جزوه حسابداری میانه ۱
3 جزوه
تایپ شده
فرمت:PDF
مهدی مشکی جمشید اسکن کاردانی به کارشناسی ی دانشگاه پیام نور سازمان حسابرسی تاری وردی نوروش کاردانی موسی
ً () () :
– (). ؛
-(). () () :
()= ()- ()
= – :
() %
%
قانون مالياتها 5.5 %
حق بيمه قرارداد طرحهاي عمراني 6 (6/1% سهم پيمانكار و 4/4% سهم كارفرما)
چنانچه قرارداد از تاريخ اجراي قانون بيمه بيكاري (6/5/1369) بسته شده باشد حق بيمه بيكاري نيز به مأخذ 6% درصد كل كاركرد محاسبه مي شود.

خلاصه حسابداری میانه ۱
چنانچه فرض شود با تنظيم صورت وضعيت شماره(2) كار پايان يافته باشد، اموالي كه در نتيجه اجراي قرارداد پيمانكاري بوجود آمده است به ترتيب زير به كارفرما تحويل مي شود:
5.تحويل موقت
پيمانكار پس از آنكه حداقل نود و هفت درصد (97%) عمليات موضوع پيمان را انجام داد، در صورتي كه باقيمانده و يا نقائص كارها مربوط به قسمت عمده اي از كار اساسي، به صورتي نباشد كه استفاده از كار انجام شده را غير ممكن سازد مي تواند از جزوه حسابداری میانه ۱ دستگاه نظارت تقاضاي تحويل موقت كند. براي تحويل موقت صورتمجلسي بين كارفرما، پيمانكار و دستگاه نظارت تنظيم مي شود.
5.1.برچيدن كارگاه
(قبلا در این مورد توضیح داده شد).
دفتر پيمانكار دفتر كارفرما
پيمان در دست اجرا **
بانك **
پرداخت بابت تخريب كارگاه ثبتي ندارد
5.2.ابطال ضمانتنامه حسن انجام تعهدات
حداكثر طي پانزده روز از تاريخ تصويب تحويل موقت، صورت وضعيت موقتي (صورت وضعيت ماقبل آخر) بدون منظور كردن هيچ نوع مصالح پاي كار، تنظيم مي شود. هرگاه براساس اين صورت وضعيت، پيمانكار بدهكار نباشد و با جمع بدهي وي از نصف كسور سپرده حسن انجام كار (وجه الضمان) كمتر باشد وجه حسابداری انجام تعهدات بلافاصله پس از تصويب صورتمجلس تحويل موقت آزاد مي شود. با فرض آنكه صورتمجلس تحويل موقت تصويب شده باشد ثبت ابطال ضمانتنامه در دفتر روزنامه پيمانكار و كارفرما به صورت زير خواهد بود:
5.3.ابطال ضمانتنامه پيش پرداخت
ضمانتنامه پيش پرداخت تا پايان مدت پيمان معتبر است و مبلغ آن معمولاً با پرداخت صورت وضعيتها به تدريج كاهش مي يابد به نحوي كه كل پيش پرداخت با آخرين صورت وضعيت موقت (صورت وضعيت ماقبل آخر) مستهلك مي شود.
با فرض آن كه مبلغ ضمانتنامه پيش پرداخت و مبلغ آن با پرداخت صورت وضعيتهاي موقت كاهش نيافته باشد ثبت ابطال آن در دفتر روزنامه پيمانكار و كارفرما به صورت زير خواهد بود:
5.4. تهيه صورت وضعيت قطعي
پس از تحويل موقت، دستگاه نظارت همراه با نماينده پيمانكار به اندازه گيري و تهيه صورت وضعيت قطعي كارهاي انجام شده خواهد پرداخت. مقادير و ارقامي كه در صورت وضعيت قطعي منظور مي شود به تنهايي قاطع است و يكي از مأخذهاي قطعي محاسبات خواهد بود ولو اين كه بين آنها و مقادير يا ارقامي كه در صورت وضعيت منظور شده است اختلافاتي باشد.
5.5.تهيه صورتحساب قطعي پيمان
صورتحساب قطعي بر اساس صورت وضعيت قطعي تهيه مي شود و مبلغ آن برابر با صورت وضعيت قطعي و مبالغي است كه بر اساس قرارداد و اسناد و مدارك منضم به آن به مبلغ مزبور اضافه يا از آن كسر شده است.
هرگاه بر اساس صورتحساب قطعي پيمانكار بدهكار يا بستانكار باشد اين طلب با بدهي پس از تصفيه، به حسابهاي مربوط در دفاتر پيمانكار و كارفرما منظور مي شود.
در اين مرحله يا هر مرحله ديگري كه كل پيمان يا بخش عمده اي از آن تكميل شده و فقط كارهايي جزئي باقي مانده باشد سود يا زيان پيمان در دفاتر پيمانكار و بهاي و بهاي تمام شده دارايي تكميل شده در دفاتر كارفرما به صورت زير محاسبه و در دفتر روزنامه ثبت ميشود:
دفتر پيمانكار. مانده حساب پيمان در دست اجرا در خاتمه كار، مخارج دوره اجراي طرح يا بهاي تمام شده پيمان را نشان مي دهد. چنانچه بهاي تمام شده پيمان يا مانده حساب صورت وضعيتها تأييد شده كه نشان دهنده درآمد پيمان است مقابله شود سود يا زيان پيمان تكميل شده محاسبه خواهد شد.
دفتر كارفرما. مانده حساب دارايي در جريان ساخت در خاتمه كار بهاي تمام شده دارايي ساخته شده را نشان مي دهد كه به حساب دارايي منتقل و از اين تاريخ مشمول محاسبه استهلاك مي شود.
5.6. استرداد نصف سپرده حسن انجام كار
چنانچه پيمانكار قبلاً وجه سپرده حسن انجام كار را در مقابل ضمانتنامه دريافت نكرده باشد نصف آن بلافاصله پس از تصويب صورت وضعيت قطعي از طرف كارفرما به پيمانكار بازگردانده مي شود. با فرض آنكه پيمانكار وجه سپرده حسن انجام كار را قبلاً در مقابل ضمانتنامه يا وثيقه دريافت نكرده باشد بازگرداندن نصف سپرده حسن انجام كار به صورت زير در دفتر روزنامه ثبت مي شود.
دانلود رایگان خلاصه کتاب جزوه حسابداری میانه ۱ pdf
5.7. بهره برداري و هزينه نگاهداري عمليات موضوع پيمان
هزينه بهره برداري و نگاهداري عمليات موضوع پيمان در دوره تضمين يعني فاصله زماني بين تحويل موقت و تحويل قطعي به عهده كارفرماست. اما اگر در اين دوره معايب و نقائصي در كار مشاهده شود كه ناشي از حسابداری عمل پيمانكار باشد وي مكلف است آن معايب و نقائص را به هزينه خود رفع كند.
6.تحويل قطعي
اعضاي كميسيون تحويل قطعي در پايان دوره تضمين بنا به تقاضاي پيمانكار از كار بازديد مي كنند و هرگاه عيب و نقصي كه ناشي از كار پيمانكار باشد مشاهده نكنند تحويل قطعي انجام خواهد گرفت و بلافاصله صورتمجلس مربوط به آن تنظيم مي شود و سپس كارفرما تصويب آن را به پيمانكار ابلاغ مي كند.
هرگاه كميسيون تحويل قطعي، عيب و نقصي ناشي از پيمانكار در عمليات موضوع پيمان مشاهده كند پيمانكار مكلف است آن معايب و نقائص را به هزينه خود رفع كند. هرگاه پيمانكار در انجام اين تعهد كوتاهي كند كارفرما حق دارد آنها را خود به تنهايي يا به هر ترتيب كه مقتضي بداند رفع كند و هزينه آنرا از محل نصف سپرده حسن انجام كار كه پيمانكار نزد او دارد برداشت كند.
6.1.استرداد نصف ديگر سپرده حسن انجام كار
نصف ديگر سپرده حسن انجام كار پس از تصويب صورتمجلس تحويل قطعي از طرف كارفرما به پيمانكار جزوه حسابداری میانه ۱ مي شود. با فرض آنكه پيمانكار قبلاً وجه سپرده حسن انجام كار را در مقابل
ليست حساب ها:
« دارائيهاي جاري »
بانك و صندوق :
اين حساب مخصوص ثبت وجه نقدي است كه در مؤسسات براي دريافت ها و پرداخت هاي نقدي جاري يا پرداخت هاي نقدي آتي نگهداري مي شود در برخي موارد ، وصول وجه نقد از مشتريان اجتناب نا پذير است و همچنين پرداخت هاي مؤسسه نيز در برخي موارد بايد نقدي صورت پذيرد به همين جهت در برخي از مؤسسات ، شخصي به عنوان صندوق دار استخدام مي گردد و متناسب با حداكثر وجهي كه در اختيار او قرار خواهد شد از او تضمين هاي لازم اخذ خواهد شد لازم به يادآوري است كه علاوه بر حساب صندوق كه در دفتر كل افتتاح شده ، در صورت تعدد ، حسابهاي معين نيز نگهداري مي شود يك دفتر مخصوص به نام دفتر صندوق توسط صندوقدار نگهداري مي شود كه جنبه آماري و اطلاعاتي دارد و از سيستم حسابداري دو طرفه پيروي نمي كند اين دفتر دريافت ها و پرداخت هاي نقدي را بلافاصله میانه خواهد نمود در پايان هر روز وجه موجود در صندوق شمارش شده ، با دفتر صندوق مطابقت داده مي شود تا صحت انجام امور دريافت و پرداخت به اثبات برسد . حساب صندوق در دفاتر حسابداري بر اساس اسناد حسابداري تكميل مي گردد بدين صورت كه به ازاي دريافت هاي نقدي ، حساب صندوق بدهكار و در مقابل پرداخت هاي نقدي حسابداری صندوق بستانكار مي شود وجوه نقد ، ضمن آنكه براي معاملات نقدي بسيار اهميت دارد و در دسترس بودن آن در اسرع وقت از امتيازات اين دارايي مي باشد به همان نسبت نيز مي تواند در معرض سوء استفاده قرار گيرد وبنابر اين مؤسسات كوچك می توانند با اعلام آئين نامه هاي داخلي نسبت به صحت عمل صندوق اطمينان حاصل نمايند .
حساب تخواه گردان :
در مؤسسات ، ممكن است حساب بانك به دليل لمتيازات زياد ، جانشين صندوق گردد و كلية دريافت و پرداخت ها از طريق آن انجام ود البته پرداخت هاي جزئي را با صدور چاپ از حساب بانكي انجام نمي دهند و در برخي موارد دريافت كنندگان وجوه جزئي از دريافت چك خود داري مي كند بنابراين براي تامين مالي پرداخت هاي جزئي ، مبلغي را تحت تخواه گردان در اختيار يكي از كاركنان مالي قرار مي دهند تا با رعايت مقررات و آئين نامه هاي داخلي مؤسسه نسبت به پرداخت هزينه هاي جزيي يا خريد بعضي ملزومات ااقدام نمايند .
مبلغ تخواه گردان متناسب با هزينه ها و يا پرداخت هاي جزئي مؤسسه است و از شخصي كه تخوان گردان در میانه او است تضمين لازم دريافت مي گردد در مؤسسات پيمانكاري نيز شخصي را به عنوان تخواه گروان معين مي نمايد و مبالغي رادر اختيار وي قرارمي دهند تا هزينه هايي مانند خريد مواد و مصالح ساختماني ، دستمزد حمل و نقل و … را پرداخت نمايد .
حساب دريافتني :
حسابهاي دريافتني از جمله حساب هاي دارايي جاري است و شامل كلية مطالبي مي شود كه مؤسسه بايد در آينده دريافت نمايد عمده ترين اين مطالبات ناشي از فروش هاي نسية كالا يا عرضة نسيةخدمات مي باشد در مبادلات تجاري امروزه فعالیت هاي تجاري نسيه بر مبادلات تجار ي نقدي فزوني دارد و اين مسئله حتي در زمينة تجارت خارجي نیز قابل مشاهده است .
حساب ذخيرة مطالبات مشكوك الوصول :
همانطور كه گفته شد ، براثر انجام معاملات نسيه حسابهاي دريافتني ايجاد مي شود و مسئلة وصول اين نوع مطالبات مطرح مي گردد بنابراين شناخت مشتريان در اقدام به مبادلات تجاري از مسايل اساسي تجارت مي باشد در صورتي كه شناخت كافي از مشتريان وجود نداشته باشد وصول مطالبات ممكن است با مشكلات مواجه گردد و چه بسا مطالبات وصول نشوند و عملا امكانات مالي مؤسسه به هدر برود جزوه حسابداری میانه ۱ احتمال عدم وصول حسابهاي دريافتني وجود داشته باشد آن را به هزينة مطالبات مشكوك الوصول منظور و طرف مقابل آن را ذخيرة مطالبات مشكوك الوصول مي نامند .
اسناد دريافتني :
امكان دارد در مقابل مطالبات ناشي از فروش نسية كالا يا عرضه خدمات به طور نسيه از طرف خريدار يا درياف كنندة خدمات اسناد قانوني ، مانند سفته و برات دريافت گردد كه آن مطالبات در اصطلاح حسابداري اسناد دريافتني مي گويند .
حساب پيش پرداخت :
در برخي موارد قبل از دريافت خدمات يا دارايي وجه آن به فروشنده پرداخت مي گردد . مدارك ثبت هزينه ها وقوع يا تحمل آنهاست و بنابراين زمان پرداخت مبالغي بابت پيش پرداخت ها ، هزينه اي وقوع نيافته است و اين مبالغ در يك حساب دارايي به نام پيش پرداخت ثبت مي گردد . پرداخت بابت بيمه سال آينده ، اجارة 6 ماهه آينده ، آگهي هاي تجاري ماه آينده نمونه اي از پيش پرداخت ها هستند .
حساب سپردة حسن انجام كار :
حساب سپردة حسن میانه كار كه نزد كارفرما نگهداري مي شود بايد به عنوان يك قلم حسابداری در صورت هاي مالي نشان داده شود يا از طريق يادداشت هاي همراه صورتاي مالي افشاء گردد.
« دارائيهاي ثابت »
دارائيهاي ثابت به دارائيهاي گفته مي شود كه به طور نسبي داراي عمر طولاني هستند و در جريان عمليات عادي مؤسسات مورد استفاده قرار ميگيرد اين دارايي صرفا براي مؤسسه تهيهشده وبه منظور سرمايه گذاري يا فروش مجرد تحصيل نشده است دارايي ثابت هر موسسه ، معرف اعتبار بوده و ميزان تجهيزات و ماشين آلات مؤسسه طبقه بندي و قدرت كارايي آن نقش سازنده اي دارد.
دارائيهاي ثابت مشهود :
اين دارائيها داراي موجوديت فيزيكي و عيني هستند و به علت داشتن عمر نسبتا طولاني،در ئطي سالهاي متمادي به طور مؤثر در عمليات واحد هاي تجاري مورد استفاده قرار ميگيرد از جمله اين دارائيها ميتوان: زمين،ساختمان،ماشين آلات،تاسيسات،وسائط نقليه واثاثيه رانام برد .
دارائيهاي ثابت نامشهود :
اين دارائيها موجوديت فيزيكي و عيني ندارند مانند خط تلفن ، ارزش علائم تجري و …
« بدهي ها »

حسابداری میانه
بدهي ها :
به حقوق مالي طلبكاران نسبت به دارائيهاي يك واحد اقتصادي بدهي گفته ميشود . به بيان ديگر تعهدات مالي يك واحد اقتصادي به اشخاص غير از مالك « بدهي » نام دارد انواع بدهي هاي جاري عبارت است از :
1 – حسابهاي پرداختني ، 2 – اسناد پرداختني ، 3 – پيش دريافت ها
حسابهاي پرداختني :
حسابهاي پرداختني يكي از انواع بدهي هاي جاري است و شامل كلية بدهي هايي مي شود كه مؤسسه بايد در آينده پرداخت نمايد عمده ترين اين بدهي ها ناشي از خريدهاي نسيه مي باشند .
اسناد پرداختني :
امكان دارد در مقابل بدهي هاي ناشي از حسابداری نسية كالا و يا دريافت خدمات به طور نسيه مؤسسات به فروشنده و يا عرضه كننده خدمات اسناد قانوني مانند سفته ، برات و … صادر نمايند كه با آنها در اصطلاح حسابداري اسناد پرداختي مي گويند .
پيش دريافت ها :
مؤسسه ممكن است قبل از ارائة خدمات مبالغي را پيش دريافت نمايد كه جزء بدهي مؤسسه محسوب مي شود ، و تحت عنوان حساب پيش دريافت منظور مي گردد . در مؤسسات پيمانكاري مي توان به پيش دريافت بيمه و پيش در يافت پيمان كار اشاره نمود .
بدهي هاي بلند مدت :
بدهي هايي هستند كه مدت زمان آنها بيش از يك سال مي باشد مثل وام بلند مدت . ديون رهني .
سرمايه :
در حسابداري حق مالي مالك يا مالكين واحد اقتصادي نسبت به دارائيهاي آن را اصطلاحا سرمايه مي نامند اگر مؤسسه در طي فعاليت هاي مالي خود سود كسب نمايد موجب افزايش سرمايه و اگر زيان نمايد موجب میانه سرمايه ميگردد .
در آمدها :
مؤسسات بر حسب نوع كسب و كارخدماتي براي مشتريان خود ارائه مي كنند ودر ازاي آن خدمات ممكن است وجوهي را دريافت نمايند يا مشتريان تعهد كنند وجوه فوق را در آينده دريافت نمايند در حسابداري به اين مبالغ اصطلاحا در آمد گفته مي شود و در مؤسسات پيمانكاري نيز در ازاي خدماتي كه پيمانكار براي كارفرما ارائه مي كند مبالغي را به عنوان درآمد دريافت مي نمايد از انواه در آمد هاي موجود در يك مؤسسه پيمانكاران مي توان به در آمدهاي متفرقه و كار گواهي شده كه پيمانكار به كارفرما ارائه مي دهد اشاره نمود .
هزينه ها :
مؤسسات خدماتي به منظور ارائة خدمات به مشتريان ناچارند مخارج گوناگوني را محتمل شوند كه اين مخارج « هزينه » ناميده مي شود در موسسات پيمانكاري نيز براي انجام پيمانكاري كه همان ارائة خدمات به كار فرمايان مي باشد هزينه هايي را متحمل مي شود از جمله هزينة اداري تشكيلاتي ، هزينة حقوق و …
حساب پيمان :
در مؤسسات پيمانكاري يك حساب به نام حساب پيمان ها وجود دارد كه به عنوان يك حساب هزينه میانه مي شود مؤسسات پيمانكاري تمام هزينه هايي كه براي انجام قرارداد خود انجام مي دهند مثلا خريد مصالح و پرداخت دستمزد و هزينة حمل و نقل و … را بستانكار و در حسابداری آن حساب پيمان را بدهكار مي كنند .
حساب كارگواهي شده :
حساب ديگري كه در مؤسسات پيمانكاري وجود دارد حساب كارگواهي شده مي باشد كه به عنوان در آمد در اين مؤسسات تلقي مي شود و درآمدهايي كه به دست مي آيد را معمولا تحت عنوان حساب كارگواهي شده منظور مي نمايند .
× لازم به ذكر است كه از تفاوت بين حساب پيمان و حساب كار گواهي شده سود ( زيان ) مؤسسه به دست مي آيد .
روشهاي متداول حسابداري پيمانكاري :
مسئلةاساسي در حسابداري پيمانكاري چگونگي تخصيص در آمدهاو هزينه هاي مرتبط با دورههاي مالي ، در طول مدت قرار داد است براي تعيين سودي كه بايد در هردورة مالي به حساب منظور شود مؤسسات پيمانكاري از دو روش متداول حسابداري پيروي مي كند ، كه عبارتند از :
1- روش كار تكميل شده ( با محاسبه سود هنگامي كه طرح به ميزان قابل توجهي تكميل شده باشد )
2- روش درصد پيشرفت كار ( يا محاسبة سود به تناسب كادر جريان پيشرفت هر دوره )
الف ) روش كار تكميل شده ( Completed – contract method )
در اين روش شناخت در آمد هنگامي صورت مي گيرد كه كل پيمان يا بخش عمده اي از آن تشكيل شده و صرفا كارهاي جزئي باقي مانده باشد .
در اين روش مخارج پيمان و نمونه سوالات حسابداری میانه 1 دريافتي در ازاء پيشرفت كار ، در خلال مدت قرار داد ، انباشته مي شود و اما شناخت در آمد پيمان تا زماني كه پيمان عمدتا تكميل نگرديده باشد صورت نمي گيرد . مزيت اصلي روش كار تكميل شده این است كه سود پيمان زماني تعيين مي شود كه كار تمام شده يا به مراحل نهايي تكميل رسيده باشد در اين روش خطرشناخت يا شناسايي سودهايي كه ممكن است كسب نشوند به حداقل مي رسد .
اشكال اساسي روش كار تكميل شده اين است كه درآمدي كه در دوره مالي گزارش مي شود ميزان كار انجام شده در خلال دوره به روي پيمان ها را منعكس نمي كند .
مثال اگر چند پيمان میانه همگي در يك دورة مالي تكميل شود اما در دوره هاي قبل ، پيماني به اتمام نرسيده باشد و يا در بعد پيماني تكميل نشود ، با وجود ثبات نسبي فعاليت هاي انجام شده ظاهرا سطح فعاليت هاي جاري را منعكس مي كند . اما همواره فاصلةمداومي بين زمان انجام كار و زمان شناخت سود مربوط به آن وجود دارد .
ب) روش درصد پيشرفت كار :
در اين روش در آمد به تناسب پيشرفت عمليات پيمان شناسايي مي شود . درآمد مذكور با هزينه هاي واقع شده براي رسيدن به همان مرحله از پيشرفت كار مقابله مي شود و حاصل آن ميتواند به عنوان سهم قابل تخصیصآن قسمتي از كاري كه طي دوره هاي جزوه حسابداری میانه ۱ شده ، گزارش شود.
اعمال روش درصد پيشرفت كار خطر اشتباه در برآورد را به همرا دارد ، بدين جهت تا زماني كه نسبت به سود آوري كل پيمان اطميناني نباشد ، منظور داشتن سود در صورت هاي مالي مورد نخواهد داشت و كاربردروش درصد پيشرفت كار نادرست است .
انتخاب روش :
هر گاه پيمانكاري يكي از روش ها را در مورد حسابداري پيمان شخصي به كار گيرد از ان پس در مورد ساير پيمان هايي كه داراي ضوابط مشابه هستند بايد از این روش تبعيت كند .
انتخاب روش حسابداري براي هر پيمان بستگي به ميزان اطمينان دارد كه پيمانکار از بر آورد درآمد و مخارج پيمان به دست مي آورد . در پاره اي موارد ، پيمانكار به خاطر عدم اطمينان نسبت به برآورد،تصميم به اتخاذ روش كامل كار تكميل شده مي گيرد در موارد ديگر كه نتيجة پيمان را مي توان به طور قابل اطمينان برآورد كرد ،حسابداری تمام يا پاره اي از پيمانها ممكن است با استفاده از روش درصد حسابداری كار صورت گيرد میانه پيمانكار ممكن است براي قرارداد هاي مختلف از هر دو روش همزمان استفاده كند .
اگر در روش حسابداري قراداد هاي پيمانكار تغيير داده شود تاثير اين تغييرات و مبلغ ريالي آن همواره با علل تغيير بايد افشاء گردد . هر گاه پيمانكار روش حسابداري خود را از درصد پيشرفت كار به روش كار تكميل شده تغيير دهد ممكن است ميزان كليه اثرات مالي ناشي از تغييرات روش را نتوان تعيين كرد در چنين مواردي دست كم ، افشاي مبلغ سود گزارش شده مربوط به سال هاي گذشتة پيمان هايي كه در ابتداي دورة حسابداري در جريان پيشرفت بوده ضروري خواهد بود.
ذخيره لازم براي زيان هاي قابل پيش بيني :
هر گاه اخرين بر اورده ها از هزينه ها و در آمدهاي يك قرارداد پيمانكار میانه دهندة زيان باشد ، بايد زخيره اي معادل كل زيان ، بدون توجه به ميزان كار انجام شده ، در نظر گرفته شود ، حتي در مواردي كه زيان پيش بيني شده از كل هزينه هاي آنجام شده تا تاريخ برآورد بيشتر باشد ، بايد براي كل زيان پيش بيني شدة آن پيمان ذخيره در نظر گرفت .
هرگاه بخش عمده اي از ظرفيت واحد اجرا كننده ( پيمانكار ) براي مدتي طولاني به پيماني اختصاص داده شود ، هزينه هاي غير مستقيم واحد پيمانكاري در طي باقي ماندة قرارداد بعضا به عنوان هزينه هاي قابل تسهيم مستقيم تلقي و در محاسبه ذخيره براي زيان پيش بيني شده ، در نظر گرفته مي شود .
در صورت نياز در نظر گرفتن ذخيره براي زيان پيمان ، ميزان ذخيره بدون توجه به مواد زير تعيين مي گردد .
الف – شروع يا عدم شروع عمليات اجرائي پيمان
ب – مرحله تكميل عمليات پيمان
ج – ميزان سود مورد انتظار از ساير قراردادهاي غير مرتبط با پيمان .
از آنجايي كه تعيين برآورد ميزان زيان آتي پيمان ممكن است با دقت كافي ممكن نباشد ، در بعضي موارد برآورد مبلغ زيان آتي امكان پذير است و در ساير موارد افشاي زيان احتمالي به تنهايي ( بدون بر آورد مبلغ ) كافي خواهد بود
دعاوي و تغيير ناشي از قراردادهاي پيمانكاري
مبالغ مورد مطالعه پييمانكار ناشي از تغييرات قراداد كه به تصويب كارفرما رسيده باشد ، تنها هنگامي به عنوان در آمد شناسايي مي شود كه پيمانكار مدارك و شواهدي دال بر قبول مورد مطالبه توسط كارفرما ارائه كند .
خسارات يا جرئم قابل پرداخت توسط پيمانكار كه ناشي از تاخير در حسابداری كار يا ساير علل باشد عموما به عنوان هزينه پيمان تلقي مي شود .
تعيين سود پيمان تكميل شده :
الف) روش درصد پيشرفت كار :
در روش ردصد پيشرفت كار ، تفاوت حساب كارگواهي شده و حساب پيمان (در آمد – هزينه) پس از تهية صورت حساب قطعي و تصفيه با پيمانكار – سود ( يا زيان ) پيمان تكميل شده را به دست مي دهد .
ب) روش كار تكميل شده :
پس از ثبت آخرين صورت وضعيت تفاوت حساب كارگواهي شده و حساب پيمان – پس از تهية صورت حساب قطعي و تصفیة حساب با پيمانكار – سود ( يا زيان ) پيمان تكميل شده را به دست خواهد داد ( محاسبه سود پس از ثبت آخرين صورت وضعيت در هر دو روش يكسان است )
انتقال سود بستن حساب پيمان تكميل شده :
حساب پيمان پس از خاتمه طرح ، بهاي تمام شده ( مخارج اجراي طرح ) را به دست خواهد داد ، كه پس از مقابلة ارزش با كارگواهي شده ، سود ( زيان ) ناشي از اجراي طرح تعيين خواهد شد . سود ( زيان ) پيمان تكميل شده را مي توان به يكي از دو روش زير محاسبه و به حساب سود و زيان اتنقال داد .
محاسبة سود و پيمان ها به طوريكه ( محاسبة سود در صورتي كه سود حاصل از هر پيمانكاري به طور جداگانه تعيين نشود ) :
در اين روش هاي تمام شده و ارزش كار گواهي شدة پيمان هاي تكميل شده به حساب سود و زيان پيمان ها منتقل و در نتيجة سود ( زيان ) پيمان ها با ثبت زير به طور يكجا تعيين مي شوند
بستن حساب سود و زيان پيمان ها به حساب سود و زيان
محاسبة سود پيمان هاي ناتمام :
نظر به مخاطرات كارپيمانكاري و تعهداتي كه پيمانكار در طول اجراي طرح و دورة تضمين دارد . اصل پذيرفته شده اين حسابداری كه اگر نسبت به سود آوري كل پيمان اطمينان لازم وجود نداشته باشد . بنابر سود شناسايي و در صورت هاي مالي منعكس گردد به عبارت ديگر از روشكار تكميل شده استفاده شود .
براي حسابداري پيمان هاي بلند مدت معمولا از روش درصد پيشرفت كار استفاده مي شود يعني سود بر مبناي درصد پيشرفت ( تكميل ) پيمان در پايان هر دورة مالي محاسبه و اندازه گيري مي گردد از آنجا میانه به كار گيري اين روش ، خطر اشتباه در برآورد را به همراه دارد ، از اين رو ، سود پيمان ناتمام زماني شناسايي و در صورت ها مالي منعكس شود كه نسبت به سود آوري و نتيجة كل پيمان نتيجة كل پيمان اطمينان لازم وجود داشته باشد .
در قراردادهاي مقطوع ، حسابداری كه معمولا درجة اطمينان از سود آوري و نتيجة كل پيمان را فراهم مي سازد عبارت است از :
الف) كل در آمد قابل وصول پيمان بتواند به نحوي معقول برآورد شود .
ب) مخارج لازم براي تكميل پيمان و همچنين درجة تكميل پيمان در تاريخ گزارش به وضوح قابل شناسايي باشد تا عملكرد واقعي بتوان با برآورد هاي قبلي مقايسه شود .
در قراردادهاي اماني : شرايطي :
) ) () – () :
) :
فهرست مطالب