دانلود کامل ترین جزوه هیدرولیک و پنوماتیک

جزوه رنگی و تایپ شده هیدرولیک و پنوماتیک

دانلود فایل

کاردانی برق کتاب جانسون دانلود جزوه هیدرولیک و پنوماتیک رشته مکانیک هریل استوارت فستو کارشناسی ارشد استخدامی دانشگاه آزاد علمی

)( ؟ : )( : )(:: -؟ : )( + + =•مهندسی ساز و غیره می باشد .
ب: حمام
كابین دوش ممکن است اشکال مختلف داشته باشد در خالت مربع هر ضلع، در حالت مثلث ارتفاع و در حالت دایره یا بیضی قطر آن نباید كمتر از 75 سانتی متر باشد. فضایی كه برای شیر، جا صابونی، دستگیره و دیگر متعلقات لازم است باید خارج از اندازه های داده شده برای اتاقك دوش باشد .
حمام با داشتن دستشویی و توالت فرنگی لازم است ابعادی به اندازه 2 * 1.3متر داشته باشد .
در مورد توالت شرقی بهتر است به موارد زیر توجه نماییم :
4. آیا محور طولی توالت در جهت شرقی و غربی است؟
5. به علت صرفه جویی در مصرف جزوه هیدرولیک و پنوماتیک، سیستم شستشوی توالت در ساختمان های مسکونی باید فلاش تانك باشد، آیا این مورد رعایت شده است؟

جزوه هیدرولیک

6. سیستم شستشوی توالت در ساختمان های عمومی می تواند فلاش والو باشد ولی استفاده از شیر ربع گرد كروی )شیر گازی( به جای فلاش والو مجاز نیست، آیا این مساله رعایت شده است؟
7. توالت شرقی )ایرانی( باید از نوع تخت یا كشکولی و از جنس چینی كه مقاوم در برابر نفوذ آب و رطوبت باشد .
8. سطوح آشکار توالت شرقی باید صاف و صیقلی بدون گوشه های زائدی كه شستشو و تمیز كردن آن را مشکل كند باشد .
9.ایا حداقل قطر فاضلاب توالت 4 اینچ یا 100 میلی متر اجرا شده است؟
10. آیا اتصال لوله تخلیه فاضلاب توالت شرقی به لوله فاضلاب ساختمان از طریق كف اتاقك كاملا آب بند و گازبند می باشد؟
11. آیا شیر مخلوط توالت در سمت راست كاسه توالت نصب شده است؟
12. آیا فاصله شیر مخلوط توالت از كف تمام شده 45 سانتی متر لحاظ شده است؟
13.آیا محل قرار گرفتن قلاب نگهدارنده شلنگ شیر مخلوط از كف تمام شده و از محور شیر مناسب است؟
محل قرار گرفتن قلاب نگهدارنده شلنگ شیر مخلوط توالت شرقی و غربی )فرنگی (از كف تمام شده 75 سانتی متر و از مركز شیر مخلوط توالت 20 سانتی متر می باشد .
14.آیا فاصله مورب مركز شیر مخلوط توالت تا مركز سوراخ كاسه توالت )مركز سیفون( 70 سانتی متر می باشد؟
15. آیا ارتفاع نصب فلاش تانك از كف تمام شده 180 سانتی متر و فلاش والو 100 سانتی متر لحاظ شده است؟
16. -آیا فاصله مركز سوراخ كاسه توالت )مركز سیفون (تا دیوار تمام شده پشتی حداقل 25 سانتی متر تا دیوار بغلی حداقل 45 سانتی متر می باشد؟
17.عمق آب هوابند سیفون توالت شرقی نباید از 50 میلیمتر كمتر باشد، آیا این مورد رعایت شده است؟
18. فاصله قائم بین ریزش فاضلاب به درون كاسه توالت تا تراز سرریز جزوه هیدرولیک و پنوماتیک آن نباید از 60 سانتی متر بیشتر باشد، آیا این مورد رعایت شده است؟

19.آیا قطر لوله های سرد و گرم و فاضلاب و ونت بدرستی اجرا شده است؟
20. آیا بر روی لوله های آبرسانی جهت شیر های اهرمی و قطع سریع )شیر فلاش والو( محفظه هوا نصب شده است؟
محفظه هوا به طول حداقل 40 سانتی متر و قطر 1 اینچ برای جلوگیری از سرو صدا و ایجاد ضربه قوچ هنگام بسته شدن شیرهای اهرمی و قطع سریع به كار می آید .
21.آیا لوله قائم سیفون توسط بست به دیوار محکم شده است؟
22. آیا حداقل قطر لوله آب رسانی فلاش تانك 1/2 اینچ و فلاش والو 1 اینچ رعایت شده است؟

می دانیم كه

دانلود رایگان جزوه هیدرولیک و پنوماتیک خلاصه کتاب پی دی اف

الف: حد اقل فشار اب برای توالت های با فلاش تانك 5.5 متر آب و با توالت های با فلاش والو 10.5 متر آب می باشد .
ب: حد اكثر ریزش آب در توالت )فلاش تانك یا فلاش والو( نباید از 6 لیتر بیشتر باشد، در فضاهای عمومی )سالن های تئاتر، رستوران، ورزشگاه، مسجد، استادیوم، زندان و فضاهای مشابه( حداكثر ریزش آب نباید از 10 لیتر بیشتر باشد .
ج( حداقل دبی آب فلاش تانك 3gpm در فشار 5.5 متر آب می باشد كه سیستم شستشوی توالت فلاش والو باشد در این صورت حداقل دبی در فشار 10.5 متر آب باید 25gpm باشد .
جدول 16-4-3-5 مبحث 16 صفحه 36
د: تعویض هوای توالت و حمام واحدهای مسکونی و ساختمان های عمومی 25 لیتر در ثانیه) 90 متر مکعب بر ساعت یا 50 فوت مکعب بر دقیقه( باید باشد .
تعویض هوای توالت و حمام واحد های مسکونی می تواند بصورت طبیعی با بازشویی به اندازه حد اقل 4 درصد سطح كف كابین توالت یا مکانیکی باشد ولی تعویض هوای توالت فضاهای عمومی باید بصورت مکانیکی انجام شود .

در مورد توالت فرنگی بهتر است به موارد زیر توجه نماییم :
23. آیا اندازه توالت فرنگی و شرایط آن استاندارد است؟
در فضاهای عمومی، توالت غربی )جزوه هیدرولیک و پنوماتیک( از نوع بزرگ(Elongated) باشد و در كل نشیمن گاه و در لولایی قابل برداشتن و متناسب با لگن و از جنس مقاوم در برابر رطوبت داشته باشد .

توالت فرنگی باید از نوعی باشد كه هر بار پس از ریزش و تخلیه آب همواره مقداری آب در لگن آن باقی بماند
. باشد(water conservation)
24. آیا جنس و حجم فلاش تانك توالت فرنگی مناسب است؟ انواع فلاش تانك :
1.با حجم فوق العاده كم 3 تا 6 لیتری و صرفه جویی 82% در مصرف آب
2.با حجم كم 6 لیتری با صرفه جویی 70 %
3. با حجم معمولی 4 لیتری و صرفه جویی 25 %
4.حجم بالا با مشخصه 20 لیتری
25. آیا كاسه توالت فرنگی با سیفون بصورت آب بند اتصال شده است؟
لوله خروجی فاضلاب توالت فرنگی باید با یك زانوی 80*100 میلی متر) 3*4 اینچ( و یا با یك فلنج به همین اندازه به لوله فاضلاب ساختمان متصل شود و این اتصال كاملا آب بند باشد .
26. آیا سیستم هواكش فاضلاب توالت به نحو درستی اجرا شده است؟
لوله افقی هواكش خشك از نقطه اتصال به لوله فاضلاب، باید با زاویه 45 درجه نسبت به سطح افق تا حد اقل 15 سانتی متر بالاتر از لبه سرریز توالت ادامه یابد و پس از آن می تواند تغییر امتداد داده و به لوله قائم هواكش متصل شود و یا مستقلا تا هوای آزاد ادامه یابد .
27.آیا قطر لوله فاضلاب توالت فرنگی و عمق آب هوابند آن مناسب است؟
28. شاخه افقی هر لوله هواكش باید به سمت نقطه اتصال آن به لوله فاضلاب شیب داشته باشد به طوری كه تقطیر آب در داخل لوله هواكش بتواند به آسانی به لوله فاضلاب تخلیه شود، آیا این مورد رعایت شده است؟
29.ارتفاع شیر پیسوار توالت فرنگی از جزوه هیدرولیک و پنوماتیک تمام شده 45 سانتی متر می باشد، آیا رعایت شده است؟
30.در مورد توالت فرنگی و شرقی، آیا سمت اتصال آب گرم مصرفی درست )سمت چپ( است؟ در مورد دوش بهتر است به موارد زیر توجه نماییم :
31. آیا قطر لوله آب سرد و گرم به شیر مخلوط دوش مناسب است؟ قطر لوله ای كه به دوش آب می رساند باید حد اقل 1/2 اینچ باشد .
32.آیا سمت اتصال لوله آب گرم مصرفی درست می باشد؟ شیر آب گرم مصرفی سمت چپ می باشد .
33.آیا كف و دیواره های توالت عایق رطوبتی مناسب شده است؟
دیواره های اطراف اتاقك باید دست كم تا ارتفاع 1.8 متر با مواد آب بند و مقاوم در برابر نفوذ رطوبی ساخته شود و سطوح آن كاملا صاف و صیقلی و قابل شستشو باشد، عایق رطوبتی كف مطابق نقشه های معماری اجرا می گردد .
34.آیا قطر نامی كفشوی كف كابین مناسب بوده و روی دهانه تخلیه شبکه قابل برداشتن و مناسب نصب شده است؟
قطر اسمی لوله تخلیه كفشوی حد اقل 2 اینچ یا 50 میلیمتر بوده وروی دهانه تخلیه باید شبکه مقاوم در برابر خوردگی و قابل برداشتن نصب شود كه سوراخ های آن از 6 میلی متر بزرگتر نباشد .
35. آیا لوله قائم دوش توسط بست به دیوار محکم شده است؟
36. آیا ارتفاع شیر مخلوط دوش از كف تمام شده مناسب است؟ ارتفاع شیر دوش تا كف تمام شده 90 تا 100 سانتی متر می باشد
37.آیا تعداد دوش و وان و توالت و دستشویی برای كاربری های مختلف درست می باشد؟ به جدول 16-7-3-2 “الف” صفجه 108 كتاب مبخث 16 مراجعه شود .
38. آیا در شیر های اهرمی بر روی لوله های آبرسانی به شیر، محفظه هوا جهت كاهش ضربه قوچ تعبیه شده است؟
39.در صورت استفاده از دوش كمر تلفنی، آیا مانع برگشت جریان بر روی لوله آب سرد مصرفی نصب شده است؟
در صورت استفاده از دوش كمر تلفنی، نصب مانع برگشت جریان از نوع تركیبی شیر یکطرفه و خلا شکن و یا شیر یکطرفه دوتایی در محل اتصال شلنگ به شیر ضروری است .

دانلود خلاصه هیدرولیک و پنوماتیک

در مورد وان بهتر است به موارد زیر توجه نماییم :
40. آیا قطر لوله فاضلاب وان مناسب است؟
قطر اسمی لوله خروجی فاضلاب وان باید دست كم 40 میلی متر یا 1/2 اینچ باشد .
41.آیا عمق هوابند سیفون وان درست است؟ عمق هوابند سیفون وان 75 میلی متر می باشد .
42.آیا ارتفاع شیر مخلوط تا كف تمام شده صحیح می باشد؟
فاصله شیر مخلوط وان تا كف تمام شده ،70 سانتی متر و از سطح تراز وان حد اقل 8 جزوه هیدرولیک و پنوماتیک متر باید بالاتر باشد. همچنین فاصله دوش بالای وان تا شیر مخلوط 90 سانتی متر در نظر گرفته می شود .
43. آیا سیستم هواكش فاضلاب وان به نحو درستی اجرا شده است؟
44.آیا برای دسترسی به سیفون وان، دریچه مناسب كنار سیفون پیش بینی شده است؟
اتصال لوله فاضلاب خروجی وان به لوله فاضلاب ساختمان و سیفون آن باید قابل بازدید و دسترس باشد. برای دسترسی به سیفون فاضلاب وان باید دریچه ای به ابعاد 25*25 سانتی متر در نزدیکی سیفون پیش بینی شود .

می دانیم كه :
الف( حد اكثر دمای آب گرم مصرفی در نقطه خروج آب از شیر وان باید 94°و دوش 34°سانتی گراد باشد .
ب( حداقل فشار قبل از شیر های دوش در حالت باز باید 5.5 متر ستون آب یا 8 پوند بر اینچ مربع باشد و حد اكثر فشار پشت شیر دوش در حالت بسته باید 40 متر ستون آب یا 60 پوند بر اینچ مربع باشد .
جدول 16-4-3-5 “ب” و “ت” صفحه 36 مبحث 16 .
ج( حداقل میزان روشنایی حمام و توالت 50 لوكس ولی مقدار پیشنهادی 100 لوكس می باشد، حد اقل روشنایی عمومی برای اصلاح صورت 200 لوكس ولی مقدار توصیه شده 500 لوكس می باشد .

در مورد دستشویی بهتر است به موارز زیر توجه نماییم :
45. آیا ارتفاع نصب دستشویی از كف تمام شده مناسب است؟ ارتفاع نصب دستشویی از كف تمام شده باید 80 سانتی متر باشد .
46. آیا سمت اتصال آب گرم مصرفی درست )سمت چپ( است؟
47.آیا ارتفاع نصب لوله فاضلاب جزوه هیدرولیک و پنوماتیک از كف مناسب است؟ ارتفاع نصب لوله فاضلاب دستشویی از كف باید 45 سانتی متر باشد .
48.آیا ارتفاع نصب لوله های آب رسانی به دستشویی از كف درست می باشد؟ ارتفاع نصب لوله های آبرسانی دستشویی از كف 55 سانتی متر می باشد .
49.آیا قطر لوله آبرسانی درست است ؟

قطر لوله آبرسانی 1/2 اینچ می باشد .
50. عمق آب هوابند سیفون دستشویی حد اقل 75 میلی متر می باشد، آیا این مساله رعایت شده است؟
51. آیا قطر سیفون دستشویی درست است؟
قطر دهانه تخلیه آب دستشویی باید دست كم 32 میلی متر یا 1/4-1 اینچ باشد .
52.آیا سمت اتصال آب گرم مصرفی درست )سمت چپ( است؟
53. پایه دستشویی فقط نقش پوشش برای لوله های آب و فاضلاب را دارد و وزن دستگاه به هیچ وجه نباید به آن منتقل گردد، آیا این موضوع رعایت شده است؟
54.آیا هواكش فاضلاب دستشویی درست اجرا شده است؟
لوله هواكش فاضلاب دستشویی باید به طور قائم با زاویه 45 درجه نسبت به سطح افق تا حد اقل 15 سانتی متر بالاتر از سرریز دستشویی ادامه یابد .
55.در صورت نصب شیر مخلوط آیا روی لوله آبرسانی شیر یکطرفه نصب شده است؟
56.بهتر است از اتصال سایر لوازم بهداشتی ) ماشین لباسشویی، ماشین ظرفشویی و … ( به سیفون دستشویی احتناب گردد، آیا این مورد رعایت شده است؟
57.اگر دستشویی به صورت لگن سرتاسری باشد هر 50 سانتی متر طول آن باید به عنوان یك دستشویی تلقی گردد .
می دانیم كه :
حداقل فشار قبل از شیر دستشویی 5.5 متر ستون آب یا 8 جزوه بازرسی مخازن تحت فشار بر اینچ مربع باید باشد و در این فشار حداقل دبی باید 2 گالن بر دقیقه باشد. حد اكثر فشار پشت شیر دستشویی باید 4 بار باشد. جدول 16-4-3-5 “ب” و “ت” صفحه 36 مبحث 16 .

در مورد سینك آشپزخانه بهتر است به موارد زیر توجه نماییم :
58.آیا ارتفاع نصب سینك ظرفشویی از كف تمام شده جزوه هیدرولیک و پنوماتیک است؟ ارتفاع نصب از كف تمام شده 85 سانتی متر است .
59. آیا ارتفاع نصب لوله های آبرسانی به سینك از كف تمام شده درست است؟ ارتفاع نصب لوله های آبرسانی به سینك از كف تمام شده 55 سانتی متر است .
60.آیا قطر لوله آبرسانی به سینك ظرفشویی 1/2 اینچ می باشد؟
61.آیا سمت اتصال آب گرم مصرفی )سمت چپ( درست است؟

62.آیا ارتفاع نصب لوله فاضلاب سینك از كف تمام شده درست است؟ ارتفاع نصب لوله فاضلاب سینك از كف تمام شده 45 سانتی متر است .
63.آیا قطر سیفون و عمق آب هوابند سینك ظرفشویی درست می باشد؟
حداقل قطر سیفون سینك ظرفشویی باید 1/2-1 اینچ و عمق آب هوابند آن 75 میلی متر باشد .
64. آیا در صورت نصب شیر مخلوط روی لوله آب سرد مصرفی سینك ظرفشویی شیر یکطرفه نصب شده است؟
65.لوله هواكش فاضلاب سیك باید به طور قائم با زاویه 45 درجه نسبت به سطح افق تا حد اقل 15 سانتی متر بالاتر از لبه سرریز ادامه یابد، آیا رعایت شده است؟
66. اگر سینك به صورت لگن سرتاسری باشد باید هر 50 سانتی متر طول آن به عنوان یك سینك مستقل تلقی گردد .
می دانیم كه :
حداقل فشار قبل از شیر سینك 5.5 متر ستون آب یا 8 پوند بر اینچ مربع می باشد و در این فشار حداقل دبی باید 2.1 گالن در دقیقه باشد .
نظارت بر لوله کشی فاضلاب و هواکش
1.آیا جنس لوله های فاضلاب و هواكش آن درست است؟
جنس لوله های فاضلاب می تواند چدنی، فولادی گالوانیزه ،PE ،PVC ، وPP باشد. استفاده از لوله های مستعمل مجاز نیست.كاربرد لوله های فولادی گالوانیزه در خاک )زیر كف پایین ترین طبقه یا در محوطه( مجاز نیست .لوله و فیتینگ پلی وینیل كلراید(PVC) باید از نوع سخت و طبق استانداردهای درج شده در مبحث 16 باشد. در استانداردEN1329 لوله های با علامت”B” برای نصب در طبقات و لوله های با علامت”D” برای دفن در خاک و لوله های با علامت”BD” برای نصب در طبقات ساختمان یا دفن در خاک اختصاص دارد.
در استانداردISO3633 لوله های با علامتA برای لوله كشی آب باران و هواكش فاضلاب و لوله های با علامتB برای لوله كشی فاضلاب، هواكش فاضلاب و آب باران اختصاص دارد.
لوله و فیتینگ پلی اتیلن با جزوه هیدرولیک و پنوماتیک بالا(PE) طبق استانداردهای مندرج در مبحث 16 باشد در استاندارد EN1519 لوله های با علامت”B” برای نصب در طبقات و لوله های با علامت”BD” برای نصب در طبقات و نیز دفن در خاک )در زیر كف پایین ترین طبقه ساختمان( اختصاص دارند.

تاسیسات حرارت مرکزی:
در این سیستم تاسیسات حرارت مدر یك قسمت )موتورخانه( تولید می شود و به قسمت های مختلف ساختمان توسط یك سیال واسطه مانند آب ، بخار هوا و روغن انتقال می یابد. و دارای انواع زیر است.
1. سیستم حرارت مركزی با بخار آب 2. سیستم حرارت مركزی با آبگرم
3. سیستم حرارت مركزی با هوای گرم 4. سیستم حرارت مركزی با آب داغ
5. سیستم حرارت مركزی با الکتریسیته
1. حرارت مرکزی با آب گرم:
فشار این سیستم در حدود جزوه هیدرولیک و پنوماتیک جو است، لذا دمای آب گرم ناقل حرارت با توجه به نقطه جوش آب در ارتفاعی كه سیستم در آن كار می كند تعیین میگردد كه معمولا از 190F تجاوز نمی نماید. این سیستم را می توان به نوبه خود بر حسب چگونگی گردش آب به ترتیب زیر طبقه بندی نمود:
الف- سیستم با جریان طبیعی: كه در آن گردش آب در نیروی ترموسیفون ناشی از اختلاف وزن مخصوص آبگرم رفت و برگشت و بدون كمك عامل خارجی )پمپ( صورت می گیرد. بدلیل محدود بودن نیروی ترموسیفون و عدم توانایی آن برای مقابله با افت فشار زیاد در مسیر لوله كشی، این سیستم تنها برای ساختمانهای كوچك قابل استفاده است. دمای آبگرم مصرفی رفت در این سیستم معمولا بین 140F و 180F در نظر گرفته می شود
ب- سیستم با جریان اجباری : در این سیستم انرژی لازم برای گردش آب و غلبه بر افت فشارهای مسیر توسط یك پمپ تامین می گردد، لذا سرعت گردش آب بیشتر بوده اختلاف دمای آب رفت و برگشت برای این سیستم حدود 20F می باشد .دمای آب رفت در این سیستم بین 170F تا 190F در نظر گرفته می شود..
2.حرارت مرکزی با آب داغ:
در این سیستم كه بیشتر در تاسیسات بزرگ مورد استفاده قرار میگیرد، دمای آب از حد نقطه جوش آن در فشار جو فراتر رفته تا حداكثر 400F می رسد. بدیهی است كه در چنین صورتی نمیتواند تحت فشار آتمسفر كار كند بلکه باید بترتیبی فشار سیستم را بالا برد تا حدی كه آب در دماهای بالا به بخار تبدیل نشود .برای نیل بدین مقصود در سیستم های حرارت مركزی با آب داغ از منابع انبساط بسته استفاده می گردد. این منابع علاوه بر وظیفه جبران نوسانات حجمی آب سیستم كه ناشی از تغییرات دمای آب می باشد، مسئولیت ایجاد فشار مناسب را توسط بالشتکی از هوا ، بخار یا یك گاز بی اثر مانند ازت كه نیمی از حجم منبع را اشغال میکند ،بعهده دارند. فشار این بالشتك بر روی سطح آب داخل منبع را میتوان بدلخواه روی سوپاپ اطمینانی كه روی منبع قرار دارد تنظیم نمود. نکته قابل توجه در سیستم های حرارت مركزی با آب داغ اینست كه فشار سیستم بنحو كاملا مطمئنی كنترل گردد تا نه از میزان لازم فراتر رفته بحد خطرناكی برسد و نه آنقدر نزول كند كه امکان تبخیر آب فراهم شود. گردش آب در سیستم های حرارت مركزی با آب داغ حتما بصورت اجباری و توسط پمپ صورت میگیرد.
3.سیستم حرارت مرکزی با بخار:
در این سیستم سیال ناقل حرارت، بخار می باشد. مقدار حرارتی كه توسط بخار حمل می شود نسبت به آب گرم یا آب داغ بسیار قابل ملاحظه است، بطوریکه با یك پاوند آب گرم با افت دمای 20F می توان 20Btu گرما به محل مورد نظر منتقل كرد، در حالیکه در اثر تقطیر یك پاوند بخار در فشار جو در داخل كنوكتور حدود 1000 Btu گرما حاصل میگردد. بدین دلیل برای مناطق بسیار سرد، حرارت مركزی منطقه ای، آسمانخراشها ،كارخانجات بزرگ، پادگانها و اصولا ساختمانهای پراكنده ای كه از یك مركز گرمایش تغذیه می شوند و همچنین برای برخی از تاسیسات نظیر جزوه هیدرولیک و پنوماتیک كه بخار دارای مصارف عدیده ای مثل رختشویی، پخت و پز ،استرلیزاسیون و غیره می باشد، گرمایش با بخار بسیار مناسب است. درباره چگونگی محاسبات سیستم حرارت مركزی با بخار بعدا بطور مفصل توضیح داده خواهد شد.
4. سیستم حرارت مرکزی با هوای گرم:
در این سیستم سیال ناقل حرارت، هواست. گرم كردن هوا ممکن است بطور مستقیم در كوره های گرم یا بصورت غیر مستقیم توسط آب گرم با بخار ارسالی از دیگ در وسایلی مانند هواساز و فن كویل انجام پذیرد .
گردش هوای گرم نیز می توان مانند گردش آب گرم، بصورت طبیعی یا اجباری ) توسط بازن ( گیرد.
الف- گردش طبیعی هوا: نیروی محرک هوا در این سیستم همانا اختلاف وزن مخصوص هوای گرم متصاعد و هوای سرد متنازل می باشد. هوا پس از گرم شدن در كوزه از داخل كانال به محل های مورد نظر ارسال گردیده پس از گرم كردن محیط با از دست دادن مقداری از حرارت خود سردتر شده از طریق كانال برگشت به كوزه هوای گرم باز میگردد، شکل 1-2 الف نشان دهنده چنین سیستمی است. بدیهی است كه در این سیستم نیز باید مقاومت در مسیر كانال كمتر از سیستم اجباری باشد تا هوا قدرت گردش طبیعی در تمام قسمتهای مورد نظر را داشته باشد.
ب- گردش اجباری هوا : در این سیستم نیروی جزوه هیدرولیک و پنوماتیک هوا توسط بادزن تامین می گردد. این بادزن ممکن است در كوزه هوای داشته باشد. این بادزن ممکن است در كوزه هوای گرم و یا در وسایلی مانند هواساز و فن كویل قرار داشته باشد. در این سیستم نیز هوای گرم ارسالی به محل مورد نظر پس از گرم كردن محیط به دستگاه گرم كننده هوا باز می گردد، ولی سرعت گردش هوا بیشتر بوده نسبت به حالت قبلی كنترل بهتری را می توان روی این پروسه اعمال نمود. در فصل سوم ) تهویه مطبوع ( چگونگی محاسبات كانال كشی سیستم با گردش اجباری هوا بطور مفصل توضیح داده خواهد شد.گاهی ممکن است برحسب نیاز، با تهیه آب داغ در دیگ و ارسال آن به مبدلهای حرارتی مختلف، در یك زمان از هر سه نوع سیـال ناقل حرارت یعنی آب، بخار و هوا در قسـمت های مخـتلف ساختمان استفاده نمود.
سیستم حرارت مرکزی با بخار آب:
سیال واسط )آب( توسط دستگاه های تولید گرما مانند دیگ بخار و مشعل حرارت را جذب نموده و با گردش در سیستم ساختمان بویسیله لوله انتقال انرژی را ممکن می سازد و این چرخه را تکرار می كند.
مشعل ها :به طور معمول مشعل ها همراه و متناسب با دیگ انتخاب می شوند و به میزان مصرف سوخت بر حسب لیتر در ساعت و كیلو گرم در ساعت یا گالن در ساعت مشخص می شوند.با داشتن قدرت حرارتی دیگ و ارزش حرارتی سوخت مایع، می توان نوع مشعل و میزان مصرف سوخت را انتخاب كرد. منتها چون مقداری حرارت سوخت از راه دود كش و تلفات دیگر به هدر می رود، در موقع محاسبه، راندمان مشعل را باید در نظر داشت. چون بیشتر گازوییل مصرف می شود، می توان مصرف مشعل را از تقسیم قدرت حرارتی دیگ) QB( در حاصل ضرب ارزش حرارتی هر كیلو گازوییل ) حدود 10000 كیلو كالری ( در راندمان مشعل كه بین 6/. تا 85/. است را به دست آورد. چون وزن مخصوص گازوییل 8/. است، بنابراین به ازای هر لیتر حدود 8000 كیلو كالری حرارت تولید خواهد شد كه این مقدار BTU 32000 است.اگر راندمان متوسط مشعل ها را 78/. انتخاب كنیم، به ازای هر لیتر گازوییل معادل BTU25000 حرارت تولید خواهد شد.با پیدایش سوخت های مایع و محسناتی كه نسبت به سوخت های جامد دارند، روز به روز در مشعل ها پیشرفت حاصل شده است و امروزه تقریبا در اكثر دیگ های حرارت مركزی و صنایع، سوخت مایع مصرف می شود و در نتجیه وجود مشعل ها ضروری است.

انواع سیستم لوله کشی:
سیستم لوله کشی با برگشت مستقیم:
در این روش، آب برگشتی از هر دستگاه پخش كننده ی جزوه هیدرولیک و پنوماتیک مستقیما وارد لوله برگشت شده، مسیر حركت به سمت موتورخانه را طی می كند. در این لوله كشی، دستگاه پخش كننده ی حرارتی كه به موتورخانه نزدیك تر است، نسبت به دستگاه های دیگر طول لوله ی رفت و برگشت كمتری )افت فشار كمتری در مسیر( در نتیجه آب در مدار دستگاه راحت تر و بیشتر سیركوله شده، در مدارهای دستگاه های دورتر ، كمتر جریان می یابد.
این طریقه لوله كشی برای جایی كه دستگاه های پخش كننده حرارت دارای افت فشار های نامساوی )مانند فن كویل های هستند و هر كدام نیز یك شیر تنظیم كننده) balancing valve( دارند، توصیه می شود. لازم به ذكر است سیستم لوله كشی رادیاتور ها در ساختمان های كوچك با برگشت مستقیم انجام می گردد.

سیستم لوله کشی با برگشت معکوس :
اگر دستگاه های پخش كننده گرما دارای افت فشار مساوی و یا تقریبا مساوی باشند، لوله كشی با برگشت معکوس برای آنها پیشنهاد می شود. در این سیستم آب برگشتی از دستگاه ها در جهت حركت آب در لوله رفت حركت می كند تا لوله برگشت آب آخرین دستگاه نیز به آن متصل می گردد، پس از آن آب به سمت موتورخانه حركت خواهد كرد.
در این سیستم لوله كشی مجموع طول لوله های رفت و برگشت برابر هستند ،در نتیجه افت فشار در مدار لوله كشی تمام دستگاه ها مساوی است. اگر افت فشار آب در خود دستگاه مساوی یا تقریباً مساوی باشد، مقدار آب در هر مدار متناسب با قطر لوله محاسبه شده، جریان خواهد یافت. لازم به ذكر است كه سیستم لوله كشی بیشتر ساختمان ها به این روش
انجام می شود.

سیستم لوله کشی مختلط:
در این سیستم قسمتی از لوله كشی برگشت به صورت مستقیم و قسمتی دیگر به طور معکوس انجام می شود .در شکل یك سیستم لوله كشی مختلط به طریقی كه در آن برگشت در رایزرها به صورت مستقیم و در هدر به روش معکوس انجام گردیده، نشان داده شده است. در این سیستم مجموع اندازه طول لوله رفت و برگشت و در نتیجه مقدار افت فشار در مسیر لوله كشی برای دستگاه ها مساوی نیست.

اختلاف مقدار جریان آب به مقدار افت فشار محاسبه شده در رایزرهای رفت و برگشت بستگی دارد که شامل افت فشار های زیر است:
1. افت فشار در مدار لوله كشی رفت و برگشت هر دستگاه تا محل برگشت معکوس
2. افت فشار در خود دستگاه
3. افت فشار در وصاله ها و شیرهای هر مسیر
لازم به ذكر است كه لوله كشی قسمت برگشت معکوس سیستم می تواند در كف زیرزمین و یا در داخل سقف كاذب آن نیز پیاده شود.

شیر ترموستات: بمنظور بهینه سازی مصرف سوخت نیاز است كه سیستم -% )( ) ( ً