روزی بر خانواده )زیادتر از هزینه واجب(، و یا برای دستگیری از فقرا .
3. کسبهای حرام: درآمدهایی که فرد آنرا از راه حرام به دست میآورد و این به شکلهای مختلفى امکانپذیر است؛ مانند کسب به ابزار موسیقی حرام، کسب به ابزار قمار و مانند اینها .
2. کسبهای مکروه: کسبهایی که به جهت آثاری که دارد، انجام آن، شایسته نیست؛ همانطور که در روایاتی از شغلهایی؛ مانند کفن فروشی و بردهفروشی نکوهش شده است .
1. کسبهای مباح: کسبهایی که غیر از موارد بالا باشد و نسبت به انجام و یا ترک آن هیچ رجحانی نباشد .
گفتنی است؛ برخی از کسبهای مستحب، یا مکروه و یا مباح میتواند به جهت نیازهای ضروری زندگی واجب شود.
کسب حلال
بسياري از دانشمندان اسلامي فرمودند كه در آيات الهي و احاديث پيشوايان، واژه ي رزق به معناي رزق حلال است، به اين معنا وقتي خداوند در آيهاي مي فرمايد: «مؤمنان كساني هستند كه: ينفقون مما رزقناهم. از آن چه به ايشان روزي كرديم انفاق مي كنند»، يعني از روزي حلال خويش به ديگران ميدهند.
در تعريف رزق حلال بايد گفت؛
۱. رزق و روزي حلال رزقي است كه از راههاي مشروع و در چهارچوب قوانين شرع به دست آمده باشد؛ يعني در ضمن معامله شرعي، تجارت، و يا از راه كار و تلاشي كه حاصل دست رنج انسان باشد .
۲. رزق حلال درآمد مشروعي است كه حقوق خدا كه در آن مال است پرداخته شده باشد؛ مانند خمس، زكات.
۳. روزي حلال مال و سرمايهاي است كه حق الناسي در آن نباشد؛ يعني مال حلالي كه انسان از راه مشروع به دست آورده، اگر بدهکاري دارد، اعم از ديه، قرض و … و توانايي پرداخت آنها را دارد، بايد پرداخت كند.
آنچه در موضوع روزي حلال مورد توجه است؛ اين است كه پيشوايان دين با جزوه اخلاق دانش اندوزی و عمل خود همواره پيروان خويش را به تلاش براي به دست آوردن روزي حلال تشويق كرده و حلال بودن را شرط لازم و ضروري درآمدها دانستهاند. آنان كوشيدهاند تا از اين راه نظام مالي و اقتصادي سالم بر زندگي مردم و جامعه حکمفرما شود و راههاي نامشروع كسب درآمد از بين رفته و يا به حداقل برسد. اهميت اين موضوع يعني جايگزين كردن راههاي مشروع در به دست آوردن روزي به اندازهاي است كه اين موضوع در منابع ديني به گونههاي مختلف مطرح شده است..
آثار کسب حلال آمرزش گناهان
خداي متعال با اسباب مختلفي گناهان انسان را مي بخشد كه توبه، شفاعت، عبادات، ولايت اهل بيت ـ عليهم السلام ـ، خدمت به مردم و… از اين اسباب هستند. يکي از اين سبب ها طلب حلال است .
رفاه خانواده
امام صادق ـ عليه السّّلام ـ مي فرمايد:كسي كه از طلب حلال داشته باشد خانواده اش در رفاه قرار مي سربار نبودن
نتيجه بيکاري، نداشتن مهارت و دانش مفيد و سودآور، كم كاري و تلف كردن وقت اين است كه انسان، خود و خانواده اش را سربار و نان خور ديگران كند و چنين كسي از رحمت خدا به دور است.
رسول اكرم ـ صلّّي الله عليه و آله و سلّمّ ـ فرموده است: كسي كه بار زندگي خود را بر دوش ديگران بيفکند )و بخواهد از دسترنج مردم زندگي خود را بگذراند( رانده و مطرود درگاه باري تعالي است و نيز كسي كه حقوق خانواده خود را ضايع كند ملعون است».
آثار سوء حرام خواری
0- قصاوت قلب .حرام خواري، قلب و دل انسان را تاريک مي كند
0- دعاي و عبادات كسي كه لقمه حرام مي خورد، مستجاب نمي شود.
3- خوردن لقمه حرام، آثار منفي درزندگي دنيايي و اخروي انسان دارد.
2- خوردن لقمه حرام، دينداري را تباه مي كند..
1- هر گوشتي كه از حرام برويد، آتش جهنم براي او سزاوارتر است.
1- بي بركتي اموال.

منابع فقهی )اجتهادی(
احکام و قوانین اسلامی همه منتصب به خداوند متعال می باشد برخی از آنها به وضوح در قرآن آمده و مابقی در روایات است. منابع اصلی استنباط احکام 1- قرآن 2- سنت 3- عقل 4- اجماع قرآن: حدود 511 آیه به احکام فقهی اختصتص دارد.
سنت: عبارت است از قول، فعل و تقریر معصومین.
قول: گفتار معصومین= حدیث فعل: عمل معصومین
تقریر: اگر در حضور معصوم عملی انجام گیرید و یا حکمی از احکام الهی بیان شود و از آن عمل نهی و یا آن عمل را تکذیب نکند ،دلیل تایید آن عمل و سخن استکه به ان تقریر می گویند.
عقل: در مواردی که حکمی از طرف جزوه اخلاق دانش اندوزی وجود نداشته باشدف با توجه به مسائل و مفاسد واقعی حکمی را به صورت حکم قطعی می توان پذیرفت.

دانلود رایگان خلاصه جزوه اخلاق دانش اندوزی کتاب pdf

اجماع: اتفاق نظر فقها در حکمی از احکام شرع

واژه های متداول در کسب و کار
1 – مال: هرگاه یک شی یا کالا و خدمتی را که دارای ارزش مبادله ای است مال می نامند از این رو در فقه مال بدین صورت تعریف می شود: مال چیزی است که مورد رغبت و تقاضای عقلا باشد به گونه ای که حاضر باشد در قبل آن عوضی بپردازد.
ثروت یا مال یکی از ضروریات زندگی است که انسان برای تهیه ی خوراک، پوشاک، آموزش و سایر احتیاجات خود به آن نیازمند است.
در اسلام ثروت زینت زندگی دنیوی است و ابزاری در جهت خدمت به جامعه و دگر افراد و وسیله ای جهت کسب رضای الهی و تسهیل ثواب اخروی است.
قواعد فقهی مربوط به مال
1 – قاعده اتلاف: یعنی از بین بردن مال )در لغت( از نظر فقه یا منفعت متعلق به خود یا دیگری را از بین ببری گناه است و باید خسارت جبران شود.
2 – اسراف: تجاوز از حد: به کار بردن چیزی بیشتر از حدود متعارف آن.
نکته: اسراف امری نسبی است در جوامع مختلف، بنابر رشد یا رفاه توده مردم می توان تعریف جداگانه ای ارائه داد.
3 – تبذیر: در لغت بذر پاشیدن در عرف به معنای ریخت و پاش بدون علت
نکته: فرق با اسراف: اسراف از نظر کمی است اما تبذیر کیفی است. ) مثلا نگهداری حیوان خانگی، هر متضاد هزینه زیاد نباشد( تبذیر نوعی اسراف است.

2-عقد: عبارت است از اینکه یک یا چند نفر تعهد می کنند تا امری را انجام دهند و به دو دسته تقسیم می شود:
الف( عقود معین: عقودی است که از قبل تعیین شده و نام خاصی دارد و آثار و احکام خود را دارد. مثل عقد و ازدواج ، سلف و…
ب( عقود غیر معین: عقودی است که نام خاصی ندارد و از قبل تعیین شده نیست و باید بین طرفین بسته شود. عمدتا قرارداد ها را شامل می شود.
طبق ماده 184 چند عقد به شرح زیر داریم:
1( عقد لازم: هیچ یک از طرفین معامله حق فسخ آن را ندارند: مثل سلف اجاره به شرط تملیک )مگر اینکه شروطی قید شده باشد(
2( عقد جایز: طرفین هر زمان بخواهند می توانند آن را فسخ کنند: مثل مضاربه جعاله )گرفتن وام از بانک برای کارهای جزی ساختمان(
3( عقد خیاری: در این عقد طرفین تا مدت زمان مشخصی که ذکر شده است حق فسخ قرارداد را خواهند داشت و این مساله طبق شروطی مشخص می شود.
4( عقد اقاله: با توافق طرفین می توانند فسخ نمایند با رضایت یکدیگر )بها نباید تغییر کند جائز نیست مگر اینکه مال آسیب دیده یا تلف شده باشد(
5( عقد منجز: قطعی شدن این عقد با شروطی همراه است و اگر آن شروط آورده نشود عقد باطل است. مثل بیع
6( عقد معلق: قطعی شدن آن مشروط به انجام عمل دیگر می باشد.

دانلود رایگان خلاصه کتاب اخلاق دانش اندوزی pdf

3 – قرارداد: توافق ارادی بین طرفین می باشد در قرارداد یا رابطه جدید بوجود می آید – یا رابطه ای از بین می رود یا رابطه ای تغییر می کند.
عمل قرارداد لازم نیست فیزیکی باشد.
4– ایقاع: می تواند از طرف یک فرد باشد بدون اینکه طرف مقابل دخالت داشته باشد. ) مثلا طلاق زن از طرف مرد؛ مثل زمان قدیم( یا بخشیدن طلب کسی از طرف طلبکار.

5 – خیارات: اختیار در به هم زدن معاملات به شرح زیر است.
1- خیار مجلس: پیش از ترک مجلسی که در آن معامله صورت می پذیرد، می توان معامله را به هم زد.
2- خیار رویت: اگر کالایی که خریداری شده است با آنچه قرارداد شده متفاوت باشد و پس از رویت اختلاف دیده شود می توان معامله را به هم زد.
3- خیار عیب: اگر کالا عیبی داشته باشد پس از خرید می توان معامله را فسخ کرد.
4- خیار غبن: اگر شخص مغبون شود؛ به علت عدم آگاهی به جزوه اخلاق دانش اندوزی زیاد خریداری شده باشد.
5- خیار غش: اگر در ساخت کالا تقلبی صورت پذیرد.
6- خیار شرط: اگر شرطی وجود داشته باشد ) مثل نصب مجانی یا لوازم جانبی و …( تا این شرط تحقق نیافته، قابل بر هم زدن است .
7- خیار مدت: اگر مدتی برای تحویل کالا معیین شده باشد و آن مدت گذشته باشد.
8- خیار حیوان: در خرید حیوان اگر تا سه روز خریدار حیوان را نپسندید می تواند انصراف دهد.
اختیارت سبب می شود کسی نتواند کسی را اغفال کند و از ناآگاهی طرف مقابل سوء استفاده نماید.
افزایش اطلاعات از صفات بازار است که اسلام تمهیدات ویژه ای در این خصوص دارد.
6 – صلح: توافق بر سر امری بدون آنکه توافق جزوه اخلاق و احکام کسب و کار عنوان یکی از عناوین معروف عقود را داشته – : )(
– : – : – : – : -: ًً