جزوه رنگی و تایپ شده بافت شناسی جانوری
خدیجه سپهری راد خلاصه کتاب دکتر مریم شمس لاهیجانی دانشگاه علمی کاربردی دانشگاه آزاد اسلامی رشته زیستشناسی کارشناسی ارشد
: –:)(:: )(:–::)()()–(.
)(–٬٬
٬-)()()شیمیایی نزدیک مخرج(ویا لکه های پشمی جفت در نماتودا یافت می شود به دو رده تقسیم می شوند:فاسمیده آ)مانند آسکاریس –انگل روده و از انواع کرم های گرد بدنی میله ای مانند کشیده و از دو طرف نوک تیز در انواع ماده دراز تر و نازک تر و نرها پهن تر و کوچک تر و جدا جنس اند(-آفاسمیدیا )مانند ترشیا گونیه(
سیستم گوارشی:در نماتودا دستگاه گوارش کامل جزوه بافت شناسی جانوری و از دهان آغار شده –حفره دهانی –حلق عضلانی- روده باریک وطویل-راست روده و به مخرج ختم می شود. تنظیم اسمزی:تنظیم اسمزی و دفع مواد از ته توسط لوله هایی انجام می شود که در نماتودا های غیر انگلی توسط دو عدد غده در نزدیکی گردن کنترل می شود .غدد یاخته ای یا گردنی)rentte( مواد دفعی را از حفره عمومی کاذب می گیرند.هر یک از طریق یک منفذ دفعی آنهارا دفع می کنند .در نمونه های انگلی سیستم غده ای همان وظیفه رنت ها را برعهده دارد.

بافت شناسی
سیستم عصبی:از یک حلقه دور مری شروع شده و چهار طناب عصبی دارد و از طریق رابط های عرضی باهم ارتباط دارند.
سیستم تناسلی آسکاریس ماده و نر جدا هستند.
منفر جنسی ماده یک سوم قسمت فوقانی آسکاریس ماده است.
انتروبیو ومیکولاریس جزء کرم های گرد و جدا جنس هستند.
چرخه زندگی آسکاریس لومبر یکوتیرس
شاخه کرم های حلقوی یا آنلید ها)Annelida(: دارای حفره جزوه بافت شناسی جانوری واقعی یا سلوم می باشد متجاوز از 3100گونه لومبر یکوس هستند در دوران بلوغ 30سانتی متر طول و 9 میلی متر ضخامت دارند.سطح شکمی روشن تر از سطج پشتی است.
کرم های حلقوی در قسمت انتهایی دارای مخرج می باشد و بیضی شکل است و به طور عمودی در حلقه اخر قرار دارد جز بند اول و چهار بند آخر هر یک از بندها دارای 4 جفت تار هستند .جنس تار ها کیتین می باشد.
بدن بند یند یا قطعه یا Segment است.
رده بندی کرم های حلقوی در سطح رده:
1-رده پرتاران یا پلی کتیا)Poly cheatea(مانند آرنیکولا –سابلا
2-رده کم تاران اولی گوکتیاOlygocheateaمانند کرم خاکی
3-رده هیدرودینه آ-زالو کرم خاکی یا لومبریکوتریس:
در هربند سه منفذ وجود دارد. منفذ پشتی که در واقع سلوم را به خارج مرتبط می سازد ،در لبه جلویی هر بند در سطح پشتی قرار دارد.این نوع منفذ در 9 بند جلویی و یک بند جلویی و یک بند آخر بدن یافت نمیشود. دومنفذ دیگر ، منافذ نفریدیم ها یا نفریدیوپور ها ، درست در جلوی تارهای شکمی واقع شده اند. در بند 15 دو منفذ به لوله های اسپرمی متصل اند.بند 14 در سطح شکمی دارای دو منفذ کوچکتر از منافذ قبلی و لوله های تخمک بر نامیده می شود.
. دهان کرم خاکی دارای اویزگوشتی است که ناشی از پروستومیوم گوشتی است که بر روی دهان قرار دارد
برای کاهش اصطکاک و تسهیل حرکت کرم خاکی علاوه بر داشتن شبکه عصبی بسیار قوی و گیرنده های فشار و درد .اپیدرم.موکوس را ترشح میکنند .
کرم خاکی برای حفظ شکل خود دارای 9 دسته عظلات طولی در بدن خود است.
دانلود رایگان خلاصه کتاب کامل pdf جزوه بافت شناسی جانوری
حفره عمومی بدن: یک حفره ویژه حاوی مایع )سلولی(دارند که جزوه بافت شناسی جانوری های آمیب آسا و بیگانه خوار در آن شناورند.سطح بیرونی این حفره مفروش از یک لایه مزودزمی )صفاق(است.از لایه مزودرمی داخلی پوشاننده این حفره )لایه احشایی یا سروز(بافتی به نام کلو اگوژن)Chloragogenus tissue( است .
یک توده زرد رنگ واقع در سطح پشتی روده –رگ خونی پشتی را احاطه کرده-عمل آن مانند کبد است:متابولیسم آمینو اسید ها است .د آمینه کردن اسیدهای آمینه و تبدیل محلول آمونیاک به اوره در آنجا اتفاق می افتد. این توده زرد رنگ کربوهیدرات را به مولکولهای پرانزژی گلیکوژن وچربی تبدیل میکند. سلولهای در حال مرگ به سلوم می روند و در آنجا دفن می شوند و از طریق سلولهای آمیب آسا از سوراخ پشتی دفع می گردند.
برش عرضی کرم خاکی:
دستگاه گوارش:چینه دان –ذخیره مواد غذایی
غدد گاسی فروس :تنظیم pH سیستم گوارشی –ذخیره کلسیم کربنات می باشد و کربنات کلسیم را ترشح می کند.
تغذیه:مواد آلی موجود در برگ ها )در حال پوسیدن(.گردش خون کرم خاکی بسته است.
)خون دارد بی رنگ است(
سیستم عصبی:سیستم عصبی به شدت گانگلیون شده)به شدت گره خورده(اعضای حسی واقع در اپیدرم قرار دارد.
تنفس:اکسیژن از پوست وارد عروق خونی می شود و به جزوه بافت شناسی جانوری وصل می شود و هموگلوبین اکسیژن دار می شود و بعد در تمام بدن انتشار پیدا می کند.
سیستم تولید مثلی:کرم خاکی هرمافرودیت بوده و در شب لقاح دارند.
بند پایان:
شامل:سخت پوستان- صدپایان-هزارپایان-حشرات-عنکبوتیان می باشند.
جانورانی با تقارن دو طرفی تریبلوبلاستیک یوسلومات هستند-دستگاه گوارش کامل و خارجی ترین لایه محافظ بدن آنها بسیار ضخیم است.بیرونی ترین لایه محافظ بدن از اپیدرم ترشح می شود و جنس آن کوتیکول می باشد.
ویژگی کلی بدن بندپایان
بال ها تعداد آنتن تعدادپاها تعداد قطعات بدن رده
وجود دارد 2 زوج 5 زوج یا بیشتر سفالوتوراکس+ شکم سخت پوستان عقرب ها .عنکبوتها و کنه ها
وجود ندارد 1زوج زیاد دوقسمت:سرو تنه سرپایان
وجود ندارد 1زوج 2 زوج پا برای ه هرقطعهبدن دوقسمت:سرو تنه هزار پایان
اغلب وجود دارند 1زوج 3 زوج پا 3 قسمت:سرو سینه و شکم حشرات
اسکلت خارجی کیتین دارند و به همین اگزو اسکلت می گویند.
پوست بند پایان دارای سه لایه است:1 -کوتیکول 2- اپیدرم 3-غشاء پایه کوتیکول: شامل
1- اپی کوتیکول :لایه خارجی : لیپوپروتین -لایه میانی: موم یا وکس لایه داخلی:پروتئین
2-پروکوتیکول :اگزو کوتیکول و اندو کوتیکول—>حاوی پروتئین ها کیتین ها و نمک هستند.
–>سخت پوستان و هزار پایان دارای کلسیم به عنوان جزء اصلی کوتیکول می باشد که در سختی کوتیکول نقش اصلی را دارد.
–>در برخی حشرات پروتئین الاستیکی وجود دارد که رزیلین نام دارد که نقش ارتجاعی به حشرات می دهد.
–>بندپایان دارای عضلات مختط اند که به کوتیکول می چسبند و می توان به صورت منفرد عمل نماید و یا .به صورت آنتاگونیتی خلاف جهت هم عمل کنند .عضلات در بند پایان کوچک است و همین عضلات کوچک باعث حرکت جانور می شود.
پوست اندازی یاmolting: بند پایان تقریبا 90 جزوه بافت شناسی جانوری از زندگیشان را پوست می اندازند.)یا آماده پوست اندازی یا در موقع بهبود پوست اندازی است(در حشرات هورمونی به نام اکتیزون با همکاری هورمونی به نام جوانی دوره های مختلف پوست اندازی را تنظیم می کند.حفره بندپایان غده ای متصل است به نام کوپورالا که همان هورمون جوانی را ترشح می کند.اما میزان ترشح هورمون جوانی در مراحل مختلف جانور متفاوت می باشد.یعنی زمانی که در دوره لاروی است بسیار زیاد .در مرحله ی شفیره ای است میزان آن متوسط و در مرحله بلوغ )بالغ شدن(میزان آن کم است.
از مغز هورمونی به نام PTTH ترشح می شود که این غده هورمون اکتیزون را ترشج می کند که این هورمون نیز تاثیر مثبت بر ترشح هورمون جوانی دارد.
سیستم گردش خون: در بندپایان شامل یک قلب-تعدادی عروق و یک هموسل پر از خون است.بنابراین گردش خون در بندپایان بسیار شبیه نذم تنان بوده و نوع گردش خون باز است .عمدتا حاوی هموسیانین و به ندرت حاوی هموگلوبین است.
شکل آن رسم شود.
دستگاه تنفس :
در بند پایان کوچک مانند برخی سخت پوستان آبزی کوچک تنفس بسیار ساده است و در آنها اکسیژن محلول در آب به سادگی از دیواره بدن انتشار یافته و به بافتهای مختلف می رسدو در بندپایان بزرگتر تنفس از نوع آبششی است اگر چه در معرض هوا قرار بگیرند آبشش ها در هم چسبید و می توان اکسیژن را جذب کنند و در بند پایان خشکی زی تنفس از نوع هوازی است ودر عنکبوتیان تنفسی مرسوم به شش های کتابی در تنفس نقش دارد.در این راستا اکسیژن توسط شش های کتابی جذب شده و به خون منتقل شده و در حشرات هوای تنفس شده توسط یک مکانیسم کاملا متفاوت در بدن گردش می کند این سیستم موسوم به سیستم تراکئال است . در حشرات شبکه ای از لوله های تنفسی بسیار ریز اکسیژن هوا را مستقیما به بافتها منتقل می کنند و خون ابدا نقشی در اکسیژن ندارد.
دستگاه دفعی : در بند پایان کوچک تز مواد زائد متابولیک اساسا توسط انتشار و از سطح آب شش ها دفع می شود در بند پایان آبزی بزرگتر قادراند از طریق غدد دفعی معروف به غدد سبزعمل دفع را انجام دهد. در بندپایان خشک زی عموما لوله های فالپیگی وجود دارند که بر جزوه بافت شناسی جانوری های روده میانی هستند.
دستگاه گوارش در بندپایان:
دستگاه عصبی : در بندپایان دستگاه عصبی عمدتا از یک مغز و یک عصب شکمی که به شدت گانگلیونه)توده ای ( تشکیل شده و مغز نیز به شدت اختصاصی و حاوی سه منطقه می باشد.
1-مغز پیشین که مرکز هماهنگی و بینایی است.
2- مغز میانی که پردازش اطلاعات حسی که از انتن ها می رسد را برعهده دارد.
3- خلفی که مرکز حسی و حرکتی برای ناحیه دهانی است.
اندام های حسی در بندپایان بسیار متنوع می باشند اما تمام جزوه بافت شناسی جانوری دارای سیخک ها و موهای حسی هستند که می توانند مواد شیمیایی –لامسه و ارتعاشی را در گونه های خشکی زی رطوبت را حس کنند. این اجزاء در پوست پاها و اطراف دهان فراوان می باشد.
چشم در بند پایان:
دارای چشم مرکب یا ساده می باشند در عنکبوتیان –سخت پوستان کوچک و اغلب صدپایان چشم ار نوع ساده است اما در سخت پوستان بزرگتر و حشرات چشم مرکب وجود دارد البته بسیاری از حشرات هم چشم ساده مرکب دارند.
هر چشم مرکب از واحد های جداگانه به نام امانیدی تشکیل شده است و تصویر که تشکیل می شود در واقع شبکه ای است. یعنی هر اماتیدیم یک قطعه از تصویر را می سازد و در مجموع از کنار هم گذاشتن این قطعات یک تصویر کامل ایجاد می شود .دید در یک چشم مرکب 360 درجه است .هراماتیدیم شامل یک سطح عدسی و یک عصب بینایی است. عدسی ها قادر به تغییر کانون خود نیستند.بنابراین حشرات نمی توانند اشیایی را که در مسافت دور قرار دارند را ببیند.اما در دیدن اشیا نزدیک و تشخیص حرکت بسیار کار آمد هستند.در مگس 48 هزار اوماتیدی وجود دارد که در واقع می تواند در هر ثانیه 100 تصویر ببیند در نتیجه قدرت بینایی آنها 10 برابر انسان است.در مجموع تعداد چشم های مرکب 15 تا چندین هزار متغییر است.
تولید مثل: از نظر تولید مثلی تعدادی از جزوه اموزش جیره نویسی دام و طیور کوچک هرفانرودیت هستند. تعداد زیادی جدا جنس اند .اغلب بندپایان دگر لقاح اند.برخی از حشرات دارای پدیده پارتنوژنه یا بکزایی هستند.

خلاصه کتاب رایگان بافت شناسی جانوری
)Mollusca(نرم تنان
از دو قسمت اصلی تشکیل شده اند
1-توده احشایی)Visceralmass( به طور مشخص :تیپیک جزوه بافت شناسی جانوری پوسته دائمی احاطه شده است.
2-پایی-سری)Head-Food( در قسمت شکمی توده احشایی واقع است.
1-رده شکم پایان یا گاستروپدا)Gastropoda(
2-رده تبرپایان یا دوکفه ای ها)Bivalvia(
3-رده سرپایان یا سفالوپدا)Cephalopoda(
4- رده ناوپایان یا اسکافوپدا)Scaphopoda(
5- رده تک صدفیان یا مونوپلاکوفورا)monoplacophora(
6- رده بی صدفیان یاآپلاکوفورا)a placophora(
رده شکم پایان یا گاستروپودا:یک سری خشک زی و آبزی اند-قسمت پایی سری دارد که سر در جلوتر قرار دارد و دارای یک جفت شاخک است. پوسته یک مخروط تو خالی در قسمت مرکزی دارای یک محور مرکزی تو خالی به نام ستونک یا کلوملا )clumella(است که اغلب از راه یک منفذ تحتانی به بیرون راه دارد قله راApex گویند .قسمت پایی سری توسط عضله ای به نام عضله ستونکی به ستونک یا کلوملا اتصال دارد در مواقع استراحت و هنگام خطر به طرف داخل صدف کشیده می شود.
گوارش : از دهان شروع شده-در سطح فوقانی آن سو هانک وجود دارد )رادولا(که مرکب است از ردیف های عرضی و دندانه )از جنس کتین(-بعد به کیسه سوهانکی )باعث خرد کردن غذا(-مری)حفره باریک(-ترشحات-چینه دان-روده پیچ خورده و بعد مخرج در نزدیکی نرموستوم بیرون می آید.
غدد گوارشی:1-مخصوص درون یاخته ای 2-مخصوص بین یاخته ای
3-ترشح کننده کلسیم
3-در درون آنها واکوئل ها وجود دارد که ابتدا اسیدی و سپس بازی می شوند.
4-و مواد مورد نیاز آنها آمیبوسیت ها قرار می گیرد و بعد از جذب آنها می شود
5-موار زائد و هضم نشده از طریق اسپونگوسل بیرون می رود.)غذایی که هضم می شود به صورت گلیکوژن-چربی و توده های گلیکو پروتئینی در تیزوسیت ها ذخیره می شود(
تنفس و دفع:تبادل گاز های تنفسی از طریق تبادل ساده می باشدو همچنین دفع مواد زائد )نیتروژنه(از طریق انتشار صورت می گیرند.اسفنج محیط های غنی از اکسیژن را به محیط های کم اکسیژن ترجیح می دهنددر شرایط بی هوازی کوچک می شوند منافذشان را می بندندو مسدود می کنند.
بو و رنگ اسفنج ها:اسفنج ها بوی نامطبوعی دارند که در جزوه بافت شناسی جانوری ها شدت آن بیشتر است که بو به دلیل ارزش دفاعی و محافطت کننده آنهاست .. اسفنج ها به دلیل وجود اسپیکول ها کمتر توسط دیگر جانوران شکار می شوند.معمولا رنگ گوشتی یا قهوه ای بدون حالتی دارند این رنگ ها گاهی اوقات به دلیل جلبک هایی است که با آنها همزیست است .گاهی اوقات از جنس چربی های رنگی هستند .
آمیبوسیت ها :رنگیزه های)لیپوکروم(بعضی رنگ های روشن مثل زرد-قهوه ای –پرتقالی-سیاه-بنفش-اغلب گوشتی یا قهوه ای اند.اگر ساکن آب های تمیز باشند رنگشان روشن .وبلعکس.
قدرت ترمیم: قدرت بالایی دارند هرگاه قسمتی از بدنشان کنده شود به راحتی ترمیم می شود.
تولید مثل: تولید مثل غیر جنسی: از طریق جوانه زدن و تشکیل واحد های تولید مثلی خاصی به نام ژمول اتفاق می افتد. این نوع تولید مثل )جوانه زدن(در اسفنج آب شیرین ژمول تولید می کنند.ژمول ازیک پوشش مزانشیمی حاوی ذخیره مواد غذایی با پوششی محکم تشکیل شده است.استحکام آن به دلیل اسپیکول هایی هست که بین دو غشاء قرار گرفته است –دارای یک پوشش هوایی است که به صورت شعاعی مرتب شده است این پوشش بین دوغشا قرار دارد.یک ژمول کامل داری یک منفذ به نام میکروبیل می باشد.در داخل آن یک هیستوبلاست یه یاخته های بافت ساز وجود دارد که از میکروبیل خارج شده و اسفنج تازه را خواهد ساخت.
تولید مثل جنسی:از الحاق دوتا سلول نر و ماده سلول تخم به وجود می آید.
ممکن است اسفنج ها تک جنسی)تک پایه( باشند . یعنی هردو نوع سلول جنسی را خود تولید کنند.
ممکن است اسفنج ها دوجنسی )دوپایه(یعنی فرد یا پایه نر و ماده از یکدیگر جدا باشند.
یاخته های مادری تولید کننده تخمک یک آمیبوسیست بزرگ می جزوه بافت شناسی جانوری و اووگونیوم را می سازد.
اووگونیوم تقسیم میوز )چهار یاخته( —>اووسیت با ترفوسیت ادغام می شود—>جهت گرفتن مواد غذایی و بزرگ می شود–>یاخته های مادری تولید کننده اسپرم )اسپرماتوگونیوم()تولید آمیبو سیت ها(—>احاطه شده و )1(تقسیم میتوز-)2(تقسیم می یوز —>اسپرماتوسیت )دارای سر گرد و دم متحرک(—->اسپرم ها خود را با جذب آب به تخمک ها می رسانند—>به وسیله آندوسیتوز جذب کوانوسیت ها می شوند—>با حرکت آمیبی خود را به تخمک رسانده و در این حالت دیگر دم ندارد و تخم را تشکیل می دهند—>دچار تقسیم یا کیلواژ )سه سطح لول تقسیم
دستگاه تنفس در شکم پایان:هم دارای شش اند هم ابشش شکم پایان راه های متعددی برای رسیدن به اکسیژن و آب دارند در این راستا منتل )جبه(نقش متنوعی در تنفس شکم پایان دارد در این مسیر آب از حفره منتل ورود در اطراف آبشش چرخش می کند بعد از تبادلات گازها ی تنفسی آب خارج می شود.
سیستم گردش خون:قلب یک دهلیز و یک بطن دارد. خون سیاهرگی فاقد اکسیژن )از سیاهرگ ششی یا حفره جبرایی(به دهلیز می آید.از دهلیز به بطن و از بطن به دو آئورت اصلی جریان می یابد.آئورت به سر و سپس به عقب بدن و آئورت دیگر به عقی و توده امعاء و احشاء را شرب می کند و از سمت دیگر سیاهرگ اصلی خون جهت تصفیه له جبه انتقال می دهد.خون آبی رنگ است رنگریزه آن هموسیانین است.مویرگ هم ندارد.
سیستم دفعی: یک کلیه دارد و توسط یک منفذ به حفره دور قلبی راه دارد.ماده دفعی اسید اوریک کمی آب است. نفریدی Uشکل دارد.
سیستم تولید مثلی:جدا جنس هستند و تک جنس جزوه بافت شناسی جانوری هستند .اغلب آنها دارای یک بیضه یا یک تخمدان هستند که در نزدیکی غده گوارشی قرار دارد شکم پایان اساسا دگر لقاح اند.
سیستم عصبی: دو شاخک-در بردارنده دو چشم ساده که برای دید محدود مناسب است.
شکم پایان دارای سلولهای عصبی تخصص یافته اند.دو عقده سری به یک عقده پایی در زیر عقده طرفی –جنینی و یک عقده میانی –شکمی می پیوندند.دو طرف عقده شکمی-میانی دو عقده جانبی )عقده های احشایی(وجود دارند.تعداد زیادی عقده ریز در بالای سر – لامسه-تنتاکولها-استاتوسیت ها-حضور دارند. چشم هایی در انتهای تنتاکول ها قرار دارند.غدد موکوسی حلزون که در انتهای کف پایش قرار دارد باعث کاهش اصطکاک در حرکت شده و آسانی آن را فراهم می آورد.
حرکت:
رده ناوپایان: بدن باریک و بلند این جانوران را توسط جبه احاطه شده است.صدف یک تکه و مانند عاج فیل )به آنها صدف دندانی شکل نیر می گویند(از دو انتها باز است ولی یک انتها وسیع تر است و :
— )-( – – : :)(: —)(:
: )(–
: -: –
فهرست مطالب