جزوه انقلاب اسلامی ایران
جمعی از نویسندگان دانشگاه آزاد عیوضی و هراتی علمی کاربردی دانشگاه پیام نور خلاصه کتاب جزوه انقلاب اسلامی ایران مصطفی ملکوتیان دکتر زارع کاردانی
::
):
)::):):):):):):):
):
:نهاد های موجود در آن سیستم ها باشد بدون اینکه بخواهیم محاسن و معایب آن ها را بررسی کنیم.مثلا اینکه بخواهیم شرایط ازدواج را در کشور های مختلف جهان بررسی کنیم.به این نوع مطالعه توصیفی گویند.
از لحاظ تحلیلی:در این مورد اگر بخواهیم نهادها و یا راه حل مسائل عملی سیستم های دو یا چند کشور را با یکدیگر مقایسه نماییم و محاسن و معایب آن ها را شناسایی کرده و راه حل هایی برای رفع معایب آن ها جستجو کنیم به آن مقایسه تحلیلی می گویند.مثلا:قاعده ی طرف مبیع قبل از قبض را در سیستم حقوقی انگلیس و ایران بررسی کرده،معایب و محاسن آن را در هر دو سیستم حقوقی بررسی می کند و سپس برای معایب هر کدام راه حلی پیدا می کنیم تا طرحی برای طرف مبیع قبل از قبض درست کرده که از معایب حقوقی هر دو سیستم جدا باشد به این مطالعه،مطالعه تحلیلی گویند.البته طبیعی است که در این گونه مطالعه آزادی انتخاب جزوه انقلاب اسلامی ایران مطالعات توصیفی وجود ندارد.
از لحاظ تکاملی:و آن موقعی است که در مطالعه تطبیقی توسعه و تکامل نهادها و راه حل مسائل عملی و حقوقی مورد نظر باشد یعنی در دو یا چند سیستم حقوقی به بررسی توسعه و تکامل آن نهادها بپردازیم و رابطه آنها را با سایر نهادهای آن سیستم ها بررسی نموده و وجود اشتراک و افتراغ آن نهادها یا مسئله ی حقوقی را در آن سیستم ها بررسی نمایند.مثلا:طلاق در حقوق بلژیک بررسی شود و وضع کنونی آن.توسعه و تکامل آن و ارتباط آن با سایر نهادها در حقوق بلژیک مورد مطالعه قرار گیرد و سپس در حقوق استرالیا نیز وضع طلاق،توسعه و تکامل آن و ارتباط آن با سایر نهادهای حقوق استرالیا مطالعه گردد و معایب و محاسن موضوع فعلی طلاق در دو سیستم بررسی شود.به این نوع مطالعه،مطالعه تکاملی گویند.که البته از این نوع مطالعه به صورت فزاینده در تدوین مقررات یک نواخت و متحدان بین المللی استفاده می شود.
خصائص کلی نظام حقوقی رومی ژرمنیک:
1)این نظام منشا اروپایی دارد و در اروپا به وجود آمده است و در آنجا شکل گرفته و رشد نموده است.
2)مبنای حقوق این خانواده را احکام حقوقی روم و تعلیمات اخلاقی دین حضرت مسیح تشکیل می دهد.
3)مطالعات و تعلیمات دانشکده های حقوق اروپا در قرن 12 و 13 میلادی بر مبنای مجموعه های قانونی تقدیم گردید که نهایتا موجب شکل گیری این نظام شد.
4)در این خانواده قانون مهم ترین منبع حقوق است.
5)نقش اساسی حقوق در این گروه تدوین و تنظیم قواعد کلی برای عملکرد و یا رفتار آینده ی مردم می باشد که در ارتباط نزدیک با عدالت و اخلاق است و در این نظام مالکیت خصوصی و هم چنین اصل آزادی قرارادادها محترم شمرده شده اند.
6)تنظیم روابط خصوصی افراد از خصوصیات بارز نظام رومی ژرمنی می باشد به همین جهت حقوق مدنی هسته ی اصلی علم حقوق است.
7)در این نظام قوه ی مقننه و قانون گذاری فقط مسئول وضع قوانین از لحاظ جنبه ی تئوری و قوانین می باشد و قوه ی مجریه و قضائیه مسئول اجرای عملی این قوانین می باشد.
8)در این خانواده حقوق به صورت قانون تدوین گردیده لذا در محاکم قضات فقط به قانون استناد می کنند.
9)سیستم های کشور های مختلفی در اروپا-آسیا-آمریکای شمالی و جنوبی و آفریقا عضو این نظام حقوقی می باشند.
خصائص کلی نظام حقوقی کامن لا:
1)این خانواده شامل کشور های انگلیس و حقوق کشور هایی که بر مبنای حقوق انگلیس تنظیم شده است می باشد.مانند:استرالیا،آفریقای جنوبی و بعضی از ایالت های آمریکای شمالی.
2)مبنای اصلی حقوق این کشور ها را نیز اخلاق ناشی از دین مسیح و سیاست مربوط به حمایت از فرد و آزادی را تشکیل می دهد.
3)ویژگی های حقوق کامن لا کاملا متفاوت با ویژگی های نظام رومی ژرمنیک است برای اینکه حقوق انگلیس مانند حقوق رومی ژرمنی قانون و قواعد کلی و طرز کار بر رفتار آینده پیش بینی نمی کند.
4)به دلیل فوق الذکر قوانین راجع به اداره ی دادگستری-آیین دادرسی و ادله جزوه انقلاب اسلامی ایران دعوی و بالاخره قواعد مربوط به اجرای احکام قضائی در این نظام دارای اهمیت زیادی بوده و خود دادگاه ها احکام خود را اجرا می کنند.
5)کامن لا از نظر منبع با توجه به ریشه های آن به سلطنت و وابستگی به سلطنت که به همان دلیل رشد و گسترش یافته است موجبات دخالت قدرت سلطنت را در قرن 12 فراهم نمود.
6)به دلیل فوق الذکر کامن لا در بدو امر به عنوان حقوق عمومی ظاهر گردید زیرا که دعاوی و اختلافات بین افراد در اختیار دادگاه های کامن لا قرار گرفت.
روابط میان خانواده های رومی ژرمنی و کامن لا:بر اثر تماس های بسیاری که این دو خانواده طی قرن های گذشته با هم داشته اند و از آن جایی که هر دو خانواده تحت تاثیر مسیحیت و مفاهیم و نظریه های علمی رایج در اصل رنسانس مانند اصالت فرد(فرد گرایی)،کیبرالیسم و بالاخره ومسئله حقوق فطری قرار گرفتند علاوه بر آن که کامن لا سعی کرده است اساس خود را که بسیار متفاوت با ساخت حقوق رومی ژرمنی است حفظ نماید اما نزدیکی های این دو خانواده در زمینه های ذیل حاصل شده است:
1)کامن لا سعی کرده است که نقش بیشتری به قانون بدهد.
2)روش هایی که در دو نظام به کار می رود تسهیل بیشتر بر روابط سیاسی-اقتصادی و اجتماعی به یکدیگر نزدیک تر شده اند.
3)در کشور های کامن لا سعی می شود قاعده ی حقوقی به همان گونه ای معنا شود که در خانواده رومی ژرمنی برداشت می گردد.
4)از لحاظ ماهیت و قوانین ماهوی نیز با حفظ خصوصیات یکدیگر به دلیل طرز تفکر واحد آنان راجع به عدالت،راه های خیلی نزدیک به هم پذیرفته شده است.
نظام رومی ژرمنی:ظهور حقوق نظام رومی ژرمنی در دو قرن 12 و 13 به وسیله ی نهضت هایی که توسط مراکز فرهنگی در اروپای غربی خصوصا در ایتالیا به وجود آمد شکل گرفت.بی شک سیستم های نظام کشور های عضو خانواده ی رومی ژرمنی از لحاظ ماهیت هر کدام با دیگری تفاوت های فاحشی دارد خصوصا از آن جا که حقوق رومی ژرمنی توجه بیشتری به حقوق مدنی داشته است این کشور ها نیز همگی در این مورد توجه بیشتری مبذول نموده اند و هم چنین به دلیل ملاحظات و گزینش های خاص سیاسی و یا نوع اداره ی مملکتی در حقوق عمومی این اختلافات ماهوی به شکل بارز تری وجود دارد بنابراین منابع حقوق رومی ژرمنی به شرح ذیل می باشد:قانون-عرف و سنت-رویه های قضائی-دکترین(عقاید علمای حقوق)-اصول کلی
عرف و سنت:درکلیه ی کشور های عضو خانواده رومی ژرمنی بر خلاف مکتب اصالت قانون که قانون را منبع اصلی قانون می دانند،عرف محدود ترین نقش را در حقوق ایفا می کند لذا عرف و سنت زیر بنایی را تشکیل می دهدکه اولا حقوق بر روی آن ها ساخته شده است و ثانیا راهنمای حقوق دانان اعم از قانون گذاران و قضات و علمای حقوق در شیوه ی اجرای حقوق است.در کشور های عضو خانواده ی رومی ژرمنی عرف و سنت منبع اصلی حقوق نیست بلکه به عنوان یکی از عناصری که کشف راه حل عادلانه را میسر می سازند دارای اهمیت است.البته در این مورد نیز مانند موارد قبلی در مورد پذیرش عرف و سنت بین کشور های خانواده ی رومی ژرمنی اختلافاتی وجود دارد.مثلا:در فرانسه و آلمان مثل اتریش و ایتالیا عرف هایی پذیرفته شده اند که قانون صریحا به آن اشاره کرده باشد وگرنه عرف وسنت نقش ضعیفی در آن کشور ها خواهد داشت در حالی که سوئیس و یونان بر عکس این کشور ها قانون و عرف دو منبع حقوقی هم پایه شناخته شده اند.
رویه ی قضائی:رویه ی قضائی در معنای خاص آن آرائی را گویند که از سوی هیئت عمومی دیوان عالی کشور صادر شده و ایجاد رویه ی واحد در دادگاه ها می کند.
نظام کامن لا:نظامی است که به وسیله ی دادگاه های سلطنتی پس از غلبه ی نورمندی ها بر انگلستان در آن در کشور به مورد اجرا درآمد و بر اساس عرف قدیم انگلستان تشکیل و به وسیله ی عرف های مختلف محلی تغییراتی در آن داده شده است که به هر دلیل حقوقی یا سیاسی،امروزه در انگلستان و همه ی کشور هایی که حقوق انگلیس را مبنای حقوق خود قرار داده اند به عنوان نظام حقوقی حاکم می باشد.
منابع آن عبارتند از:1)آرای جزوه انقلاب اسلامی ایران 2)عقل 3)عرف و عادت 4)قانون
1)آرای قضایی:حقوق انگلیس برخلاف کشور های عضو خانواده رومی ژرمنی ساخته ی کامن لا و حق انصاف است،حقوق ساخته ی آرای قضایی در طول تاریخ انگلیس است.بنابراین حقوق انگلیس را حقوق ساخته ی قاضی خوانده اند که این بیان هنوز هم تعریف کاملی از حقوق انگلیس است.به همین دلیل است که برای درک قاعده ی حقوقی انگلیس باید نخست به تاریخ انقاعده نگاه کرد و سپس در مجموعه قواعد و سابقه های حقوقی سیر به وجود آمدن آن را بررسی کرد.
قاعده ی حقوقی:این آراء قضایی به خودی خود ایجاد قاعده ی حقوقی نمی کنند مگر آن که از طریق دادگاه های بالاتر صادر شده باشند که برای دادگاه های پایین تر ایجاد قاعده ی حقوقی و سابقه ی حقوقی می نمایند.
دانلود خلاصه کتاب پی دی اف جزوه انقلاب اسلامی ایران Pdf
این آراء را از لحاظ نظری می توان به سه دسته تقسیم بندی کرد:
1)آرائی که توسط مجلس لرد ها صادر شده باشد برای همه دادگاه ها لازم الاطاعت است.
2)آرائی که توسط دادگاه های استینافی صادر شده باشند برای همه دادگاهی که در سلسله مراتب پایین تر از دادگاه های استینافی(دیوان عالی)هستند لازم است از آن ها اطاعت کنند.
3)آرائی که توسط دادگاه عالی عدالت صادر می شوند که برای همه ی دادگاه های مادون یا تالی قابل اطاعت است که البته دادگاه های عالی جزائی(سلطنتی)ودادگاه های خانواده نیز ممکن است که به آن ها احترام معنوی بگذارند.
سابقه ی حقوقی:آراء دادگاه های تالی تنها سابقه ی حقوقی به وجود می آورند و آن هم سوابقی الزام آور و قاعده ی حقوقی بلکه فقط سابقه ی حقوقی که در مجموعه ها ی حقوقی جمع آوری می شوند و جهت مراجعه در مواقع مطالعه سابقه تاریخی مفید می باشند.البته این که آیا دادگاه های صادر کننده این سوابق حقوقی ملزم به اطاعت از سابقه ی ساخته شده ی خود در دعاوی مشابه در آینده هستند یا خیر،تا سال 1966 این امر وجود نداشته است اما از آن سال به بعد از طرف مجلس لرد ها اجازه یافته اند که در دعاوی آینده به آراء صادره خود استناد کنند و حتی آرائی مخالف آراء قبلی خود صادر نمایند.
فن تفکیک:نظر به این که در حقوق انگلیس برخلاف نظام رومی ژرمنی تفسیر وجود ندارد به جای آن فنی به نام فن تفکیک وجود دارد.یعنی از آن جایی که قواعد حقوقی از طریق تصمیمات قضائی به وجود می آیند و هر رای یا تصمیم قضائی دارای دو مستند است:
1)مستند اصلی که دلایل اصلی حکم برای ایجاد آن حکم و قاعده حقوقی است.
2)مستند فرعی که دلایل حاشیه ای حکم قاضی می باشند و موقعی که هر حقوقدان بخواهد ببیند که آیا دعوای مطروحه می تواند شامل فلان قاعده ی حقوقی ایجاد شده باشد یا خیر،باید در بین مستندات آن قاعده ببیند که کدام مستندات اصلی است و کدام مستندات فرعی.در صورتی که مستندات اصلی حکم در برگیرنده ی دعوای مطروحه باشد می توان آن قاعده حقوقی را حاکم بر دعوا دانست و از آن قاعده برای حل آن دعوا استفاده کرد.
عرف و عادت:اهمیت عرف در حقوق انگلیس به مراتب از آراء قضائی کمتر است و حتی با آن ها قابل مقایسه نیست.در این شکی نیست که حقوق انگلیس یک حقوق عرفی نیست،اما این هم یک اصل مسلم است که کامن لا برخی از قواعد خود را از عرف های محلی متنوع که سابقا اجرا می شده اقتباس کرده است،اما فلسفه ی وجودی تشکیل کامن لا جزوه انقلاب اسلامی ایران است از:فراهم آوردن یک حقوق قضائی مبتنی بر پایه عقل به جای حقوق عرفی دوره ی انگلوسکسون بوده است.عرف های باستانی در انگلیس پیش از سال 1189میلادی وجود داشته است.
در قرن 19 با پیشرفت طرز فکر اصالت قانون این طرز تفکر نمونه سوالات انقلاب اسلامی که حقوق قبل از هر چیز عقل است.در اروپای بری از بین رفت اما در حقوق انگلیس این طرز تفکر هنوز زنده است.
حقوق بازرگانی و حقوق تجارت
حقوق بازرگانی یا حقوق تجارت شاخهای از رشتههای حقوق است.
حقوق: مجموعه ای از قوانین است که در زندگی اجتماعی انسان بهکار میرود امروز همه انسانها برخوردار از حقوق هستند.
بشر از بدو تولد با حقوق بوده با حقوق زندگی کرده و با حقوق میمیرد.
دو سیستم حقوقی وجود دارد که عبارتند از
1. سیستم حقوقی عرضی یا مشترک
2. سیستم حقیقی رومی، ژرمنی.
سیستم حقوقی عرضی یا مشترک
ابتدا در انگلستان به وجود آمد توسط دادگاه های شاهی و انصاف به وجود آمد این حقوق برمیگردد به تاریخ انگلستان.
ویژگی بارز این سیستم حقوقی این است که قانون به صورت مدون و نوشته وجود ندارد در انگلستان و کشورهایی که از این سیستم استفاده می کند وجود ندارد.
در انگلستان حقوق عرضی وجود دارد و قاضی با استناد به قانون رای صادر نمی کند بلکه با استناد به یک آرای قضایی رای صادر میکند.
آرای قضایی را قضات قبلاً صادر کردهاند برای مثال رسیدگی به جرمی مثل کلاهبرداری قاضی نگاه میکند قضات قبلی به چه صورت رأی صادر کردند و به همان صورت رأی صادر میکند قضات در انگلستان آدم معمولی نیستند و ۱۵ سال وکالت میکنند بعد میتوانند قاضی شوند برخلاف فرانسه آلمان ایران بعد از فارغ تحصیلی میتوانند قاضی شوند. در این سیستم قاضی خودش اقدام به قاعده میکند یعنی خودش میتواند قانون گذار باشد و قانون را عوض کند البته در چارچوب یک سری مقرراتی که مجلس عوام و مجلس لوردان تصویب می کنند.
در انگلستان دو مجلس وجود دارد مجلس عوام که همه افراد می توانند جزوه انقلاب اسلامی ایران شوند و مجلس لوردان که فقط افراد وابسته به ملکه می توانند عضو شود و اکثر تصمیمات در مجلس عوام تصویب می شود.
کشورهای استرالیا کانادا هند پاکستان (انگلستان و اسلام) ایالات متحده آمریکا از این سیستم تبعیت می کند(ولی آمریکایی هایی به سمت سیستم قانونمند میروند.)

کلاس انقلاب اسلامی
این سیستم در ایالت آمریکا به این صورت است که هر ایالت با ایالت دیگر فرق می کند مثلاً ممکن است یک عمل در یکایالت جرم و در ایالت دیگر جرم نباشد.
سیستم حقوقی رومی ژرمنی
یک سیستمی است که از حقوق فرانسه تبعیت می کند. ویژگی بارز این سیستم این است که قانون به صورت مدون وجود دارد یعنی قضات بر اساس قانون رای صادر میکند و قاضی نمیتواند بر اساس آرای قضایی رای صادر کند مگر در موارد ضروری چون قانون وجود دارد.
فرانسه تحت تاثیر کدهای ناپلئون است واولین کشوری است که قوانین را به صورت امروزی به وجود آورده( و گرنه اولین قانون همان قانون کوروش است که در ایران نوشته شده)
شاه فرانسه دستور می دهد که ۵ قانون نوشته شود: 1. قانون مجازات 2. قانون مدنی 3. قانون تجارت 4. قانون آیین دادرسی کیفری که کدهای پنجگانه ناپلئون به آن میگویند.
کلیه کشورهای اروپایی از قانون فرانسه تبعیت می کنند به جز انگلستان و بریتانیا ( ایرلند اسکاتلند) بزرگ ولی بقیه کشورهای از این سیستم تبعیت می کند.
چرا به این سیستم رومی ژرمنی گفته می شود زیرا دانشگاههای کشورهای رومی مثل فرانسه اسپانیا ایتالیا در شکوفایی این سیستم نقش داشته اند در شکوفایی این حقوق و سیستم نقش داشتند.
چرا به آن ژرمنی میگویند زیرا دانشگاههای کشورهای آلمان اتریش هلند در شکوفایی آن نقش داشته است.
اما چه کشورهایی از این سیستم تبعیت میکند؟ غالب کشورهای دنیا از جمله ایران از این سیستم استفاده می کنند.
ایران حقوقش ترکیبی است از حقوق فرانسه و فقه اسلام. فقه اسلام فقه عقب افتاده ای نیست یعنی فقها در واقع همان حقوقدانان قدیم هستند و توانستند حقوقدانان فعلی ما ترکیبی از فقه اسلام و حقوق فرانسه را به وجود آورند و حقوق ایران را تشکیل دهند.
اوج قانون گذاری در ایران در زمان انقلاب مشروطیت است. مشروطه خواهان تصور می کردند که بودن قانون در ایران باعث پیشرفت کشور می شود قبل از تصویب قوانین احکام شرعی بر روابط افراد و اختلافات آنان حکومت میکرد تااینکه مشروطهخواهان قوانین را از اروپاییان میگیرند و به ایران می آورند که در واقع اوج قانونگذاری از سال ۱۲۸۰ به بعد است در ایران و ۱۳۰۰ به بعد اوج آن است.
ما بعضی از قوانین را از جزوه انقلاب اسلامی ایران گرفتیم و بعضی هم تحت تاثیر فقه اسلامی است به عنوان مثال در نکاح طلاق و غیره تحت تاثیر فقه اسلام هستیم.
در فرانسه چهارطبقه ارث وجود دارد و در ایران سه طبقه ارتباط وجود دارد و در ایران کودکانی که از رابطه نامشروع متولد شوند برخلاف فرانسه از ارث محروم می شوند و به دلیل تنبیه افراد قانونگذار این قانون را گذاشته است.
ولی بعضی از قوانین راهم از اروپا گرفته ایم مثل قانون تجارت که درباره آن توضیح میدهیم
قانون تجارت قانون دادرسی مدنی قانون ثبت اینها همه از اروپا بر گرفته شده است.
بعضی از اصول قانون اساسی نه همه آنها در واقع از فرانسه گرفته ایم.
چرا این قانون ها را از فرانسه گرفتهایم؟
فرانسه دانشگاه های آن حرف اول را در علم حقوق میزند و البته هنوز هم حرف برای گفتن دارند ولی دانشگاههای آمریکایی از فرانسه جلوتر است
دوم زبان فرانسه قبل از انگلیسی زبان بینالمللی بود بعد از جنگ جهانی دوم زبان انگلیسی زبان بین المللی می شود
سوم این که اکثر حقوق دانان ما در فرانسه یا کشورهای فرانسه زبان تحصیل کردند () ( )
–
: :
: : ً : ( )(
فهرست مطالب