جزوه رنگی و تایپ شده بهداشت پرتوها و حفاظت
بهداشت عمومی:
ورزش : ورزش سبک در دوران بارداری مفید است . پیاده روی در هوای آزاد موجب تقویت عضلات گشته : : -/ / : : : : : : : ( ) : : (-)(-) مشکلات شایع در دوران بارداری و نحوه درمان آنها:
تهوع و استفراغ: یکی از مشکلات شایع شروع دوران بارداری که تا حدود ماه چهارم ادامه دارد و بعد از آن خوب می شود. معمولا این حالت صبح ها شدید تر است.
دانلود رایگان خلاصه کتاب pdf جزوه بهداشت پرتوها و حفاظت
عوامل تشدید کننده: خالی بودن معده ، یبوست ، خستگی های جسمی و روحی
درمان: خوردن غذای سبک ، زود هضم ، کم حجم در دفعات متعدد ، خوردن غذای کم آب و کم چربی (نان و پنیر و مربا) – کباب ، تخم مرغ پخته – سیب زمینی- اجتناب از نوشیدن مایعات زیاد – استراحت بعد از صرف غذا.
در صورت عدم بهبود : خوردن تکه های کوچک یخ – گذاشتن کیسه آب یخ روی معده برای چند دقیقه- قبل از برخواستن از رختخواب(صبح ها) یک تکه نان یا بیسکوییت میل کند.
ترش کردن و سوزش سر دل: شایع ترین شکایت زنان باردار می باشد.
درمان: خوردن غذا به مقدار کم و دفعات متعدد – گذاشتن چند بالش زیر سر به هنگام خواب – خوردن غذاهای آب پز – بعد از صرف غذا از دراز کشیدن یا خم شدن به جلو پرهیز کنند- از مصرف سرکه ، قهوه و چای ، کاکائو ، غذاهای چرب اجتناب کنند.
یبوست: به دلیل تغییرات هورمونی و کندی حرکات روده ممکن است یبوست ایجاد شود.
پیشگیری: خوردن میوه و سبزی های تازه و خشک – خوردن 6-8 لیوان مایعات. باید توجه شد که از خوردن ملین های دارویی و یا گیاهی هنگام بارداری خودداری شود.
بهداشت پرتوها
کمر درد و پشت درد:
درمان: استراحت – خوردن غذاهای کلسیم دار – ماساژ ملایم پشت و کمر واریس: در جزوه بهداشت پرتوها و حفاظت تشدید می شود.
پیشگیری: اجتناب از پوسیدن جوراب های تنگ و سفت – خودداری از ایستادن زیاد در یک محل (هر ساعت چند دقیقه راه برود یا بنشیند و یا پا ها را بالا بگیرد.)
درمان: استراحت منظم- بالا نگه داشتن پاها چند بار در روز- استفاده از جوراب یا کمربند مخصوص واریس- گذاشتن کمپرس سرد- در صورت نیاز به اعمال جراحی باید بعد از زایمان انجام شود.
بواسیر(هموروئید) :
علائم : درد ، تورم ، آنمی در اثر خونریزی مزمن از ورید ها پیشگیری: استفاده از غذای ملین
توصیه های لازم : نشستن در آب ولرم 3-4 بار در روز به مدت 10-15 دقیقه – استفاده از مایعات فراوان – اجتناب از مصرف غذاهای مولد یبوست مثل چای و نوشابه
سر درد: در اوایل حاملگی ایجاد می شود تا نیمه حاملگی بهبود می یابد- در صورت پایدار بودن یا شدید بودن سردرد مراجعه فوری به ماما یا پزشک. هرگونه مصرف دارو در بارداری باید با نظر و اطلاع پزشک و یا ماما صورت گیرد.
پیکا: خوردن غذاهای عجیب و غریب یا موادی که خوردنی نیستند معمولا به دلیل فقر آهن است . با دادن مکمل آهن و تغذیه خوب حل می شود.
ترشح بیش از حد بزاق: در حاملگی بزاق به دلیل تحریک شدن توسط خوردن نشاسته زیاد تر می شود. اگر باعث ناراحتی می شود، نشاسته کمتر مصرف شود.
ادم بارداری: در اکثر خانم های باردار، ورم جزوه بهداشت پرتوها و حفاظت در ساق و قوزک پا مشاهده می شود. در صورت بروز ادم در دست ها و یا صورت باید فوری به پزشک یا ماما مراجعه نمود. به طور کلی در صورت بروز ورم خانم باردار 4-5 بار در روز به پهلوی چپ بخوابند چون خون رسانی بهتر می شود . برای مدت طولانی یک جا نایستند. پا ها را در سطحی بالاتر از بدن قرار دهند. در کل خانم باردار باید از خوردن نمک اضافی یا غذاهای شور در دوران بارداری اجتناب نماید.
علائم خطر در دوران بارداری: هر نوع خونریزی مهبلی/ کاهش حرکات جنینی/ سردرد های پیشانی، برگشتی، شدید یا مداوم/ درد شکم/ سوزش ادرار/ تب و لرز/ استفراغ مداوم و شدید/ تاری دید/ تورم صورت و انگشتان
یائسگی:
در واقع مرز مشخص عبور زن از دوران باروری به عدم باروری است. در این دوره تخمدان ها به خواب می روند و قابلیت باروری زن تمام می شود و آشکارترین نشانه آن قطع قاعدگی است. حدود سن 50 سالگی این اتفاق در زنان می افتد و در برخی از آنان (سادات) در سن 60 سالگی این عمل انجام می گیرد. البته ممکن است چند سال زود تر و یا چند سال دیر اتفاق بیفتد که بستگی به ژنتیک و وراثت نیز دارد. از چند ماه قبل از یائسگی ممکن است سیکل های قاعدگی فرد نامنظم ( فواصل کوتاهتر یا طولانی تر و یا خونریزی کمتر یا بیشتر)گردد.
مهمترین علائم یائسگی و در واقع مشکلات این دوران عبارتند از:
گر گرفتگی : از 3 ماه پس از یائسگی شروع می شود و تا 5 سال نیز ممکن است ادامه داشته باشد. در این حالات فرد دچار قرمزی ، برافروختگی ، تعریق ، تپش قلب ، احساس فشار در سر ، ضعف و… شود.
درمان غیر طبی: اطمینان دادن به فرد که این علائم بی خطر و موقتی است- تنفس سریع – کاهش مصرف کافئین و ادویه – مصرف ویتامین – E فعالیت فیزیکی – پیاده روی – پوشیدن لباس نازک نخی و گشاد – دوری از استرس روحی
درمان طبی: با مراجعه به ماما یا پزشک بر طبق شرایط هر فرد انجام می گیرد.
کوچک شدن و جمع شدن دستگاه تناسلی خارجی زن در دوران یائسگی اتفاق می افتد. به همین دلیل واژن خشک می گردد و در هنگام نزدیکی فرد احساس درد می کند. ممکن است با سوزش و خارش نیز همراه گردد. همچنین ممکن است سبب سوزش و تکرر ادرار نیز گردد.
درمان: استفاده از لوبریکانت ها (کرم موضعی ) جهت نرم کردن واژن- جزوه بهداشت پرتوها و حفاظت بهداشت- همچنین فرد نباید به خاطر این وضعیت از نزدیکی ممانعت نماید بلکه با استفاده از لورپکانت ها به نزدیکی های خود ادامه دهد تا مشکلات روحی آتی را به دنبال نداشته باشد.
پوکی استخوان: پوکی استخوان در زنان یائسه مسئول بیشترین شکستگی استخوان و بالا رفتن میزان مرگ و میر آنهاست.
درمان غیر طبی: فعالین فیزیکی و ورزش – رژیم پر کلسیم شامل مصرف روزانه لبنیات- ترک دخانیات و الکل و مواد کافئین دار – قرار گرفتن روزانه 15 دقیقه در آفتاب مستقیم – استفاده از ویتامین – D مصرف نکردن دارو های غیر ضروری مانند کورتون و یا داروهایی مثل پروفن و ایندومتاسین.
درمان طبی: با نظر پزشک یا ماما
تغییرات روحی و روانی: بسیاری از زنان در دوران یائسگی دچار مشکلاتی مانند عصبانیت ، سردرد ، بی خوابی ، افسردگی ، تحریک پذیری گیجی ، اضطراب ، کاهش میل جنسی و… می شوند که برای درمان می توان موارد زیر را انجام داد: آموزش بهداشت جسمی – پرداختن به فعالیت های روزمره برای جلوگیری از احساس سرباری و منزوی بودن – انجام فعالیت و نقش آفرینی در امور خانه و خانواده. / باید یادآوری نمود که تمامی این حالات موقتی و زود گذر است و در طی این مدت نیز می توان با مراجعه به پزشک یا ماما و استفاده از هورمون درمانی نیز درمان را بگیرند. /تغذیه باید خوب و دارای تمامی مواد مغذی باشد.
کم خونی فقر آهن:
کمبود آهن و کم خونی ناشی از آن، از مشکلات عمده تغذیه ای و بهداشتی در جهان به شمار می رود. بر اساس بر آورد سازمان بهداشت جهانی در حدود 2 میلیارد نفر از مردم جهان به کم خونی فقر آهن دچارند.
گروههایی که بیشتر در معرض کم خونی فقر آهن قرار دارند : شیرخواران، کودکان زیر 6 سال ، نوجوانان به خصوص دختران و زنان در سنین باروری و خصوصاً زنان باردار می باشند. به علت جهش رشد نوجوانی در دختران و پسران نوجوان و همچنین شروع عادت ماهیانه در دختران
نوجوان، این گروه سنی به سرعت در معرض کمبود آهن و کم خونی ناشی از آن قرار می گیرند. مصرف قرص آهن هفته ای یک بار در یک دوره 4 ماهه برای پیشگیری از کمبود آهن در گروه سنی 14-19 سال ضروری است.
کم خونی چیست؟
کم خونی به این معنی است که خون، هموگلوبین یعنی ماده ای را که موجب قرمزی رنگ خون می شود به مقدار کافی ندارد ،در نتیجه تبادل اکسیژن و دی اکسید کربن بین خون و سلول ها دچار اختلال می شود. جزوه بهداشت پرتوها و حفاظت اساسی ترین ماده اولیه برای ساختن گلبول های قرمزی خون است. البته علاوه برآهن ، مواد مغذی دیگر هم مثل اسید فولیک، ویتامین های B6- B12- c و پروتئین برای خون سازی لازم است که باید از طریق رژیم غذایی روزانه تأمین شود.
کمبود آهن زمانی اتفاق می افتد که: در عفونت های انگلی/ فرد آهن کافی از غذای خود دریافت نکند./ نیاز به آهن افزایش یابد مثل بارداری/ در دوران عادت ماهیانه و زایمان
زنان در معرض خطر کم خونی و تغذیه ای هستند زیرا:
زنان به علت عادت ماهیانه خون از دست می دهند به خصوص اگر خونریزی شدید باشد . در دوران بارداری باید با ذخایر آهن کافی رشد جنین را تامین نمود؛ حتی اگر ذخایر آهن مادر کم باشد آهن به جنین منتقل می شود. بارداریها با فاصله ی کم، بخصوص موجب کم خونی می شوند زیرا قبل از اینکه مادر فرصت داشته باشد که ذخایر آهن بدن خود را که در حاملگی قبلی از دست داده تکمیل کند، آهن بدن او به جنین جدید که به همراه دارد منتقل می شود.بسیار حائز اهمیت است که ذخایر بدن دختران قبل از شروع بارداری تکمیل شود.
دانلود رایگان خلاصه کتاب بهداشت پرتوها
عوارض ناشی از کم خونی فقر آهن:
کم خونی بر چگونگی عملکرد افراد تأثیر می گذارد: کارآیی جزوه سی تی اسکن افراد را کاهش ، احساس خستگی را افزایش ، یاد گیری را کاهش و خطر مرگ و میر مادران و نوزادان را افزایش می دهد.
علائم و نشانه های کم خونی : رنگ پریدگی زبان و داخل لبها/ سرگیجه و سردرد/ خستگی زودرس/ تنگی نفس/ بی اشتهایی و یاحالت تهوع/ طپش قلب/ خواب رفتن و سوزن سوزن شدن دست و پاها/ در کم خونی شدید ورم پاها و یا گود شدن روی ناخن ( ناخن قاشقی)
پیشگیری از کم خونی:
– بیشتر از غذاهای غنی از آهن مانند گوشت، مرغ، ماهی، جگر، حبوبات، سبزیجات سبز تیره مثل اسفناج و جعفری استفاده شود. سبزیجات سبز بیشتر مصرف شود چون حاوی اسید فولیک و ویتامین ث می باشد.
– اجتناب از مصرف غذاهایی که جذب آهن را کاهش می دهند؛ مثل چای ، قهوه و ………….
– برطرف کردن مشکلات گوارشی و یبوست
– تصحیح عادت غلط غذایی ( مصرف مواد غیرخوراکی مانند یخ، خاک) که خود از علائم کم خونی است.
– استفاده از نان هایی که از خمیر ور آمده جزوه بهداشت پرتوها و حفاظت شده اند؛ مثل نان ساندویج و ………….
– استفاده از خشکبار مثل توت خشک، انجیر، برگه آلو یا کشمش
– استفاده از غلات و حبوبات جوانه زده
– شستشو و ضد عفونی کردن سبزیها
– شستشوی کامل دستها با آب و صابون قبل از تهیه و مصرف غذا و پس از هر بار اجابت مزاج.
– مصرف قرص آهن یکبار در هفته به مدت 4 ماه در طول سال در نوجوانان. مصرف قرص آهن در زمان بارداری و در کودکان همزمان با شروع غذای تکمیلی.
عوامل مؤثر برجذب آهن:
– 1 فاکتورهایی که جذب آهن را افزایش می دهند؛ شامل اسید اسکوربیک یا ویتامین ث (در آلو ،خربزه، ریواس، گلابی،آب پرتغال،لیمو شیرین، لیمو ترش، سیب وآناناس)؛ اسید تارتاریک (هویچ،سیب زمینی ، چغندر، کدو تنبل، گوجه فرنگی، کلم پیچ و شلغم)؛ انواع گوشتها ، غذاهایی با PH پایین؛ چون حاوی اسید لاکتیک می باشد.
– 2 فاکتورهایی که جذب آهن را کاهش می دهند؛ مثل: شیر و لبنیات ، غلات و حبوبات .چون حاوی اسید فیتیک، چای و قهوه چون حاوی کافئین می باشند، وضعیت میزبان ، وضع آهن و وضعیت تندرسی بنابراین فرآورده های حاوی آهن طی یک ساعت قبل یا دو ساعت بعد از مصرف هر یک از این مواد نباید مصرف شود.
ترکیبات طبیعی موجود در مواد غذایی که ناشناختند:
ویتامین ها: محلول در چربی -محلول در آب
ویتامین 😀 ویتامین نور خورشید است که از طریق تابش اشعه ماورای بنفش به پوستشان کلسترول را به ویتامین د تبدیل می کند. ویتامین د در کنار کلسیم و فسفر در حفظ تعادل کلسیم و فسفر وسلامت استخوان ها ودندان نقش دارد.دریافت این ویتامین در دوران بلوغ برای حفظ روند رشد ضروری است. ویتامین د به طور طبیعی در فراورده های حیوانی یافت میشود که غنی ترین آنها روغن ماهی است. کمبود ویتامین د در کودکان در حال رشد به صورت راشیتیسم و در بالغین به صورت استئومالاسی است.در راشیتیسم نرمی استخوان وخمیدگی؛ساق پای خمیده؛زانوی برجسته؛دنده های دانه تسبیحی؛قفسه سینه کبوتری و برجستگی پیشانی دیده میشود. دریافت بیش از :::-
فهرست مطالب